Seminarski rad Tehnološki
procesi
Uvod
1.1 Osobine drveta
Drvo je zahvalan materijal pre svega zato što se može višestruko koristiti, a
rušenje građevina od drveta se svodi na njihovo rastavljanje. Nosivost drveta je
velika, a savremena tehnologija omogućava pravljenje nekada nezamislivih
drvenih nosača od tzv. „lepljenog lameliranog drveta“, kod koga se tanke daske
međusobno spajaju pomoću posebnih lepila pod presom. Drvo je otporno na
razne uticaje i, naizgled paradoksalno, drveni delovi konstrukcije otporniji su na
vatru od čeličnih ekvivalenata.
1.2. Upotreba drveta u građevinarstvu i drugim privrednim
granama
Drvo se može koristiti delimično ili potpuno obrađeno. Delimično
obrađeno je pogodno samo za privremene građevine, jer se razne štetočine mogu
naseliti u drvene delove građevine ukoliko sa njih nije odstranjena kora.
Obrađeno drvo u obliku greda, talpi, dasaka, stubova ili oblica koristi se za izradu
trajnih konstrukcija. U građevinarstvu se drvo može koristiti za sve delove
zgrade: za zidove (kod brvnara), za stubove, grede itd. U građevinskim
konstrukcijama drvo se deli na dve klase: tvrdo i meko drvo. U prvu klasu
4
Seminarski rad Tehnološki
procesi
spadaju lišćari: hrast, bukva, cer, granica itd, a u drugu uglavnom četinari: jela,
smrča, ariš, bor, ali i topola. Meko drvo je manje nosivosti, ali je i lakše za obradu
i prevoz od tvrdog drveta, te se zbog toga češće koristi. Osim u građevinarstvu, u
kome se koristi i kao konstruktivni, ali i kao završni materijal (lamperija, parket,
brodski pod itd.), drvo se koristi i u industriji nameštaja i u drugim raznim
industrijama: industriji papira, hrane, posuđa, tekstila itd.
2. Proizvodnja rezanog drveta
Proizvodnja rezanog drveta predstavlja jednu od najstarijih i najvažnijih
grana drvne industrije. Rezanje predstavlja osnovnu operaciju u proizvodnji
rezanog drveta a sastoji se u rastavljanju oblog drveta na više delova
prizmatičnog oblika pomoću alata – testere. Testera se može pokretati ručno ili
mehanički, u pilanama se upotrebljavaju testere koje se pokreću mehanički.
2.1. Vrste rezanog drveta
Sistem klasifikacije rezane građe veoma je složen iz više razloga: rezana
građa proizvodi se iz velikog broja vrsta, dimenzija i kvaliteta pilanskih trupaca;
rezana građa upotrebljava se na različite načine i u različite svrhe; tehnički
propisi o preuzimanju rezane građe razvijali su se empirijski, a običaj i navike na
tom području predstavljaju smetnju da se pojednostavi sistem klasifikacije rezane
građe.
5
Seminarski rad Tehnološki
procesi
a)
b) c)
Slika 1 – Tehnika struganja. a)struganje uzdužno, b)tehnika prizmiranja, c)rezanje
na četrvt
3. Izrada furnira
Furniri su tanki listovi drveta dobijeni struganjem, rezanjem ili ljuštenjem.
Debljina listova furnira iznosi od 0.2 do 10.0 mm, najčešće su debljine od 0.5 do
3.5 mm.
Prema tehnološkom procesu prizvodnje furnir se deli na strugani, rezani i
ljušteni. Prema načinu obrade furniri se dele na okrajčene i neokrajčene. Prema
načinu pripreme furniri se dele na plemenite i slepe. Strugani i rezani furniri se
upotrebljavaju za oplemenjavanja lica nameštaja, za oblaganje dvorana, za
intarzijske radove i sl.
7
