SEMINARSKI RAD
Predmet:
Menadzment sportskih objekata i manifestacija
Tema: Olimpijeske igre
Mentor: Student:
Asistent: Broj indexa:
2
Olimpijske igre
SADRŽAJ:
1. Uvod................................................................................................................................3
2. Antičke olimpijske igre....................................................................................................4
3. Oživljavanje olimpijskih igara.........................................................................................5
4. Moderne olimpijske igre..................................................................................................6
5. Zimske olimpijske igre....................................................................................................7
6. Razvoj..............................................................................................................................7
7. Politički uticaj..................................................................................................................8
8. Olimpijski pokret.............................................................................................................9
9. Kritike............................................................................................................................10
10. Olimpijska značenja.......................................................................................................10
11. Olimpijski sportovi.........................................................................................................11
12. Amaterizam i profesionalizam........................................................................................12
13. Nagrađivanje pobednika.................................................................................................13
14. Literatura........................................................................................................................15
4
Olimpijske igre
Antičke olimpijske igre
Pravi izvori o nastanku antičkih olimpijskih igara su izgubljeni u vihorima vijekova, ali postoje
mnoge legende i predanja o njihovom nastanku. Jedna legenda govori da je igre ustanovio
sam Zevs kao proslavu svoje pobjede, u bici za vlast nad ocem Hronom. Druga kaže da
je Herakle pobjedio u jednoj trci u Olimpiji, pa je odlučio da se na tu uspomenu svake 4 godine
održavaju takve trke.
Međutim, osim igara u Olimpiji održavale su se i druge konkurentske, slične igre. To su
bile Panateneje, Pitijske, Nemejskei Istmijske igre, ali su Olimpijske igre, spletom političkih
okolnosti, nadvladale. Sve te priče u vezi sa antičkim igrama dovode se u vezu sa starogrčkim
pojmom olimpijskog primirja, kada su, prema legendama, grčki polisi prekidale međusobna
neprijateljstva za vrijeme trajanja igara. A prvi vjerodostojan zapis o održavanju Igara
u Olimpiji datira iz 776. p. n. e., iako nije sigurno da su to bile i prve igre u antičkoj Grčkoj. Neki
istoričari su skloni zaključku da su se slična takmičenja povremeno održavala čak i od 13.
vijeka pre nove ere. Na početku su igre bile uglavnom događaj lokalnog značaja, a do XV
antičkih olimpijskih igara održavala se samo jedna disciplina — trka na 1 stadijum (nešto manje
od 185 m). Onda je dodana trka na 2 stadijuma, a prva dugoprugaška trka, na 24
stadijuma(u metričkom sistemu 4.420 m), održana je 720. p. n. e. Pausanija piše da su se na
početku sportisti takmičili obučeni u laganu sportsku opremu, kao danas. A onda je, tokom jedne
trke, trkaču Orsipu iz Megare – spala odjeća. On je nastavio da trči go. To je od ostalih atleta
ubrzo oberučke prihvaćeno, pa su se takmičari od tada takmičili goli. Žene nisu smjele da se
takmiče, čak im nije bilo dozvoljeno ni da budu gledaoci. Ipak, djevojke su se smjele takmičiti
na Herajama, igrama u čast boginje Here, koje su se takođe održavale u Olimpiji svake četiri
godine. Za razliku od muškaraca, one se nisu takmičile gole.
Ubrzo se je počeo povećavati i broj sportova: 748. p. n. e. Uveden
je pankration (kombinacija boksa i rvanja), 708. p. n. e.klasično rvanje i petoboj, 688. p. n.
e. pesničenje (kao današnji boks), 689. p. n. e. godine trke kočija, itd. Bilo kako bilo, igre postaju
sve važniji momenat u istoriji antičke Grčke, dostižući svoj vrhunac tokom 6. i 5. vijeka p. n. e.
Olimpijske igre su još imale veliki verski značaj. Održavane su u slavu vrhovnog
boga Zevsa kome je podignuta veličanstvena statua u Olimpiji. Broj disciplina ubrzo je narastao
do dvadesetak, a same igre su se održavale nekoliko dana. Olimpijski pobjednici su uskoro
postali osobe sveopšteg poštovanja; ako je trebalo, rušili su se i dijelovi gradskih bedema da bi
pobjednici mogli ući s pratnjom prilikom povratka u rodni grad (zbog olimpijskog primirja
gradovi nisu smjeli ratovati), te bili bi opevani u pjesmama i podizali bi im se spomenici. Njihovi
uspjesi bili su i materijalno nagrađivani (raznorazne beneficije, oslobođenje od poreza, itd).
Ustalio se ritam održavanja igara — svake četiri godine, a vrijeme između prošlih i budućih igara
nazvano je Olimpijadom. Stari Grci su te periode — Olimpijade koristili i kao jednu od metoda
računanja vremena.
Igre su polako gubile važnost tokom rimske vladavine nad Grčkom, iako su i tada imale veliki
ugled i značaj. Priča se da je sam rimski car Tiberije maštao o naslovu i časti olimpijskog
pobjednika, a i car Neron je rado posjećivao olimpijska borilišta i učestvovao u takmičenjima.
Neron je učestvovao u trci dvokolica, ali je pao i nije završio trku. I pored toga, Grci su ga slavili
5
Olimpijske igre
kao pobjednika, a Neron ih je zauzvrat oslobodio poreza. Sa pojavom hrišćanstva, a pogotovo
kad je ono postalo državna religija (391. godine) olimpijske igre su sve više smatrane
slavljenjem paganskih božanstava i ostacima paganskih rituala, pa je konačno 393. godine rimski
car Teodosije ukinuo olimpijske igre, prekinuvši tako gotovo 12-vijekovnu istoriju ovog
sportskog događanja.
Oživljavanje olimpijskih igara
Olimpijski duh i olimpijska ideja nisu umrli 393. godine. U 17. vijeku u Engleskoj su počele da
se održavaju Kotsvoldske igre, sportske priredbe donekle slične drevnim starogrčkim
igrama.Zanimanje za oživljavanje olimpijskih igara raslo je kako su
iskopavanjima njemačkih arheologa, sredinom 19. veka
otkrivani ostaci antičke Olimpije. Tokom sledećih decenija
slična sportska događanja organizovana su u Engleskoj i
u Grčkoj. Grčki filantrop Evangelios Zapas je sponzorisao
organizovanje igara posvećenim antičkim Olimpijskim
igrama koje su se prvi put održale 1859. na gradskom trgu u
Atini. Zapas je platio obnovu antičkog stadiona Panatinaiko,
koji je prvi put korišćen za Igre 1870. Isti stadion je korišćen
i za Prve moderne Olimpijske igre 1896. Na ovim igrama su
se takmičili sportisti iz Grčke i Osmanskog carstva. Engleski
ljekar Vilijam Peni Bruks je u drugoj polovini 19. vijeka
pokrenuo Godišnje igre Venločkog olimpijskog društva. Te
Igre 1890. godine posjetio je francuski baron Pjer de
Kuberten.
Slika 3. Statua Pjera de Kubertena
Nekako u isto vrijeme Kuberten je istraživao razloge francuskog poraza u Francusko–pruskom
ratu (1870. — 1871). Zaključio je da je razlog poraza u tome što francuski vojnici nisu imali
potrebnu fizičku pripremljenost, pa je nastojao to poboljšati. Kuberten je takođe želeo da zbliži
narode, tj. da se svetska omladina takmiči na sportskom, a ne na bojnom polju. Tako je ideja o
oživljavanju olimpijskog duha ponovo dobila svoj najdublji smisao.
Na kongresu na pariskom univerzitetu Sorboni, održanom od 16. jula do 23. jula 1894. godine
Kuberten je iznio svoju ideju pred međunarodnim auditorijumom i dobio je podršku. Poslednjeg
dana kongresa odlučeno je da se prve Olimpijske igre modernog doba održe 1896. godine
u Atini, u njihovoj domovini Grčkoj, gde su i nastale pre više od 2.600 godina. Radi organizacije
igara utemeljen je Međunarodni olimpijski komitet (MOK), a Demetrios Vikelas je, kao
pripadnik grčkog naroda, dobio čast da postane prvi predsjednik ovog komiteta.
