Makroekonomska   politika   predstavlja   skup   aktivnosti   države   usmjerenih   na   realizaciju
najvažnijih   ekonomskih   ciljeva.   Ostvarivanje   ciljeva   obezbijeđuje   se   mjerama,   akcijama   i
normativnom regulativom makroekonomske politike.
Funkcionisanje   privrede   temelji   se   na   odgovarajućem   konceptu   makroekonomske   politike   u
kome njeni subjekti, kroz različite akcije i uz primjenu različitih mjera i instrumenata, vrše
operacionalizaciju   privrednog   sistema.   Osnovni   privrednosistemski   mehanizmi   predstavljaju
važne determinante potencijalnog dometa državne makroregulative.

Ukratko, “privredni sistem opredeljuje okvire za vođenje ekonomske politike: može joj nametati
određena ograničenja, ali je i provjera njene ekonomske racionalnosti, valjanosti i efikasnosti.
Privredni sistem dakle, predstavlja institucionalni okvir za preduzimanje mjera i instrumenata
makroekonomske politike, čiji je osnovni zadatak da omogući njegovo efikasno funkcionisanje i
obezbijedi verifikaciju njegovih fundamentalnih premisa u praksi. Zbog toga su mjere i
instrumenti makroekonomske politike, kao i njena normativna regulativa varijabilnog karaktera.

U najopštijem smislu, pod politikom se podrazumijeva skup principa, pravila na kojima počiva
neka aktivnost. Definisanje principa na kojima počiva makroekonomska politika podrazumijeva
određivanje nosilaca aktivnosti, ciljeva, mjera i sredstava kojima se definisani ciljevi ostvaruju.

Zbog toga, može da se kaže da su osnovni atributi makroekonomske politike:
1. nosioci,
2. ciljevi,
3. upravljački parametri i
4. mjere.

Pod nosiocima makroekonomske politike podrazumevaju se subjekti koji donose mjere i
realizuju odabrane ciljeve. U najširem smislu, to su državni i paradržavni organi, a rjeđe i
interesne grupe koje imaju uticaja na proces donošenja makroekonomskih odluka.

Realizaciji makroekonomske politike se pristupa ako su prethodno definisani i rangirani
(hijerarhijsko ustrojstvo sistema ciljeva) ciljevi, formulisana makroekonomska politika koja je
usklađena sa izabranim ciljevima i obračunati troškovi i rezultati pojedinih mjera. Efekti
preduzete mjere moraju da prevazilaze troškove koje realizacija politike podrazumijeva.

Makroekonomsko upravljanje počiva na odabiru upravljačkih parametara. Upravljački parametri
su instrumenti koje kontroliše država i pomoću kojih ona deluje na privredu kako bi ostvarila
makroekonomske ciljeve. Putem instrumenata, država deluje na ponašanje ekonomskih aktera.
Veliki broj ekonomskih informacija koje primaju tržišni akteri odnose se na njihovu promjenu.
Na osnovu tih informacija oni donose najbitnije ekonomske odluke. Zbog toga upravljački
parametri moraju da budu dobro osmišljeni, a njihova upotreba podrazumeva dobru koordinaciju
akcija.

Istorijat makroekonomije

Makroekonomija

potiče od grčkih reči

macros

(veliki) i

oikonomia

(

privreda

), što znači da

proučava ekonomske agregatne veličine.

Makroekonomija dobija na značaju posle

velike ekonomske krize (1929 -1939. godine), kada su

obelodanjeni ekonomski problemi sa nesagledivim posljedicama, koji se nijesu mogli razriješiti
putem mehanizma Smitove „nevidljive ruke“. Među ekonomistima je to najbolje uočio Džon
Mejnard Kejns (1883 -1946. godine), te se nastanak navedena makroekonomija teorije i politike
vezuje za njegovo ime.

Velika kriza koja je pogodila kapitalizam bila je toliko razorna da je cijeli svijet bio na ivici
socijal-ekonomske   krize.   Došlo   je   do   drastičnog   pada   proizvodnje   i   investicija,   porasta
nezaposlenosti, pada kupovne moći stanovništva itd. U toku i poslije ekonomske krize na vidjelo
su   izašli   svi   nedostaci   vladajućeg   ekonomskog   liberalizma   i   klasične   ekomske   teorije.   Ova
ekonomska   revolucija   inspirisana   najvećom   ekonomskom   krizom,   utemeljila   je   ekonomske
funkicije države makroekonomijom kojom se podstiče zaposlenost, proizvodnja, kupovna moć i
stabilnost cijena.

Osnove moderne makroekonomije objavio je Džon Mejnard Kejns u svojoj knjizi „Opšta teorija
zaposlenosti, kamate i novca“. Poslije Kejnsa, njegovi sljedbenici-.kejnesijanci (P.Samuelson, R.
Kan, N.Kaldor, M.Kalecki) razvijaju makroekonomsku teoriju i politiku.
SAD je prva zemlja koja je realizovaje neke od Kejnsovih ideja. Vlada je donijela Zakon o
popravci nacionalne industije, 1993. Kojim je pokrenula masovne javne radove u cilju smanjenja
nezaposlenosti i povećanja stepena proizvodnje.

Zahvaljujući primjeni kejsijanske ekonomije, zapadne zemlje su prebordile Veliku ekonomsku
krizu, kao i ratnu ekonomsku krizu poslije Drugog svjetskog rata.

Ciljevi makroekonomske politike

Makroekonomski ciljevi se definisu kao pozitivna stanja na društvenom nivou i pokazuju
ekonomsku efikasnost društva u cjelini.

„Zlatni četvorougao“ makroekonomije su:
- privredni rast
- stabilnost cijena
- puna zaposlenost
- pozitivan spoljašnji –trgovinski bilans.

Ovo su najčešći makroekonomski ciljevi, koji suže i za mjerenje makroekonomske aktivnosti.