UVOD
Poreklo reči „mafia“ nije do kraja razjašnjeno i postoji nekoliko tumačenja. Jedno tvrdi da je
reč došla od izreke koja je nastala tokom francuske invazije na Siciliju 1282. koja glasi: „Morte
Alla Francia Italia Anela“ („MAFIA“) što znači: „smrt Francuskoj, Italija izdiše“. Jedno filološko
tumačenje tvrdi da reč mafija dolazi od arapskog mahias, što znači razmetljivac, drugo filološko
tumačenje je da takođe dolazi iz arapskog, ali od reči mu afah, što znači rebel, protivnik zakona.
Četvrto tumačenje, i ujedno tumačenje koje sam prihvatila u ovom radu, jeste da reč znači skrovište
(takođe iz arapskog) i da potiče čak iz 9. veka kad su Sicilijom vladali Arapi, kada je domaće
stanovništvo zbog ugnjetavanja i prisilnog rada očajnički pokušavalo da pobegne i naći utočište, tj
skrovište.
Mafijaške organizacije se razlikuju od zemlje do zemlje. One su različite veličine,
organizacionog ustrojstva i različitih uslova u kojima deluju. Principi na kojima mafijaške
organizacije funkcionišu su univerzalni, što povećava interesovanje naučne i stručne javnosti za
njihovo proučavanje. Dve najveće mafijaške organizacije na svetu su japanska “Jakuza” i italijanska
“Koza Nostra”. Obe imaju po nekoliko desetina porodica (bandi) i desetine hiljada članova. Za
obe je značajno da svet posmatraju globalno. Imaju svoje filijale u drugim zemljama, a preko njih se
realizuju ogromne trgovinske, odnosno finansijske transakcije. Zbog visokog nivoa
organizovanosti, glavna pažnja u daljoj analizi biće usmerena na italijansku i japansku mafiju.
Praksa, pravila i zakoni u ovim mafiji su manje - više primenjivi i u drugim mafijama.
Kroz Siciliju je otad prošlo mnogo stranih vladara (Francuzi, Španolci, Nemci, Austrijanci,
Grci), te su Sicilijanci tokom svih tih vekova tražili spas u brdima Sicilije. S vremenom su se
izbeglice ujedinile u tajno društvo i to porodičnog tipa, ali sa vrlo snažnom hijerarhijom. To tajno
društvo, zvano mafija, nije imalo poverenja u vlast te su se oslanjali na sopstvene „zakone“.
Zanimljiv je način na koji su se finansirali. Seljacima su se slala preteća pisma u kojima mafija traži
novac u zamenu za zaštitu (ironije li, zaštitu od same mafije), a ako bi se seljak oglušio na taj
zahtev, sledile bi otmice, ubistva, unakaženja. Na koverti je bila nacrtana crna ruka. „Tako su
Sicilijanci plaćali dvostruke poreze, jedne za službenu vlast, policiju i sudstvo, a druge za mafiju“
(MacKenzie, 2002, Tajna društva). Iako je mafija počela kao svojevrsni narodni pokret otpora
protiv brojnih okupatora, s vremenom je postala onakvom kakvom je danas znamo: okrutna,
hermetična zajednica čiji glavni cilj više nije odbrana od osvajača, već nemilosrdna pljačka i
kriminal koji su zamaskirani u hrabrost, čast i disciplinu.
Ta sličnost se posebno odnosila na njihovu strukturu, npr izvršne organe, računovodstvo,
pomoćno osoblje itd Kada se govori o istoriji organizovane kriminalne delatnosti uopšte, onda je
nesumnjivo reč o mafiji. Mafija je terminološki sinonim za sve vidove kriminalnog organizovanja.
Na primer, Samuel Valker tvrdi da je kriminal imao crte organizovanosti na mnogim područjima
Amerike još u XIX veku, posebno u urbanim centrima, koji su se naglo razvijali. Prema njegovom
mišljenju, postojala je stalna potreba za alkoholom, kockom i prostitucijom. Organizovane grupe
koje su ih nudile bile su u početku sastavljene od Iraca, zatim od Jevreja, da bi na kraju dominirali
Italijani.
Organizovani kriminal se u SAD najčešće vezuje za mafiju, za koju se danas može reći da je
tradicionalna, profesionalna i hijerarhijski uređena kriminalna organizacija koja planski, uz
korišćenje nasilja i zastrašivanja organizovano vrši mnogobrojna krivična dela, čime ostvaruje
veliku finansijsku dobit. Premda je tačno poreklo reči "mafia" nepoznato, veruje se da potiče još iz
devetog veka, kada su Sicilijom vladali Arapi. Ugnjetavani stanovništvo je očajno bežalo iu
obližnjim brdima tražilo utočište. Na arapskom reč "mafia" znači utočište. Druga teorija datira iz
1282. i vremena invazije Francuske na Siciliju. Ponosno stanovništvo Sicilije hrabro se borilo i
"Morte Alla Francia Italia Anela" (Mafia), što u prevodu znači "Smrt Francuzima je italijanski
poklič", postao je njihov ratni poklič. Vremenom je reč "mafia" na Siciliji dobila značenje
"muževno". U Maloj prosvetnoj enciklopediji navodi se da je mafija prvo bio naziv za tajno
razbojničko udruženje na ostrvu Siciliji 1860. godine, da bi kasnije ovaj termin bio korišćen za
označavanje svake opasne, kriminalno organizovane grupe. Međutim, u etimološkom rečniku
italijanskoga rečnika ističe se da je ova reč nastala ranih šezdesetih godina XIX veka i da je
označavala nešto šarmantno, milo, drago i tome slično. Bez obzira na poreklo reči, Sicilija je tokom
istorije preživela bezbroj invazija i njen narod se često udruživao u tajne organizacije. Njihova
struktura bila je zasnovana na porodici i imala je strog hijerarhijski sastav. Glave porodica zvali su
se donovi i bili su zaduženi za mafiju u svakom selu.
Do 19. veka mafija je za ljude postala neka vrsta religije, "poštovano društvo". Povećala se i
prerasla u moćnu frakciju orijentisanu ka kriminalu. Imala je sopstvena pravila i ovlašćenja, i
ignorisala je sve druge oblike naređenja. Ubistvo je bilo krajnja cena izdaje. Enciklopedija Britanika
ne deli njihovo mišljenje, objašnjavajući da se radilo o malim, privatnim vojskama zvanim mafie. U
Nju Orleansu, s druge strane Atlantika se stvarao najjači američki mafijaški ogranak. Istražujući
ubistvo italijanskog imigranta, policijski detektiv David Hennessei otkrio je aktivnost tajnog
društva. Ubijen je, međutim, pre nego što je slučaj došao pred istražnog sudiju. Don Vito, Vito
Cascio Ferro, prvi sicilijanski Capo di tutti Capi, 1901. godine beži u Ameriku, pred hapšenjem i
osudom zbog otmice, iznude i pretnje, gde osniva organizaciju Black Hand. Članovi su uglavnom
bili okoreli kriminalci pobegli sa Sicilije, a Don Vito postaje poznat kao otac američke mafije i kao
osoba zaslužna za povezivanje sicilijanskog i američkog klana. Početkom dvadesetih Musolini je
odlučio očistiti Italiju od mafije. Širom zemlje, posebno na jugu, uzastopna hapšenja i nemilosrdna
suđenja, zbog kojih je i sam Ferro završio u zatvoru, dovode do širenja američkog ogranka, jer
Italijani masovno beže pred progonima preko bare. Osim toga, Ameriku su videli kao potencijalnu
zemlju za dobru zaradu putem ucene, prostitucije, kockanja i šverca.
Prvo vrlo važno ime, koje se nikako ne sme izostaviti u ovom kontekstu, je Charles Luciano.
Rođen je 1897. na Siciliji, au Ameriku dolazi na samom početku 20. veka da bi u vrlo kratkom roku
u Nev Iorku ustoličio carstvo prostitucije. Bio je poznat kao novi Capo di tutti Capi i kao prvi
mafijaški kum. Unutar organizacije Five Points Gang koju je vodio Džon Torio, a gde će upoznati
Al Kaponea, Frenkija Jejla i druge, najviše je poštovanje zadobio kad je, nakon sukoba u kojem je
izvukao kraći kraj, završio na suđenju i ostao veran omerta. Osim njega, američki su klan predvodili
Mier Lanski, koji nikad nije postao punopravni član zbog netalijanskog porekla, inače
specijalizovan za kocku; Benjamin Bugsi Siegel, profesionalni ubica koji je otvorio prvi kazino
hotel u Las Vegasu, a čije je ubistvo na koncu naručio sam Luciano; te Dutch Schultz glavni akter
za vreme prohibicije.
