Pod organizovanjem treba podrazumjevati proces međusobnog povezivanja istorodnih i
raznovrsnih elemenata u strukture koje poprimaju obiljeležja cjelina. Ono je primarna,
najznačajnija i permanentna aktivnost menadžmenta.

Kroz proces organizovanja se mijenjaju postojeća stanja u kvalitetno nova stanja. Ljudi su
vijekovima isticali saznanja da međusobno povezivanje istorodnih i raznovrsnih elemenata u
organizovane strukture cjelina, dovodi do pojave novih kvaliteta tako konstituisanih struktura.
Uz to su se sticala i saznanja da svaki oblik međusobnog povezivanja elemenata, ograničava
slobodu ponašanja tako povezanih elemenata i nameće nužnost da poštuje pravila koja su
postavljena u projektu organizacije.

Slika 1: Organizaciona struktura

U realnosti postoje dva osnovna nosioca procesa organizovanja i to su:



priroda i



čovjek.

Prirodno organizovanje za svoj rezultat ima nastanak prirodno organizovanih struktura koje su
međusobno povezane i čine kosmički poredak. Drugu skupinu, predstavlja svjesno ili razumno
organizovanje, koje se često predstavlja kao vještačko. Svjesnim organizovanjem, ljudi na našoj
planeti izgrađuju društveni poredak zasnovan na saznanjima ljudi o pravilima, načelima i
zakonitostima funkcionisanja prirodnog poretka. Upoznavanje zakonitosti prirodnog poretka,
jedini je istinski osnov razumnog ponašanja ljudi u njihovoj težnji da obezbjeđuju povoljnije
uslove svoga življenja. Upravo je zbog toga prisutno sve veće angažovanje ljudi za otkrivanje
zakonitosti organizovanja i funkcionisanja prirode i njenih podsistema, kako bi na osnovu tih
saznanja uspješnije konceptirali organizacije, kao vještačke tvorevine. Zbog toga se u
savremenim naučnim raspravama sve češće ističe da je organizovanje subjekt i objekt nauke.

Posebna pažnja se koncentriše na tri nosioca organizovanja i to:

edukacija.rs/poslovne-vestine/menadzment/

organizaciona

struktura



prirodnog,



ljudskog i



mehaničkog organizovanja.

Organizacija je društveno ustrojenje kojim se postižu neki zajednički ciljevi, a koji kontroliše
svoje vlasite performanse i koji ima neke neke granice koje ga odvajaju od okoline.
Svakodnevni život podrazumjeva postojanje velikog broja organizacija. Za uspjeh i
funkcionisanje svake organizacije važno je organizaciono ponašanje.

Organizaciono ponašanje je primjenjena naučna disciplina koja istražuje kako individualni,
grupni i organizacioni faktori utiču na ponašanje ljudi u cilju unapređenja efikasnosti
organizacija i zadovoljstva ljudi.

Cilj organizacionog ponašanje jeste da menadžerima obezbjedi znanje o tome zašto se ljudi
ponašaju tako kako se ponašaju i kako se to ponašanje može promijeniti. Osnovna pretpostavka
organizacionog ponašanja ljudi je da je ljudsko ponašanje zavisna varijabla dok su nezavisne
varijable faktori na individalnom, grupnom, organizacionom nivou.

Organizacija označava proces organizovanja nekih aktivnosti, kao i rezultate tih procesa kojima
se oblikuju organizacijske jedinice različitih vrsta, širine i struktura u svim područijima
društvenog života.

Značenje organizacije ogleda se i u koristima koje čovjek ima njenom primjenom u privrednom
i svim drugim područijima društvenog života u kojima je uposleno više radnika i u kojima se
troše sve veća materijalna sredstva. Značenje organizacije nije ograničeno samo na ekonomsku
stranu već na cjelokupnu radnu i životnu aktivnost.

Organizacije su svjesno udruživanje ljudi kojima je cilj da odgovarajućim sredstvima ispune
određene zadatke sa najmanjim mogućim naporom na bilo kom području

Organizacija je široko grupisanje ljudi na osnovu bazičnih kriterija radi ostavrenja određenih
ciljeva

Maks Veber je prvi ponudio sistemsko tumačenje uspona modernih organizacija. On je smatrao
da organizacije predstavljaju način koordiniranja aktivnosti ljudskih bića ili proizvodnje dobara
na stabilan način kroz prostor i vrijeme

Pri tome je naglasio da razvoj organizacija zavisi od

kontrlole nad informacijama i istakao značajnu ulogu koju u ovom procesu imaju pisana pravila,
odnosno arhiva u koju se pohranjuje „memorija” organizacije.

Petković,M.,Janjičević,N.,Bogićević Milikić B.,”Organizacija“ CID, Ekonomski fakultet Beograd 2006.

godine, str.401.

Gidens,E.,“Sociologija“ CID Ekonomski fakultet Beograd, 2003. godine, str,83.

Gidens,E.,“Sociologija“ CID Ekonomski fakultet Beograd, 2003. godine, str,85.

Organizacione sheme su veoma korisne kada treba da se prikaže formalna organizaciona
struktura, gdje se vide ko je odgovoran i zadužen za određene poslove. Organizaciona šema ni
izbliza ne prikazuje međuljudske odnose koji se javljaju u praksi a koji predstavljaju
neformalnu organizacionu strukturu. Put stvaranja ili promene organizacione strukture naziva
se organizacioni dizajn.

2.1.2. Značaj organizacione strukture

Organizaciona struktura je rezultat upravljačkih odluka vezanih za četiri važna faktora svih
organizacija, a to su:



radna snaga,



osnove departmanizacije,



veličina departmana i



delegiranje autoriteta.

Organizacije imaju svrhu i orjentisane su ka nekom cilju iz čega slijedi isto i za organizacionu
strukturu.

Stav da organizaciona struktura omogućuje postizanje organizacionih ciljeva predpostavlja da
menadžeri znaju kako da slože organizacionu strukturu i ciljeve i da teže tome. Da bi
organizaciona struktura bila svrsishodna i kvalitetna ona mora

Da se gradi sistematski i slično,

Da se maksimalno temelji na ciljevima i zadacima organizacije,

Da bude usmjerena ka budućnosti kroz uspješno ostvarivanje tekućih i budućih
dugoročnih ciljeva,

Biti fleksibilna i prilagodljiva promjenama u okruženju i procesu rada,

Biti postavljena cjelovito, tj. da obuhvati sve neophodne elemente za uspješno
funkcionisanje,

Da se izgradi i usvoji kroz svesrdnu podršku članova organizacije,

Biti postavljena tako da odražava okolinu i postojeće društvene odnose itd.

Grinberg,Dž., Braun,R.,”Ponašanje u organizacijama”, Izdanje MATE, Zagreb, 2001. godine, str.536.