Odbojka
1
Sadržaj :
1. Uvod
……………………………………………………………………...….2
1.1. Osvajačke igre……………………………………………………………...3
1.2. Igre na mreži ili zidu…………………………………………………….....3
2. Struktura odbojkaške igre
…………………………………………….…...5
3. Analiza odbojke
………………………………………………………….…11
3.1. Analiza igre………………………………………………………………..12
3.2. Procena i evulacija igrača………………………………………………….12
3.3. Analiza trenažnog procesa…………………………………………………13
4. Zaključak
……………………………………………………………………
16
5. Literatura
…………………………………………………………………...17
Odbojka
3
1.1.
Osvajačke igre
Kod osvajačkih igara timovi osvajaju poene tako što moraju da prenesu
loptu ili neki drugi projektil u teritorij protivničke ekipe, te da šutiraju u
nepokretan objekat (koš ili gol), odnosno da prenesu loptu preko linije (npr.
ragbi). Da bi sprečili osvajanje poena, ekipa mora da spreči protivničku ekipu
da unese loptu u njihovu teritoriju i pokuša da ostvari poen. Rešavanje
napadačkih i odbrambenih problema zahteva slične taktičke veštine i principe u
različitim osvajačkim igrama, iako su tehničke veštine za njihovo ostvarivanje
različite. Na primer, iako igrači razumeju potrebu da se šutira na gol da bi se
osvojio poen u fudbalu i hokeju na travi, tehničke veštine šutiranja su itekako
različite. Na dalje, kretanje
bez lopte
je karakteristično u svim osvajačkim
igrama. Napadači se moraju kretati bez lopte ne bi li se postavili u povoljnu
poziciju da prime loptu od saigrača i ugroze gol/koš. Odbrambene komponente
osvajačkih igara su takođe slične u smislu da igrači moraju markirati ili čuvati
protivničkog igrača i moraju napraviti pritisak na nosioca lopte pre pokušaja da
loptu osvoje. Efektivno donošenje odluka (taktičke veštine) su kritičan faktor
koji odlučuje kada da se doda, šutira ili kreće sa loptom, odnosno gde, kad i
kako da se kreće kad igrač nema loptu. Tradicionalno učenje osvajačkih igara
stavlja preteran naglasak na tehničke veštine (pogotovo u ne-takmičarskim
uslovima, odnosno u uslovima izvan igre, tzv.
drilovima
), a zanemaruje taktičke
veštine odnosno donošenje odluka u igri.
1.2.
Igre na mreži ili zidu
Kod igara na mreži/zidu, igrač ili ekipa ostvaruju poen udarajući loptu u
prostor na terenu dovoljnom preciznošću i jačinom, tako da protivnik nije u
stanju da loptu vrati pre nego ona padne jedan put (kao u odbojci i i
badmintonu) ili dva puta (kao u tenisu) na teren. Kod svih igara na mreži/zidu
lokacija plasiranja lopte je od ultimativnog značaja, tako što igrač mora da je
plasira u slobodan/otvoren prostor ne bi li ostvario poen. Dobra percepcija i
svesnost prostora odnosno terena je neophodna ne bi li igrač odnosno ekipa
uspešno pomerala protivnika sa ciljem da napravi prostor za napad. U drugu
ruku, igrači moraju da brane prostor na terenu, tako što se postavljaju u najbolju
poziciju da bi vratili loptu. Igrači moraju da uzmu u obriz svoje prednosti i
mane, kao i protivničke, pre odabira i izvođenja tehničkih veština. Odluka
jednog igrača mora uzimati u obzir i pozicije vlastitih i suparničkih igrača.
Odbojka
4
Kao što je navedeno, odbojka je specifičan sport po tome što je jedini
timski sport u kategoriji sportova na mreži/zidu. Pošto su protivničke ekipe
odvojene mrežom, ne postoji duel igra (ako se izuzme guranje u bloku). Pored
ove karakteristike, zbog vrlo kratkog kontakta sa loptom, odbojku karakteriše
veoma velika
serijska povezanost tehničkih elemenata
, odnosno faza igre
(prijem-dizanje-smeč), tako da element koji je loše izveden uzročno deluje na
elemente koji slede. Iz navedenih razloga (izostanak duel igre i serijska
povezanost faza igre odnosno tehničkih elemenata) odbojkaška igra je vrlo
taktički predviljiva
u poređenju sa igrama iz kategorije osvajačkih igara. U
poređenju sa osvajačkim igrama, kod odbojke taktička pripremljenost i
donošenje odluka u igri imaju znatno manju ulogu. Naravno, to ne znači da ovaj
faktor nije značajan (kod nekih pozicija u igri ima veću odnosno manju ulogu),
već da je zbog predvidljivosti igre (prijem-dizanje-smeč) od daleko manjeg
značaja nego tehnička pripremljenost (zbog kratkog kontakta sa loptom i
serijskog karaktera faza igre), psihološke pripremljenosti i mentalne čvrstine
(koji direktno utiču na kvalitet tehničkih elemenata), komunikacionih veština
između članova ekipe, te dobro utvđene strategije igre odnosno plana igre na
temelju analize vlastitih i protivničkij jakih i slabih strana (čemu za potvrdu
imamo izuzetnu važnost statistike, odnosno
notacijske analize
igre, te postojanje
specijalnog člana stručnog štaba – statističara).
Kao i kod osvajačkih igara, u odbojci je takođe važna
igra bez lopte
,
odnosno donošenje odluka gde, kad i kako se kretati, ne bi li igrač stao u
optimalnu poziciju da se odbrani (faza odbrane) odnosno da napadne (faza
napada), ili da brzo pređe iz faze odbrane u fazu napada (faza tranzicije) i
obrnuto. Međutim, uloga donošenja odluka i taktičke pripremljenosti je
umanjena iz razloga postojanja sistema igre (sistem napada, odbrane, tranzicije),
unapred pripremljenih akcija, te definisane strategije i plana igre. Naravno, i kod
unapred pripremljenih akcija, te jasno definisanih uloga postoji element
donošenja odluka, kao recimo promena akcije napada od strane tehničara kod
lopte izvan sistema (lopta koja nije primeljena idealno) u zavisnosti od pozicije
protvičke ekipe, odluka smečera gde da uputi loptu u odnosu na postavljeni blok
i igrače u drugoj liniji, ili donošenje odluke srednjeg blokera na temelju
percepcije kretanja protivničkih igrača. Kao što je navedeno, u poređenju sa
osvajačkim igrama, donošenje odluka i taktička pripremljenost igra daleko
manju ulogu, ali to ne znači da tog faktora uspeha u odbojci nema, već je manji
u odnosu na druge navedene faktore.
