UNIVERZITET „UNION – NIKOLA TESLA“ BEOGRAD
FAKULTET PRIMENJENIH NAUKA U NIŠU
SEMINARSKI RAD
PREDMET: ODRŽAVANJE MOTORNIH VOZILA
TEMA: ODRŽAVANJE PNEUMATIKA
Profesor
Student
Prof. Dr Dragan Milošević
Jovanović Đorđe
Br.indeksa 8/17 – DS
2
SADRŽAJ
UVOD
3
KONSTRUKCIJA PNEUMATIKA
4
Dijagonalni pneumatici
5
Radijalni pneumatici
6
Označavanje pneumatika
7
Nalepnice na pneumaticima
8
Održavanje pneumatika
9
Korišćenje azota za pumpanje pneumatika
12
Tečnosti za zaptivanje
13
Uticaj pneumatika na bezbednost saobraćaja
14
Uticaj dubine dezena pneumatika
15
Uticaj pneumatika na troškove eksploatacije
16
Skladištenje pneumatika
17
ZAKLJUČAK
19
LITERATURA
20
4
Zahtevi koji se postavljaju pred pneumatike:
- bezbednost
- upravljivost
- udobnost
- vek trajanja
- ekonomičnost
- zaštita životne sredine.
KONSTRUKCIJA PNEUMATIKA
Prve gume bile su izrađene od kože, gvožđa, (kasnije čelika), te su bile smeštene na drvenim
točkovima, a koristile su se za kolica i kola. Guma bi se grejala iznad vatre, kada se ohladi
stavila iznad toča, te bi na taj način metal čvrsto prionuo uz točak. Spoljni prsten služio je da
se segmenti točka zajedno mogu spojiti, pružajući pri tome otpor na habanje površine oboda
točka.
Savremeni pneumatici, zahvaljujući svojoj promenljivoj i prilagodljiboj struktiru, ispunjavaju
sve zahteve koje pred njih postavljaju proizvođači i korisnici vozila. Uz to obezbeđuju
putnicima i odgovarajuću udobnost i konfor. Do 1970 najveći broj pneumatika bio je
dijagonalne konstrukcije, dok su danas skoro isključivo u upotrebi radijalni pneumatici.
Dijagonalni pneumatici se još koriste kod terenskih i radnih vozila. Karkasa radijalnih
pneumatika sastoji se od jednog ili više slojeva tkiva izrađenog od tekstilnih ili čeličnih niti,
rapsoređenih pod uglom od 90
o
u odnosu na središnju ravan pneumatika.
Pneumatik po obliku podseća na šuplji torus koji je otvoren sa strane gde se postavlja na
naplatak. Izrađuje se od kombinacije različitih materijala. Prosečni pneumatik sa čeličnim
jezgrom stope se sastoji od: 28% punioca (najčešće čađi), 27% sintetičke gume, 14% prirodne
gume, 10% čelične žice, 14% ulja i drugih naftnih jedinjenja, 4% organskih vlakana, 3% raznih
dodataka.
Konstrukcija pneumatika se može podeliti u dve velike grupe: radijalne i dijagonalne. Osnovni
elementi konstrukcije pneumatika su:
- žičana jezgra stope
- karkasa
- pojasevi (kod radijalnih pneumatika)
- protektor
Najbitniji strukturni element pneumatika je karkasa. Karkasa se sastoji od velikog broja niti
velike elastičnosti koje su zalivene gumom. Kod pneumatika bez unutrašnje gume se i
unutrašnjost karkase oblaže materijalom koji onemogućava propuštanje vazduha. Niti su
načinjene od prirodnih, sintetičkih (rajon, najlon, aramid, poliester) ili čak čeličnih materijala.
Karkasa se sastoji najčešće od jednog ili dva sloja (radijalni pneumatici) i dva ili više slojeva
(dijagonalni pneumatici). Osnovna razlika između radijalnih i dijagonalnih pneumatika je u
uglu pod kojim su postavljene niti karkase. Ukoliko je ugao pod kojim su niti postavljene (u
odnosu na obim u centru pneumatika) mali, pneumatik ima dobre karakteristike pri skretanju,
ali udobnost će biti žrtvovana.
5
Struktura pneumatika
Dijagonalni pneumatici
U putničkim vozilima se dijagonalni pneumatici više ne koriste, ali je interesantno navesti i
njihovu konstrukciju da bi se mogao pratiti tok razvoja pneumatika. Dijagonalni pneumatici se
danas mogu sresti:
- kao pneumatici za motocikle
- kod nekih takmičarskih vozila
- kod nekih poljoprivrednih mašina
Dijagonalni pneumatik
Karkasa dijagonalnih pneumatika se sastoji od minimalno dva sloja gumiranih vlakana. Vlakna
pojedinih slojeva se nalaze pod uglom od 20°-40° u odnosu na obim u centru pneumatika.
Više slojeva zajedno formiraju strukturu nalik isprepletanoj mreži. Pri deformaciji pneumatika
dolazi do povećanog unutrašnjeg trenja među slojevima karkase i dolazi do povećanog
generisanja toplote. Tokom vremena toplota nepovoljno utiče na trajnost pneumatika.
