13
OSKAR DAVIČO
‘’Hana’’
| Seminarski rad 2013
Sadržaj
Sadržaj.....................................................................................................01
1. Uvod...............................................................................................02
2. Biografija.......................................................................................04
3. Analiza dela...................................................................................15
4. Zaključak........................................................................................22
Literatura.................................................................................................23
13
OSKAR DAVIČO
‘’Hana’’
| Seminarski rad 2013
1. Uvod
z pesničkog preobilja Oskara Daviča, iz košnica asocijacija, iz unutrašnjih konstelacija i
svih onih snova u hodu, u stanju nemira i opomene, najradije izdvajam, i u sjaju i gongu
slogova sričem njegovu pesmu, čitav njegov spev Samičari. Pesma je sa robije i o robiji:
ona se obraća ovim stanjima pesničke sebične individualnosti, ali prema drevnom
romantičarskom, aktivističkom obredu, pojavljuje se u onom skeletu i sa onim metaforama koje
postaju kvalitet ljudskih odnosa i ljudske borbe. Od divnog je i veličajnog sunčarskog sistema
svaka reč, svaki stih i svaka rima ove poeme, koja, kao veliko filmsko platno otkriva nesanicu i
nesvesticu političkog kažnjenika, komuniste, sanjara, jednog ranjenog a neuništivog pesničkog
sluha određene i kvalifikovane ideologije. Samičari su, doduše, i veštački pokašto
preobražavana, sprezana i doziđivana građevina: ono što bije kao psihoanalitička senzacija iz
ovih stihova ipak je malo silom vučeno na žice, na strune logičnog, na eksplikaciju, pa čak i na
fabulu.
I
13
OSKAR DAVIČO
‘’Hana’’
| Seminarski rad 2013
Kraće vreme radi kao profesor književnosti u Prvoj muškoj gimnaziji u Beogradu (1931).
Postavnjen je za suplenta gimnazije u Šibeniku, gde predaje srpski i francuski jezik. Zatim
prelazi u Bihać, gde u državnoj gimnaziji predaje francuski jezik od prvog do osmog razreda.
Juna 1931. godine postaje jedan od izdavača nove nadrealističke revije Nadrealizam danas i
ovde. Sa Dušanom Matićem i Đorđem Kostićem objavljuje esej Položaj nadrealizma u
društvenom procesu.
Kao član KPJ, aktivno se uključuje u međuratni politički život. Postaje sekretar Mesnog
komiteta KPJ u Bihaću, gde 1932. biva uhapšen i od Suda za zaštitu države osuđen na pet godina
zatvora. Kaznu je odslužio u KPD Sremska Mitrovica. Od 1938. do početka rata živi prvo u
Beogradu a zatim i u Zagrebu. U časopisu Naša stvarnost, 1938. je objavio ciklus pesama Tri
zida, Detinjstvo i Srbija. Zbirka Pesme, koju je objavio iste godine, zabranjena je zbog „teške
povrede javnog morala“, a Davičo je uhapšen. Sledeće godine sarađuje u listu Život i rad, i sa
Ognjenom Pricom prevodi Budenbrokove Tomasa Mana.
1940. biva isključen iz KPJ po odluci Agitpropa zbog saradnje u Krležinom Pečatu, gde
je pod pseudonimom S. Kovačić objavio ciklus pesama Hana i prevod Uzorane ledine Šolohova
(1939). Početak Drugog svetskog rata, ga je zatekao u Splitu gde se bavio ilegalnim radom. Biva
uhapšen i interniran u Borgo Val di Taro u Italiji (okrug Parma). Iz Italije beži 1943, i preko
Monte Gorgena stiže do Dalmacije. Stupa u redove Prve proleterske divizije, sa kojom prelazi
Bosnu, Crnu Goru, Sandžak, Taru, Durmitor. Odatle je prebačen na Vis, gde je kraće vreme
radio u Presbirou. Zatim je sa jedinicom, preko Valjeva, Aranđelovca, stigao u oktobru 1944. do
Beograda, gde učestvuje u borbama za oslobođenje grada. Po oslobođenju, uključen je u grupu
koja je osnovala TANJUG, a potom prelazi u Borbu i Glas. Putuje sa delegacijom pisaca po
Bugarskoj sa Ivom Andrićem, Radovanom Zogovićem i Anicom Savić Rebac. Godine 1944,
izabran je za prvog sekretara Udruženja književnika Srbije.
Izveštava kao dopisnik sa suđenja u Nirnbergu, a zatim boravi u Grčkoj gde prati
Markosove partizane. Posle toga napušta novinarstvo i bavi se isključivo književnošću.
Doživljaje iz Grčke opisaće 1947. u knjizi putopisa Među Markosovim partizanima. Nakon što
13
OSKAR DAVIČO
‘’Hana’’
| Seminarski rad 2013
se general Markos opredelio za Rezoluciju Informbiroa, knjiga je povučena iz prodaje. Po
filmski scenariju Majka Katina, koji je Davičo napisao po istoj knjizi, snimljen je film (u režiji
Nikole Popovića), koji je stavljen u „bunker“ zbog nepromenjene jugoslovenske politike prema
Grčkoj.
Godine 1951,
Davičo je izabran za
dopisnog
člana
Jugoslovenske
akademije znanosti i
umjetnosti. Iste godine
objavljuje
knjigu
Poezija i otpori, koja
predstavlja značajnu
raspravu i nagoveštaj
novih
shvatanja
literature i njene uloge u
socijalističkom društvu.
Sledeće
godine
objavljuje roman Pesma,
koji govori o životu u
okupiranom Beogradu
za vreme rata. Kroz lik
Miće, glavnog lika
romana, Davičo ispituje
moralne
dileme
revolucije i probleme partijske discipline. Nagrađen, roman je preveden na veći broj stranih
jezika (nemački, poljski, engleski, mađarski, albanski, slovački, ruski...). Davičo je bio jedan od
urednika časopisa Nova misao (1953 — 1954). Godine 1955. jedan je od osnivača i zatim
Slika 2.2. Oskar Davičo
13
OSKAR DAVIČO
‘’Hana’’
| Seminarski rad 2013
knjiga poezije: Dvojezična noć,
Svetlaci neslični sebi,
Mitološki zverinjak smrti,
Pesmice: a diftong se obesio i
Ridaji nad sudbinom u magli.
Umro je u Beogradu
30. septembra 1989. godine i
sahranjen je u Aleji velikana
na Novom groblju.
Dela Oskara Daviča su
prevedena na veći broj stranih
jezika: albanski, arapski,
bugarski, češki, engleski, esperanto, francuski, holandski, mađarski, nemački, poljski, rumunski,
ruski, slovački, slovenački, italijanski, turski.
Davičo je objavljivao i pod sledećim presudonimima: O. Davidović, S. Kovačić, S.
Nikolić, Vlada Barbulović.
O Davičovoj poeziji
ajpotpuniji izraz Davičo je dostigao u socijalnoj fazi, kada je nadrealistička pesnička
iskustva stavio u službu revolucionarne angažovanosti. „Davičo je sišao sa Olimpa
nadrealizma u socijalnu poeziju“, napisao je jedan kritičar s levice povodom izlaska
njegove knjige Pesme (1938). Bila je to, međutim, sasvim osobena socijalna poezija, puna
maštovitih slika, verbalnog humora, igri rečima, erotike. Iako s neutralnim naslovom, ova zbirka
je, kao i sve naredne, tematski kompaktna. U pet ciklusa, kao u pet pevanja, pesnik je dao svoju
duhovnu autobiografiju, lirsku povest svojih traganja od snova detinjstva, preko nemira i poraza
N
Slika 2.3. Oskar Davičo
