UNIVERZITET U TRAVNIKU
EDUKACIJSKI FAKULTET
PEDAGOGIJA I PSIHOLOGIJA
OBLICI RADA U NASTAVI
SEMINARSKI RAD IZ METODIKE NASTAVE
Kandidat: Adna Hadžić Mentor: Prof. Dr. Hanifa Obralić
Travnik, april 2016.
4
1. POJAM I PODJELA OBLIKA NASTAVE
„U didaktici se često oblici nastavnog rada miješaju sa nastavnim metodama. Oni
predstavljaju širi organizaciono- radni okvir od nastavnih metoda jer se u jednom obliku
nastavnog rada mogu primjenjivati različite metode. Oblici rada često se u didaktici
označavaju različitim terminima; nastavni oblici, oblici poučavanja, nastavni načini, nastavni
postupci itd.
Karl Šteker oblike nastavnog rada dijeli na:
neposrednu nastavu i posrednu
nastavu
. Ovom podjelom on je izmiješao nastavne metode i oblike rada u nastavi. Veliki broj
savremenih didaktičara uzima kao kriterij za podjelu, vrstu, karakter i raspodjelu aktivnosti
između nastavnika i učenika u nastavnom procesu i na osnovu toga oblike dijeli na dvije
kategorije:
neposredne i posredne
.
U neposredne oblike rada u nastavi ubrajaju se oni oblici u kojima nastavnik
„prenosi“ znanja i direktno rukovodi nastavnim procesom na klasičan način. Nastavnik je
glavni i često jedini nosilac rada na času. On sam utvrđuje cilj i pravi plan rada, bira nastavne
metode i sredstva koja će koristiti, sam realizuje plan. Neposredni oblici nastave su
ekonomičniji od posrednih oblika. Njima se podstiče kod učenika razvoj takmičarskog duha i
jednostavniji su za organizaciju.
Posredni oblici nastavnog rada razvili su se iz „tihog rada“ koji se praktikovao u
kombinovanim odjeljenjima malih škola. Kombinovana odjeljena sastavljena su od učenika
više razreda. U posrednim oblicima nastavnik radi, usmjerava i kontroliše obrazovni proces
posrednim sredstvima u koja se ubraja: opća organizacija rada, pripremanje posebnih
zadataka, radnih i kontrolnih listova, uputstava. Značaj ovog oblika rada jeste što se povećava
samostalnost učenika u radu i što se uvode u samoučenje. Dr. V Poljak (1985) oblike
nastavnog rada klasificira s obzirom na brojčane formacije učenika. U skladu s tim oblike
rada dijeli na: frontalni rad i samostalni rad (grupni rad, rad u parovima i individualni rad“
(Tomić , Osmić, 2006, str. 143- 144).
