Sadržaj
I. UVOD .............................................................................................3
II. IZRADA .........................................................................................4
1. Sredstva preduzeća ....................................................................4
1.1. Osnovna sredstva ........................................................................6
1.1.1. Vrste osnovnih sredstava ..........................................................7
1.1.2.Vrednost osnovnih sredstava .....................................................8
1.1.3. Revalorizacija osnovnih sredstava ..........................................10
1.1.4. Amortizacija osnovnih sredstava .............................................11
1.2. Knjigovodstvo osnovnih sredstava .............................................15
1.2.1. Nabavka ..................................................................................16
1.2.2. Knjigovodstvo amortizacije ......................................................17
1.2.3. Povlačenje sredstva iz upotrebe .............................................18
III. ZAKLJUČAK ..............................................................................19
IV. LITERATURA ..........................................................................20
1
Uvod
Funkcionisanje preduzeća kao sistema započinje pribavljanjem njegovih elemenata:
radne snage, sredstava za rad i predmeta rada (materijala) u cilju izvršavanja
određenog zadatka.
U sklopu toga možemo reći da se sredstva za rad, i predmeti rada stalno angažuju
u proizvodnji i na taj način se obezbjeđuju materijalni uslovi za reprodukciju.
Reprodukcija je stalno, permanentno, neprekidno obnavljanje procesa proizvodnje kao
preduslova za opstanak i razvoj svakog društva.
Često se poistovećuje pojam sredstava za rad sa osnovnim sredstvima, međutim
osnovna sredstva su mnogo širi pojam u koji pored sredstava za rad ubrajamo i
određena prava i potraživanja po osnovu stalnih sredstava.
Ali ni sva sredstva za rad, nisu uvek osnovna sredstva. To su, na primer, sitan alat i
inventar koji ne ispunjavaju određeni vrednosni kriterijum i čiji vek trajanja nije duži od 1.
godine.
U svom radu pokušaću da objasnim šta su u stvari osnovna sredstva, koja je njihova
osnovna funkcija, na koji način se klasifikuju, te kako se to ona postepeno troše i zašto.
Radeći ovu temu naišla sam na mnogo literature iz cele bivše Jugoslavije i osnova i
objašnjenja su u suštini ista u svim knjigama. Pokušaću da na najjednostavniji mogući
način objasnim osnovna sredstva, jer iz moje dugogodišnje prakse rada sa osnovnim
sredstvima svesna sam do koje mere je to komplikovana oblast. Čak i oni koji rade u
knjigovodstvu osnovnih sredstava vrlo malo poznaju ovu oblast iako je ona vrlo
jednostavna, pa može biti i zanimljiva.
2
Prava
, to su sredstva koja nisu materijalnog karaktera, ne mogu se opipati
i to mogu biti potraživanja, na primer proizvoda, robe, zatim
patenti
i
slično;
Novac
, efektivni novac (gotovina) u blagajni i na žiro računu;
Prema roku trajanja sva sredstva preduzeća se dele u dve osnovne kategorije:
osnovna
(stalna) i
obrtna
(tekuća).
Osnovna sredstva mogu, nadalje, biti u obliku stvari i prava (građevine,
oprema, šume, dugogodišnji zasadi,mašine, osnovno stado, patenti,
licence,franšize, koncesije, osnivački i izdaci za razvoj i slično), dok obrtna
sredstva mogu biti u obliku stvari, prava i novca (zalihe materijala, proizvoda,
gotovih proizvoda, deonice, participacije, novac na blagajni, žiro računu i
slično). Sl.1.
4
Sl. 1. Podela sredstava
1.1.Osnovna sredstva.
Osnovna sredstva u preduzeću su trajna osnova za rad. To su sva ona sredstva
koja preduzeće koristi duži vremenski period, u više ciklusa reprodukcije, a najmanje
godinu dana. To predstavlja prvu i osnovnu osobinu osnovnih sredstava. Dužina veka
trajanja pojedinih sredstava je različita i zavisi od više faktora:
5
