OBOLJENJA MIŠIĆA
Miopatija
se odnosi na bilo koji poremećaj (stečeni ili kongenitalni) koji se može pripisati
patološkoj, biohemijskoj ili električnoj promeni koja se javlja u mišićnim vlaknima ili u
intersticijalnom tkivu voljne muskulature, i u kojoj nema dokaz da je takva promjena nastala
zbog disfunkcije nervnog sistema. Termin miopatija obično podrazumijeva lagano progresivan
ili neprogresivan poremećaj mišićne funkcije.
Distrofija
se odnosi na urođeni ili nasljedni poremećaj mišića, koji karakteriše progresivna
degeneracija skeletnih mišića sa slabošću i atrofijom što je posljedica stepena degeneracije koji
prevazilazi regeneraciju. Eventualno distrofični proces dovodi do zamjene mišićnih vlakna
vezivnim tkivom. Distrofije se genetski prenose i nema adekvatnog lijeka.
Podjela mišićnih oboljenja
1. Mišićne distrofije:
Duchenn-ova distrofija, Becker-ova distrofija,
facioskapulohumeralna distrofija, miotonička distrofija, okulofaringealna distrofija...
2. Kongenitalne miopatije: nemalinska miopatija, mitohondrijske miopatije, porodična
mioskleroza, centronukleusne miopatije...
3. Miotonički poremećaji: myotonia congenita, paramyotonia congenita...
4. Miopatije udružene sa endokrinim i metaboličkim oboljenjima: hipotireoza, Addison-
ova bolest, Cushing-ova bolest, thyreotoxicosis, akromegalija, hipopituitarizam sa
miopatijom, poremećaji metabolizma ugljenih hidrata, masti ili purinskog nukleotidnog
ciklusa, miopatije posljedica alkoholizma, nutritivnih deficita, nedoistatak vitamina D i
E...
5. Inflamatorne miopatije : polymyositis, dermatomyositis, juvenilni dermatomyositis,
polymyositis u kolagenim bolestima i sarkoidozi, infektivni miozitis...
6. Porodične periodične paralize
7. Miopatije udružene sa malignim bolestima
8. Miopatije posljedica toksičnog dejstva lijekova i drugih toksina: kortikostereoidi,
statini, vinkristin, penicilamin, cimetidin, pare benzina, toulen...
9. Mišićni poremećaji nepoznatog prijekla: akutna nekroza mišića, amiloidna miopatija,
mišićna kaheksija...
10. Neuromišićna oboljenja: miastenia gravis, kongenitalna miastenia gravis, Lambert-
Eaton-ov miastenički sindrom, trovanje botulinskom toksinom...
11. Povrede i tumori mišića
Pacijenti sa miopatijama imaju funkcionalni poremećaj, kao rezultat:
- smanjenja snage i izdržljivosti,
-
ortopedskih deformiteta,
-
kardiopulmonalne disfunkcije.
▪ Snaga mišića značajno se smanjuje i najizraženija je u proksimalnoj muskulaturi. Međutim,
postoje distalne miopatije. Da li mišićna slabost ima uticaj na funkciju zavisi od veličine
slabosti, distribucije slabosti i stepena snage potrebne za funkcionalni zadatak. Ograničenje
izdržljivosti zavisi od funkcionalne rezerve koju svaki pojedinac ima za određenu aktivnost ili
zadatak. Iako izvršenje zadatka je i dalje moguće, pacijent često bira zavisnost ako to znači da
ne koristi povećanu funkcionalnu rezervu. Ušteda energije postaje suštinska.
▪ Svi mišići ne slabe sa istom brzinom ili istim stepenom. To je rezultat neravnoteže mišića i
ovaj dizbalans mišića izaziva kontrakturu te ortopedske deformitete. Slabost mišića koji
prelaze više od jednog zgloba više su pogodni za nastanak kontraktura.
Kod kontraktura na donjim ekstremitetima, mijenja se držanje tijela i centar gravitacije što
mijenja hod do potpune nepokretnosti. Funkcionalna ograničenja gornjeg ekstremiteta su zbog
proksimalne mišićne slabosti i kontraktura takođe prisutna, mada ne kao na DE.
Ortopedski deformiteti kičme, kao što je skolioza, mogu dovesti do ograničenja funkcije pluća,
otežanog sedenja i kozmetičkih deformitet.
▪ Sa slabošću mišića disanja, dolazi do restrikcije plućne aktivnosti. Na ovo stanje utiče
skolioza što dalje ograničava vitalni kapacitet pluća. Ograničena izdržljivost, umor i loša
koncentracija su negativni efekti restriktivne plućne bolest. Uključenost srca je osobina
mnogobrojnih miopatija i distrofija i na kraju može dovesti do kardiomiopatije sa poremećajima
provodljivosti, srčanom insuficijencijom smanjenjem funkcionalne rezerve i na kraju smrti.
Rehabilitacione intervencije:
1.Vježbe:
● vj održavanja i poboljšanja snage
●vj.održavanja i povećanja obima pokreta u zglobovima
● vj. balansa
2. Pomoćni uređaji
● odgovarajuća obuća
● ortoze
● pomoćna sredstava koja olakšavaju ili omogućavaju stajanje
● pomoćna sredstva koja olakšavaju ili omogućavaju hod
● invalidska kolica
● pomagala za aktivnosti svakodnevnog života
3. Govorna terapija
4. Plućna rehabilitacija
5. Savjetovanje
6. Profesionalna rehabilitacija
7. Modifikacija stambenog prostora
Kineziterapija je najkorisniji oblik fizioterapije bolesnika s neuromuskularnim oboljenjima.
Glavni ciljevi kineziterapije jesu: jačanje oslabljene muskulature, održavanje elastičnosti tetiva
i mišića, održavanje pokretljivosti zglobova, te poboljšanje koordinacije i ravnoteže.
U kineziterapiji bolestnika sa mišićnim oboljenjima koriste se različite vrste vježbi i to :
1. Aktivne vježbe:
♦ aktivno potpomognute vježbe
♦ aktivne vježbe nepotpomognute
♦ aktivne vježbe protiv otpora
2. Vježbe za samoistezanje :
♦ statičko pozicione vježbe istezanja
♦ aktivno samoistezanje
3.Pasivno istezanje
♦ vježbe uz pomoć druge osobe, pomoćnika
4) Vježbe disanja
5) Medicinska gimnastika s loptom
6) Hidroterapija
