UNIVERZITET PRIVREDNA AKADEMIJA U NOVOM SADU
FAKULTET ZA PRIMENJENI MENADŽMENT, EKONOMIJE
I FINANSIJE, BEOGRAD
Predmet: POSLOVNA ETIKA
SEMINARSKI RAD
TEMA: Osnovne eticke kategorije
Mentor :
Student:
Beograd, 2017. Godina
4
1. UVOD
Pojam etika dolazi od grčke riječi „ethos“ što znaći običaj, navika ili ćud. Etika je filozofska
disciplina koja ispituje smisao i ciljeve moralnih htenja, osnovne kriterijume za moralno
vrednovanje, kao i u opšte zasnovanost i izvor morala. To jest etika podrazumeva skup
moralnih vrednosti i standarda kojima se definiše poželjno ponašanje.
Dakle, etika kao nauka o moralu nema samo zadatak da upozna ljude sa tim šta je to moral i
koje su njegove osnovne komponente, već i da zauzme kritički stav prema postojećoj moralnoj
praksi. Etika je sistem normi i vrednosti kojih se treba pridržavati. Etika je moralno
procenjivanje pojedinih odluka i akcija, kao prihvatljivih ili neprihvatljivih, sa aspekta opšte
prihvaćenih načela ponašanja. Etiku čine sva moralna načela koja određuju dobro i loše
ponašanje pojedinaca, organizacije ili udruženja.
Predmet proučavanja etike je moral, odnosno aktivnost i praksa koja uzima u obzir važnost
dobroga i lošeg, kao i pravila koja regulišu te aktivnosti. Kao teorija morala, etika se bavi
njegovim izvorima, razvojem,principima i normama ljudskog ponašanja, utvrđujući pravila
moralnog, koja se objedinjuju u etički kodeks.
Francuski filozof Montesquie napisao je ove opšte ljudske etičke rijeći:
”Kada bih znao
nešto što bi za mene moglo biti korisno, a štetilo bi mojoj porodici, ja bih to izbacio iz svog
duha. Kada bih znao nešto korisno za svoju porodicu, a to ne bi bilo korisno za moju domovinu,
ja bih pokušao to da zaboravim. Kada bih znao nešto korisno za svoju domovinu, a bilo bi
štetno za Evropu, odnosno kada bi to bilo korisno za Evropu, a štetno za ljudski rod ja bih to
smatrao zločinom, pošto sam nužno čovek, a slučajno Francuz.”
1.2. ETIČKI KODEKS
U razmatranju etičkih razlika između kultura, uočena je zavisnost između etike i nivoa
razvoja ekonomije. Tako dela, koja bi se okarakterisala kao totalno moralno neprihvatljiva u
bogatim društvenim sredinama, u siromašnim se mogu dozvoliti pod određenim okolnostima.
Međutim, povezivanje morala između razvijenih i nerazvijenih, uglavnom se odnosi na
nametanje standarada razvijenih zemalja. Priznanje razlike etičkih standarda između kultura
neospomo vodi ka uvažavanju široko prihvačenog morala celokupnog društva. Mada misije
ponekad predviđaju prva upoznavanja sa etikom organizacije, veliki broj organizacija izdaje
različita dokumenta ističući njihove etičke principe i politike. Takva dokumenta su: etički
kodeks
i
“knjiga
etičkih
i
korporativnih
principa”.
Da bi se javnost u izvjesnom smislu zaštitila od eventualne neodgovornosti i lošeg
ponašanja, na nivou strukovnih organizacija donose se kodeksi ponašanja ili pravila ponašanja
zaposlenih u odnosima s javnošću. Kodeks profesionalnog ponašanja u odnosima s javnošću
obuhvata politiku, načela i pravila koji usmeravaju ponašanje pojedinaca i grupa koji se
profesionalno bave ovom oblašću. On je specifičan i koristan je samo ako doprinosi
efektivnosti u regulisanju ponašanja pripadnika ove profesije.
Koliki značaj se pridaje ovoj problematici u zemljama razvijenog sveta, pokazuje ne mali
broj već usvojenih kodeksa. Međunarodno udruženje za odnose s javnošću ima svoj kodeks
profesionalnog ponašanja kojim obavezuje svoje članove da se, pri sprovođenju aktivnosti
odnosa s javnošću, moraju pridržavati utvrđenih pravila. On se sastoji u sledećem:
