SEMINARSKI RAD
„Osnivanje preduzeća u privrednom sistemu Republike Srbije sa
osvrtom na osnovne odredbe Zakona o privrednim društvima“
1
SADRŽAJ
Uvod ............................................................................................................. 3
Preduzeće uopšte
(pojam i
vrste) ................................................................ 5
Ortačko
društvo ................................................................................... 5
Komanditno
društvo ............................................................................ 5
Društvo sa ograničenom
odgovornošću .............................................. 5
Akcionarsko
društvo ........................................................................... 6
Javno
preduzeće .................................................................................. 6
Osnivanje preduzeća
.................................................................................. 7
Osnivanje ortačkog
društva ................................................................. 8
Osnivanje komanditnog
društva .......................................................... 8
Osnivanje društva sa ograničenom
odgovornošću .............................. 9
Osnivanje akcionarskog
društva ......................................................... 9
2
UVOD
U pravnom sistemu Republike Srbije postoje različite vrste
pravnih lica. Medju svim pravnim licima najznačajnija su
preduzeća, jer su to takva pravna lica koja obavljaju delatnost
radi sticanja dobiti, što i jeste osnovni cilj njihovog osnivanja.
Osnivanje preduzeća određuje Zakon o privrednim društvima.
Prema odredbi člana 2. stav 1. Zakona o privrednim društvima,
oblici preduzeća su:
1) privredno društvo i
2) javno preduzeće.
Privredna društva čine osnov celokupnog koncepta Zakona o
privrednim društvima, i kao takva, predstavljaju najvažniji
oblik preduzeća. Ona se dele na društva lica i društva kapitala. U
društva lica spadaju ortačko društvo i komanditno društvo.
Društvo kapitala su akcionarsko društvo i društvo sa
ograničenom odgovornošću.
S obzirom na to da privredna društva čine isti oblik preduzeća,
između njih postoji veoma mnogo sličnosti. Međutim, između
njih ima i određenih razlika, zbog čega i postoji više oblika
privrednih društava. Ove razlike opredeljene su, u prvom redu,
položajem, odnosno svojstvom članova koji su osnivači
privrednog društva. Pomenuto svojstvo od uticaja je i na
odgovornost privrednog društva u pravnom prometu, a i
uslovljava i način upravljanja u njemu. S tim u vezi, privredna
društva imaju određene opšte, tj. zajedničke karakteristike
(svojstvo pravnog lica, isti osnovni uslovi za osnivanje, isti uslovi
za obavljanje delatnosti, isti položaj na tržištu, ista pravila o
zastupanju, ista pravila o povezivanju sa drugim subjektima
tržišnog poslovanja i dr.), ali ona imaju i niz specifičnih obeležja.
Zbog tih specifičnih obeležja dolazi do primene i posebnih
4
zakonskih pravila koja se odnose ili samo na društva kapitala ili
samo na društva lica, a izuzetno veliki broj ovih pravila odnosi
se isključivo na konkretne tipove privrednih društava (ortačko
društvo, komanditno društvo, akcionarsko društvo ili društvo sa
ograničenom odgovornošću).
Kada je reč o privrednim društvima, posebno treba istaći da
društva kapitala imaju mnogo veći značaj od društva lica, koji
proizilazi iz činjenice da društva kapitala, u principu, imaju
znatno više članova i zaposlenih od društava lica, kao i da, po
pravilu, raspolažu sa velikim kapitalom, što omogućava i
ostvarivanje veće dobiti, zbog čega se ona javljaju kao
najznačajniji činilac stvaranja društvenog proizvoda.
Prema članu 3. Zakona o privrednim društvima, preduzeća se
mogu povezivati putem kapitala ili ugovora i na taj način, uz
zadržavanje svog pravnog subjektiviteta, stvoriti ili ne, nov
pravni subjekat na osnovu tog povezivanja.
Cilj ovakvih povezivanja i stvaranja grupacija preduzeća je
ekonomski, odnosno poslovni interes, ali samo ako to
povezivanje nije suprotno propisima o monopolu.
Privredno društvo, domaće ili strano, može obrazovati jedan ili
više ogranaka. Ogranak je organizacioni deo privrednog društva
koji nema svojstvo pravnog lica. Ogranak ima mesto poslovanja
i zastupnike, a poslove sa trećim licima obavlja u ime i za račun
privrednog društva.
5
-
društvo kapitala
i
-
javno preduzeće.
Kao društvo lica može biti osnovano: ortačko društvo (o.d.) i
komanditno društvo (k.d.), a kao društvo kapitala – društvo sa
ograničenom odgovornošću (d.o.o.) i akcionarsko društvo (a.d.).
Ortačko društvo
Ortačko društvo osnivaju dva ili više isključivo fizičkih lica,
ugovorom kojim regulišu sve svoje međusobne odnose povodom
osnivanja preduzeća. Tom prilikom se obavezuju da će, uz
sopstvenu neograničenu solidarnu odgovornost za obaveze
preduzeća, obavljati određenu delatnost pod zajedničkim
imenom, odnosno firmom. Ako dođe do situacije da je, na
traženje poverioca, potrebno podmiriti neku obavezu ortačkog
društva, svi „ortaci“ je podmiruju zajednički svom svojom
imovinom.
Komanditno društvo
Kod komanditnog društva, najmanje jedan od osnivača
odgovara za obaveze društva, neograničeno solidarno
(komplementar), a takodje najmanje jedno lice odgovara do
iznosa ugovorenog uloga u preduzeće (komanditar).
Komplementar može biti fizičko lice, a komanditar i fizičko i
pravno lice.
Društvo sa ograničenom odgovornošću
Društvo sa ograničenom odgovornošću je preduzeće čiji osnivači
ne odgovaraju za obaveze društva, već snose rizik poslovanja
samo do visine svojih uloga, koji čine osnovni kapital društva.
D.o.o. mogu osnivati jedno ili više fizičkih ili pravnih lica.
Prilikom registracije ovih preduzeća, njihov kapital postaje
imovina preduzeća.
7
