Osnovni metodički principi u razvijanju elementarnih matematičkih pojmova

Univerzitet u Istočnom Sarajevu

Pedagoški fakultet Bijeljina

DIPLOMSKI RAD

Tema:

Osnovni metodički principi u razvijanju

elementarnih matematičkih pojmova

Profesor/mentor: Student:
Doc.dr Dragica Milinković Sanja Čordić

Bijeljina, jul 2012.

Diplomski rad___________________________________________________________

Sadržaj:

Uvod............................................................................................................................3

1. Istorijski razvoj didaktičkih principa..................................................................4

1.1. Promenljivost didaktičkjih principa......................................................................

2. Osnovni metodički principi u razvijanju matematičkih pojmova na
predškolskom uzrastu................................................................................................5

2.1. Princip očiglednosti..............................................................................................

2.2. Princip naučnosti..................................................................................................

2.3. Princip sistematičnosti i poučnosti.......................................................................

2.4. Princip aktivnosti, individualizacije i samostalnosti............................................

2.5. Princip vaspitne usmjerenosti.............................................................................

2.6. Princip odmjerenosti sadržaja prema uzrastu....................................................

2.7. princip korelacije (povezanosti) programskih sadržaja, kako u okviru iste
oblasti tako i sa ostalim vaspitno-obrazovnim oblastima.........................................

2.8. Princip trajnosti znanja......................................................................................

2.9. Princip zabave i zadovoljstva.............................................................................

3. Jedinstvo metodičko-didaktičkih principa........................................................15

4. Principijelne postavke savremene škole/vrtića.................................................16

5. Zaključak..............................................................................................................17

Sažetak/Summary....................................................................................................19

Literatura.................................................................................................................20

9) princip zabave i zadovoljstva

Pedagoški fakultet Bijeljina
Diplomski rad___________________________________________________________

1. Istorijski razvoj didaktičkih principa

Neki od utemeljivača didakičnih principa su Jan Amos Komenski, Žan Žak Ruso, Hajnrih
Pestaloci, Adolf Disterveg i drugi.

Jan Amos Komenski

je smatrao da su didaktički principi osnovni regulatori nastave. On je

uveo nekoliko principa u didaktičku praksu, medju kojima su neki i danas sačuvani i
upotrebi. On je uveo princip sistematičnosti i postupnosti, odmjerenosti nastave prema
uzrastu učenika i neophodnost aktivnosti učenika.

Žan Žak Ruso

kao pristalica prirodnog razvoja i učenja, posebno je isticao princip

očiglednosti.

Hajnrih Pestaloci

je smatrao da je posmatranje temelj čitavog saznanja. On je svoje ideje

izložio u obrazovnoj knjizi „Kako Gertruda uči svoju djecu“ smatrao je da dijete treba da
uči krećući se od lakšeg ka težem i da djeci ne treba pružiti gotova znanja nego da oni
sami istražuju i da dolaze do odgovora.

Adolf Disterveg

je ustanovio neke od principa koji se i danas koriste. Očiglednost,

sistematičnost, vaspitnost, individualno prilaženje učenicima, samostalnost i postupnosti
su principi koje je uveo poznati njemački pedagog.

1.1. Promjenljivost didaktičkih principa

Malo   dubljom   i   temeljitijom   analizom   ukazuje   se   da   su   didaktički   principi   svojim
ciljevima   najkvalitetnije   oslikavali   vaspitno-obrazovni   proces   nekog   vremena.   U
različitim vremenima i na različitim prostorima principi su različito definisani, negdje
kao stroga uputstva, a negdje samo kao preporuka ili savjet za nastavni rad.
Didaktički   principi   su   zbog   toga   podložni   promjenama   –   u   zavisnosti   od   društveno-
istorijskih,   naučno-razvojnih   ili   ideološko-političkih   problema“.   (Simeunović,
Spasojević, 2009. str. 149.)
Prema autorima Simeunović, Spasojević mogu se izdvojiti neke klasifikacije didaktičkih
principa, koje oni navode u svom djelu „Savremene didaktičke teme“.
-   Vladimir   Poljak,   klasifikacija   principa:   očiglednosti   i   apstraktnosti,   aktivnosti   i
razvojnosti, sistematičnosti i postupnosti, diferencijacija i integracija, individualizacija i
socijalizacija, istoričnost i savremenost.
-  Tihomir Prodanović, klasifikacija principa: princip marksističke i naučne zasnovanosti
nastave,   princip   usmjerenosti   ka   cilju,   princip   uzrasne   i   individualne   odmjerenosti
nastave, princip svjesne aktivnosti i očiglednosti, princip postupnosti i sistematičnosti,
princip trajnosti znanja, učenja i navika.
-     Jovan   Djordjević,   klasifikacija   principa:   naučnost   nastave,   prilagodjenost   uzrastu,
sistematičnost i postupnost, povezanost teorije i prakse, očiglednost, svjesna aktivnost,
trajnost znanja, vještina i navika i individualizacija nastave.

- Mladen Vilotijević, klasifikacija principa: očiglednost i apstraktnost, sistematičnost i
postupnost, pristupačnost uzrastu učenika, individualizacija, diferencijacija i integracija,
svjesna aktivnost učenika, racionalizacija i ekonomičnost, princip naučnosti.

Pedagoški fakultet Bijeljina
Diplomski rad___________________________________________________________

2. Osnovni metodički principi u razvijanju matematičkih pojmova na
predškolskom uzrastu

Osnovni metodički princip u razvijanju elementarnih matematičkih pojmova su :

1) princip očiglednosti
2) princip naučnosti
3) princip postupnosti i sistematičnosti
4) princip aktivnosti, individualizacije i samostalnosti
5) princip vaspitne usmjerenosti
6) princip odmjerenosti sadržaja prema uzrastu
7) princip korelacije (povezanosti) programskih sadržaja, kako u okviru iste oblasti tako i
sa ostalim vaspitno-obrazovnim oblastima
8) princip trajnosti znanja
9) princip zabave i zadovoljstva

2.1. Princip očiglednosti

Princip očiglednosti je princip koji se najduže zadržao u pedagoškoj praksi i koji ima
najdužu pedagošku tradiciju. Aristotel je još u davna vremena tumačio da učenicima
treba prikazivati predmete i pojave da bi ih oni mogli što bolje shvatiti tj. formirati
prestave o njima. Takodje je i Leonardo da Vinči zagovarao očiglednu nastavu na
primjerima. Naglim razvojem prirodnih nauka doprinio je da su u pedagoškoj praksi sve
više zahtjeva očiglednost. Principu očiglednosti najviše je doprineo češki pedagog Jan
Amos Komenski. Za njega a i za modernu didaktiku je očiglednost „zlatno pravilo“
osnovni postulat u radu.
Definicija principa očiglednosti glasi: „Očiglednost je cjelovito percipiranje predmeta
proučavanja pomoću čula radi sticanja odredjenog fonda činjenica, na osnovu kojih se
formiraju jasne predstave o objektu poučavanja.“ (Simeunović, Spasojević, 2009. str.
152.)
Čulna iskustva su izvor saznanja. Komenski zagovora posmatranje i ogled kao izvor
saznanja. Naime, Komenski razvija svoju koncepciju na teoriji senzualizma, što se vidi iz
sledećeg: „Prvo saznanja uvijek počinje od čula (jer nema ničega u saznanju što ranije
nije bilo u čulima); zašto bi onda nastava počinjala riječima, a ne poznavanjem stvari? I
tek kad se stvar pokaže, dolazi govor koji opširnije objašnjava stvar (Velika didaktika,
str. 149. ; prema Simeunović, Spasojević. 2009. str. 152.)
Komenski se zalaže da se učenicima sve izlaže pred čula, pa da ono što mogu vidjeti
vide, da ono što mogu čuti čuju, da ono što mogu osjetiti osjete, da ono što mogu mirisati
mirišu tj. sve ono što mogu svojim čulima osjetiti osjete u potpunosti, jer na taj način