SVEUĈILIŠTE/UNIVERZITET „VITEZ“ TRAVNIK
FAKULTET POSLOVNE EKONOMIJE
TRAVNIK
AMELA MEŠIĆ
OKRUŢENJE PREDUZEĆA
DIPLOMSKI RAD
TRAVNIK, 2012.
SVEUĈILIŠTE/UNIVERZITET „VITEZ“ TRAVNIK
FAKULTET POSLOVNE EKONOMIJE
TRAVNIK
OKRUŢENJE PREDUZEĆA
DIPLOMSKI RAD
Travnik, mart 2012.
Mentor:
Prof.dr. Ţeljko Baroš
Student:
Amela Mešić
Broj indeksa: 0052-09/VMT
Smjer: Marketing menadţment trgovina
7. STUDIJA SLUĈAJA POSLOVANJA MALIH I SREDNJIH
PREDUZEĆA U BiH U USLOVIMA GLOBALIZACIJE I POLITIKOM
DRŢAVE I DRŢAVNIH INSTITUCIJA KAO EKSTERNOG
FAKTORA OKRUŢENJA PREDUZEĆA
...................................................... 42
7.1. Poslovanje malih i srednjih preduzeća u Bosni i Hercegovini ..................... 42
7.2. Razvoj malih i srednjih preduzeća u Bosni i Hercegovini ........................... 43
7.3. Poloţaj sektora malih i srednjih preduzeća u
privredi Bosne i Hercegovine ....................................................................... 45
7.4. Tretman malih i srednjih preduzeća u BiH ................................................... 47
7.5. Nadleţnosti drţavnih institucija u oblasti malih i srednjih
preduzeća u BiH ............................................................................................ 56
7.6. Drţavna i regionalne politike ........................................................................ 58
ZAKLJUĈAK
..................................................................................................... 61
LITERATURA
.................................................................................................... 63
1
1. UVOD
„Okruţenje (engl. Environment) je tzv. tvrda varijabla eksternog karaktera,
koja s visokim stepenom intenziteta opredjeljuje tzv. meke varijable organizacionog
konteksta: poslovnu strategiju i izabrani tehnološki sistem, te izbor organizacione
strukture“.
1
Slobodno moţemo reći da upravo ova definicija najkraće i najbolje
oslikava odnos i meĊusobni uticaj kompanije i njenog okruţenja.
Slika našeg svijeta se ubrzano mijenja. Svjedoci smo nastajanja novog
preduzetniĉkog društva temeljenog na informaciji kao najvaţnijem dobru. Akcent
privrednog razvoja izrazito je pomaknut prema djelatnostima koje se temelje na
znanju, informacijama, visokim tehnologijama i uslugama. Preduzeća se suoĉavaju s
naglim, neoĉekivanim i nepredvidivim promjenama okoline. Nove se potrebe raĊaju
svakodnevno, potraţnja se širi i mijenja, trţišta postaju sve zahtjevnija i odreĊenija,
nastaju nove industrije i ĉitavi industrijski grozdovi.
Proces globalizacije svjetskog trţišta dovodi do stvaranja savremenih meĊunarodnih
kompanija koje sve više proširuju geografsko podruĉje svog djelovanja: ova
ĉinjenica pred menadţment postavlja zahtjev stalnog upoznavanja novog okruţenja,
razvijanje potrebnih znanja i vještina upravljanja u razliĉitim okruţenjima, zatim
razvijanja društvenih i diplomatskih odnosa kako bi osigurali uspješno
funkcionisanje kompanije.
Ove ĉinjenice nas dovode do zakljuĉka da strategija preduzeća mora biti usmjerena
za opstanak u dugom roku, a bit uspješne strategije je u postizanju boljih rezultata od
konkurencije. Biti konkurentan danas nije pitanje uspjeha, nego pitanje opstanka.
Kako kompanija nije izoliran sistem, koji je sam sebi dovoljan, već djeluje kao
podsistem cjelokupnog društvenog sistema, menadţment, u cilju postizanja
konkurentnosti, a samim tim i opstanka u sve sloţenijem okruţenju, mora: razumjeti
prirodu okruţenja u kojem posluje, prepoznati faktore i sile iz okruţenja koje mogu
uticati na poslovanje njihovih preduzeća, razumjeti ih, i reagirati na njih.
1
Šunje, A.: „Top menadţer, vizionar i strateg“, Trijada, Sarajevo, 2003. str. 142.
3
H1:
Bosansko-hercegovaĉka mala i velika preduzeća znaĉajno su osjetljiva na
drţavne institucije koje su realizatori programa i strategija za poboljšanje statusa
preduzeća i stvaranje pogodnijih uslova za izlazak na trţište.
H2:
Drţava i politika vlasti kao eksterni faktori okruţenja preduzeća utiĉu na
poslovanje preduzeća u BiH u uslovima globalne krize.
Nauĉne metode
Da bi potvrdili ili opovrgnuli hipoteze koristiti ćemo se nauĉnim metodama koje će
nam dati rezultate. U skladu sa ciljem ovog rada opredijelili smo se za primjenu
sljedećih metoda:
-
Deskriptivna nauĉno-istraţivaĉka metoda.
-
Metoda teorijske analize.
-
Metoda studije sluĉaja.
Deskriptivna naučno-istraživačka metoda Servey istraživački postupak:
Servey-
postupak smatra se kao jedan od modaliteta deskriptivne metode koji se odnosi na
otkrivanje ĉinjenica, prouĉavanje stanja ili onoga što je dominantno u jednoj
prouĉavanoj pojavi.
Metoda teorijske analize: Ovaj metod ima širu primjenu u društvenim naukama.
Njome se putem analize i sinteze vršiti uopštavanje bitnih veza i odnosa koji
izraţavaju odgovarajuće zakonitosti. Teorijska analiza je izuzetno znaĉajna metoda u
oblasti nauĉnog istraţivanja jer se njome moţe analizirati i uporeĊivati velik broj
ĉinjenica dovodeći ih u odreĊene odnose i svrstavajući ih u odgovarajuće sisteme za
nauĉno osvjetljavanje pojedinih nedovoljno istraţenih nauĉnih kategorija i rezultata.
Metoda studije slučaja
u ovom radu će biti korištena budući da je njena primjena
vaţna karika u procesu formulisanja rješenja za unapreĊenja strategije na drţavnom
nivou kao vaţan segment okruţenja preduzeća.
