VISOKA POSLOVNA ŠKOLA STRUKOVNIH STUDIJA LESKOVAC
ORGANIZACIONA STRUKTURA
i
TIPOVI MENADžMENTA
-SEMINARSKI RAD-
MENTOR STUDENT
Mr Predrag Radosavljević Gordana Jovanović 11
Menadžment u biznisu
PREDMET
Osnovi menadžmenta
Leskovac,22.11.2012.god
Sadržaj
* Uvod ……………………………………………………………………..3
* Izrada organizacione strukture …………………………………………..4
* Vrste organizacione strukture ……………………………………………5
* Model funkcionalne organizacione strukture …………………………….6
* Model procesne organizacione strukture ………………………………...7
* Model divizione organizacione strukture ……………………………….8
* Model projektne organizacione strukture ……………………………….9
* Model matrične organizacione strukture ………………………………..10
* Model mešovite organizacione strukture ……………………………….11
* Savremeni organizacioni modeli ………………………………………..12
* T-oblik organizacije ……………………………………………………..13
* "Paukova mreža" ……………………………………………………… ..14
* Zaključak ………………………………………………………………..15
2
Da bi svi činioci poslovanja u preduzeću funkcionisali, potrebno je objediniti ih na
realizaciji zadataka preduzeća, a isto tako i obezbijediti koordinaciju na svim
nivoima. Koordinacija svih aktivnosti u preduzeću, može se uspješno odvijati samo
ako se prethodno utvrdi pravilan vremenski redosljed odvijanja poslova. Na osnovu
svega ovoga, možemo reći da organizacionu strukturu preduzeća čine sljedeći
elementi:
-Organizacija materijalnih činilaca obuhvata organizaciju materijalnih ulaza (sirovina
i materijala) kao i organizaciju opreme;
-Organizacija Ijudskih činilaca obuhvata sve probleme vezane za organizaciju ljudi,
izbor i popunjavanje radnih mjesta kao i integraciju i socijalizaciju ljudi u radnoj
sredini;
-Rasčlanjivanje zadataka obuhvata podjelu ukupnog zadatka preduzeća na posebne i
pojedinačne zadatke;
-Organizacija upravljanja i menadžmenta obuhvata problematiku organizacije
upravljanja i organizacije menadžmenta kao i ostalih međusobnih odnosa;
-ganizacija vremenskog redosljeda poslova obuhvata istraživanje vremenske
usklađenosti svih činilaca proizvodnje i čitavog toka proizvodnje i poslovanja.
Optimalna
organizaciona struktura preduzeća podrazumijeva veze i odnose u okviru
svakog elementa posebno.
Izgradnja organizacione strukture
Izbor odgovarajuće vrste organizacione strukture preduzeća, predstavlja jednu od
najvažnijih odluka preduzeća, jer ukoliko se usvoji organizaciona struktura koja ne
odgovara situaciji u kojoj se organizacija nalazi, ona će usporiti ili zakočiti
sposobnosti upravljačkog sistema. Način strukturisanja organizacije je specifičan za
svaku organizaciju i svojstven samo njoj, te se ne može govoriti o jedinstvenom
načinu strukturisanja organizacije.
Mogući su veoma različiti pristupi u strukturisanju odnosno modelovanju
organizacije preduzeća, ne samo zato što su preduzeća međusobno razlikuju jedna od
drugih, već i zato što pojedini činioci organizacije različito utiču na preduzeća.
U zavisnosti od toga projektant organizacije uvijek treba da upotrijebi neki od
teorijski mogućih pristupa modelovanja organizacije preduzeća ili kombinaciju dva
ili više pristupa.
Prema klasičnoj teoriji organizacija bi trebala da bude organizovana "odozgo prema
dolje", tj. po tzv. "top down" sistemu.
Zbog toga bi menadžment preduzeća trebao prvo da izabere globalne organizacione
jedinice (sektore, službe, odsjeke ili odjeljenja), a tek na kraju da dizajnira specifične
zadatke. Jedino na taj način je moguće uspješno dizajnirati organizacionu strukturu, s
obzirom da je makroorganizacija osnova za projektovanje mikroorganizacije
preduzeća.
4
Menadžment ima zadatak da izabere onu strukturu koja će biti najprimjerenija
konkretnom preduzeću, a koja će biti zasnovana na strategiji i ciljevima preduzeća.
Struktura, baš kao i organizacija je, dinamična kategorija koja se stalno mijenja,
dopunjava i aktuelizuje.
Izgradnja organizacione strukture mora da obezbijedi: ostvarivanje ciljeva
organizacije; optimalnu podjelu rada, posebno onih zadataka koji se dodjeljuju
menadžerima; punu pažnju ključnim funkcijama u organizaciji i jasno utvrđivanje
odgovornosti; racionalnu upotrebu kvalifikacija, iskustva i specijalističkih znanja;
zaposleni moraju da rade u efikasnim timovima, a njihov rad mora se zasnivati na
adekvatnom sistemu informacija i komunikacija.
Vrste organizacionih struktura
Pod vrstama organizacionih struktura preduzeća smatra se način sprovođenja
unutrašnje podele rada u preduzeću i formiranja nižih organizacionih jedinica. Jedan
od najstarijih načina formiranja organizacionih jedinica, odnosno međusobne podjele
poslova, je podela pomoću "jednostavnih brojeva".
To je bio najvažniji kriterijum u organizovanju, npr., plemena, klanova ili vojske. To
je posebno vidljivo u organizaciji vojske gdje svaka formacija odnosno jedinica, kao
npr. četa, vod, baterija, divizija, puk, ima određeni broj vojnika i oficira.
Ljudi se grupišu na istim poslovima čiji rad organizuje, koordiniše i vodi jedan vođa.
Drugi, stari način organizovanja je na bazi "vremena" u kojem se neki posao obavlja,
organizuje se rad u smjenama, bilo da je riječ o preduzeću, školi, bolnici ili nekoj
drugoj organizaciji.
U izboru odgovarajuće vrste organizacione strukture, polazi se od osnovnih načela
raščlanjivanja zadataka, što znači da se osnovne organizacione jedinice u preduzeću
formiraju za obavljanje pojedinih poslovnih funkcija ili za proizvodnju određenih
proizvoda ili pružanje određenih usluga. S obzirom na način raščlanjivanja ukupnog
zadatka preduzeća i formiranje užih organizacionih jedinica može se govoriti o dva
osnovna modela organizacionih struktura:
Funkcionalna organizaciona struktura, koja može imati oblik čiste funkcionalne
strukture, s većim ili manjim brojem formiranih funkcionalnih organizacionih
jedinica, ali takođe i oblik procesno orjentisane funkcionalne strukture;
Diviziona organizaciona struktura, koja se javlja u različitim modalitetima kao:
predmetna, teritorijalna, ali i kao podjela zadataka i formiranje organizacionih
jedinica prema potrosačima odnosno korisnicima.
Projektna organizaciona struktura
Matrična organizaciona struktura
U svakoj od tih struktura potrebno je: horizontalno podijeliti organizaciju na što šire
podjedinice, utvrditi odnose autoriteta i odgovornosti među pozicijama i dizajnirati
5
