UVOD
UVOD
Izraz
Izraz
obligaciono pravo
obligaciono pravo
se upotrebljava u
se upotrebljava u
dva
dva
različita značenja:
različita značenja:
1.
1.
Kao grana pozitivnog prava –
Kao grana pozitivnog prava –
predstavlja skup opštih pravnih
predstavlja skup opštih pravnih
normi kojima se regulišu obligacioni odnosi.
normi kojima se regulišu obligacioni odnosi.
2. Kao pravna nauka
2. Kao pravna nauka
(teorija) – koja se bavi naučnom obradom
(teorija) – koja se bavi naučnom obradom
obligacionih odnosa i pravnih normi koje te odnose regulišu.
obligacionih odnosa i pravnih normi koje te odnose regulišu.
Predmet obligacionog prava
Predmet obligacionog prava
- Obligacioni odnosi -
- Obligacioni odnosi -
Predmet
Predmet
obligacionog prava su obligacioni odnosi.
obligacionog prava su obligacioni odnosi.
Obligacioni odnosi
Obligacioni odnosi
su odnosi između fizičkih ili pravnih lica po
su odnosi između fizičkih ili pravnih lica po
kojima je neko lice dužno da prema drugom licu ostvari određeno
kojima je neko lice dužno da prema drugom licu ostvari određeno
ponašanje. To je
ponašanje. To je
odnos
odnos
između najmanje dva lica u kome je jedno
između najmanje dva lica u kome je jedno
lice ovlašćeno da od drugog zahteva da mu nešto – da, učini, ne
lice ovlašćeno da od drugog zahteva da mu nešto – da, učini, ne
učini ili trpi.
učini ili trpi.
Obligaciono pravo se bavi prometom vrednosti gde određena dobra
Obligaciono pravo se bavi prometom vrednosti gde određena dobra
prelaze iz imovine nekog lica u imovinu drugog lica, odnosno, gde neko
prelaze iz imovine nekog lica u imovinu drugog lica, odnosno, gde neko
lice obavlja rad ili usluge za drugo lice i tako povećava ili održava
lice obavlja rad ili usluge za drugo lice i tako povećava ili održava
njegovu imovinu, a to obavlja za nagradu ili besplatno.
njegovu imovinu, a to obavlja za nagradu ili besplatno.
Za
Za
razliku od stvarnog prava
razliku od stvarnog prava
koje karakteriše
koje karakteriše
statičnost
statičnost
pravnih
pravnih
odnosa fizičkih ili pravnih lica, obligaciono pravo je dinamika ovih
odnosa fizičkih ili pravnih lica, obligaciono pravo je dinamika ovih
odnosa
odnosa
.
.
Obligaciono pravo reguliše obligacione odnose čiji je predmet promet
Obligaciono pravo reguliše obligacione odnose čiji je predmet promet
roba i promet usluga.
roba i promet usluga.
NASTANAK I RAZVOJ OBLIGACIONOG
NASTANAK I RAZVOJ OBLIGACIONOG
PRAVA
PRAVA
Obligaciono pravo je najčešće povezano sa robno-novčanim
odnosima. Pojavljuje se sa pojavom robne proizvodnje i razmene.
U
robovlasničkoj
rimskoj državi je prilično razvijeno obligaciono
pravo. Postojali su robno-novčani odnosi, a bila je potrebna i
određena forma za zaključenje nekih ugovora.
U
srednjem veku
obligacioni odnosi su potisnuti samim vraćanjem
na naturalnu privredu.
U
kapitalizmu
, u periodu kodifikacije obligaciono pravo se ponovo
razvija.
Danas
su robno-novčani odnosi dominantni i obligaciono pravo je
razvijeno. Promene u obligacionom pravu su manje izražene od
promena u drugim granama prava zbog razvoja robne privrede.
