2
Sadržaj
1.Uvod.........................................................................................................................................3
2.Parametri..................................................................................................................................4
2.1.Procjena parametara pomoću uzoraka..................................................................................4
2.2.Procjena parametara populacije............................................................................................5
2.2.1.Procjena očekivanja...........................................................................................................7
2.2.2.Procjena varijanse uz poznato očekivanje..........................................................................7
2.2.3.Procjena i očekivanja i varijanse........................................................................................8
2.2.4.Ocjenjivanje artimetičke sredine osnovnog skupa.............................................................8
2.3.Intervalna ocjena parametara populacije.............................................................................10
3.Zaključak................................................................................................................................13
4.Literatura................................................................................................................................14
4
2.Parametri
Parametar jeste numerička karakteristika populacije. Parametri su funkcije vrijednosti iz
osnovnoga skupa, a procjenjuju se s pomoću procjenitelja brojem i intervalom. Svaka
procjena parametra sadrži pogrešku, jer se temelji na uzorku (dijelu informacija), a ne na
populaciji. Pogreška procjene može se brojčano izraziti samo ako se parametri procjenjuju na
temelju slučajnog uzorka.
1
Primjenom intervalnoga procjenitelja utvrđuje se raspon u kojem se s nekom vjerojatnosti
može očekivati vrijednost parametra, čime se omogućuje donošenje zaključka o preciznosti
procjena. Drugo je područje inferencijalne statistike područje testiranja hipoteza. Statistička
hipoteza tvrdnja je o veličini jednog ili više parametara, o obliku rasporeda varijable, o
modelu odnosa više varijabla i sl., vjerodostojnost koje se provjerava s pomoću slučajnog
uzorka.
Ocjena valjanosti ekonometrijskog modela sa stajališta njegove moći predviđanja je
posljednja faza primijenjenog ekonometrijskog istraživanja. Ona podrazumijeva ispitivanje
stabilnosti ocjena parametara u modelu, odnosno njihove osjetljivosti na promjenu veličine
uzorka. Postoje dva osnovna načina vrednovanja moći predviđanja ekonometrijskog modela:
1.
korištenje ocjene modela za razdoblje koje nije uključeno u uzorak i određivanje
statističke značajnosti razlike između tako prognozirane i stvarno realizirane
vrijednosti relevantne ekonomske veličine,
2.
ocijenjivanjem modela na temelju proširenog uzorka, uz dodatne informacije, i
testiranjem razlike, jer će se tako dobivene ocjene nužno razlikovati od prethodnih.
2.1.Procjena parametara pomoću uzoraka
Jedna od najčešćih matematičkih dispciplina koja se koristi u svakodnevnom životu je
statistika. Recimo ankete na temelju kojih se predvidaju pobjednici na izborima, ispitivanja
kvalitete proizvoda, sve su to rezultati dobiveni statističkim metodama. Ako zamislimo,
recimo, ankete glasača na izborima, svakom je jasno da ne možemo anketirati sve glasače, jer
je to preskupo i fizički neostvarivo. Umjesto anketiranja cijele grupe, koja se u statistici zove
populacija, anketirat ćemo samo mali dio te grupe nazvan
uzorak
. Populacija može biti
konacna ili beskonacna. Na primjer, broj glasaca na nekim izborima je primjer konacne
1
Jurun, E., Kvantitativne metode u ekonomiji, Ekonomski fakultet Sveučilišta u Splitu, Split, 2007.str.212
