ONOMASTIKA
Onomastika se bavi proučavanjem značenja i tvorbi imena. Za označavanje i razlikovanje
imenovanog objekta od istovrsnih objekata koristi se vlastito ime ili
onim.
Onimima se imenuju
ljudi i tada se govori o antroponimima, koje proučava antroponomastika. Kada se onimima
imenuje određeni lokalitet onda se govori o toponimu, koje proučava toponomastika. (grčki
topos = mjesto, oblast, zemlja i onim = ime, naziv).
Toponomastika je u užem smislu riječi dio lingvističke nauke — onomastike (grčki onomastikon
= vještina davanja imena), kao dijela leksikologije. Druga grana onomastike je
antroponomastika. Onomastika je, dakle, naučna disciplina koja se bavi proučavanjein ličnih
(osobnih) imena, zakonitostima njihovoga nastanka, razvitka i transformacije, kao i njihovom
funkcijom u jeziku i društvu uopće. Onomastika je veoma stara nauka. Prvi zbornik imena
(onomastikon) napisan je u Ateni u 2. vijeku (autor Julije Poluk iz Egipta). Međutim, ozbiljna
naučna istraživanja historičara i lingvista u ovoj oblasti započinju tek od sredine 19. vijeka.
Nastali su brojni radovi u zemljama Evrope, aii i na južnoslavenskome prostoru.
Toponomastikom i onomastikom su se bavili: F. Miklošič, K. Jiriček, J. Selišićev, M. Kos, G.
Novak,P.Skok,V.Klaić,P. Šimunović, A. Kasumović i drugi. Toponimi su u pravilu stariji od
pisanih izvora, jer su nastali iz svakodnevnoga govora, a prije pisane riječi. Postojanje obilja
starih spomenika (epigrafska, paleografska, diplomatička i druga građa), kao izvora za
onomastiku i njene discipline, omogućava izgradnju odgovarajućega sistema za istraživanje.
Ukoliko toga nema, istraživanja se zasnivaju na komparaciji imena sa imenima u drugim
(srodnim) jezicima. Svaka nauka, koja se služi onomastičkim materijalom, pristupa im sa svojom
naučnom metodologijom. Međutim, sa onomastičkoga stajališta dobro je da historijska analiza
prethodi onomastičnoj, jer se ona u dobroj mjeri na nju naslanja. Sa historijskoga stajališta ime
(naziv) je jedan od važnih kulturnih produkata čovjeka kao dijela jedne sredine, a odraz je
mnogobrojnijih efekata ljudske djelatnosti. Ime nastaje u jednome određenom kolektivu
(zajednici) i reprezentativ je stepena njegovoga historijskoga razvitka. Otuda su historijske
spoznaje imena polazna osnova za onomastička istraživanja. U zavisnosti od svoga značenja
toponimi mogu biti: ojkonimi — nazivi naselja (grč. ojkos — stari, kuća, prebivalište), hidronimi
- nazivi voda, oronimi - nazivi geografskih oblika na zemlji. (grč. oros — brdo, gora, planina,
