Univerzitet Novi Sad,
Pedagoški fakultet
Osobine materijala
Profesor: Student: Deva Zelić Peurača
Asistent:
Sombor, novembar 2016.
Uvod
Materijal je čvrsta supstanca koja zauzima određeni prostor i ima masu. Da bi neka supstamca
bila materijal mora imati jedno ili više specifičnih svojstava koja je čine materijalom (npr.
električna vodljivost, otpornost na koroziju itd.). Materijali su čvrste supstance iz kojih su
izrađeni proizvodi koji su korisni za upotrebu. Materijali se ponašaju na određen način zavisno
od uticaja okline, te imaju različita svojstva. Do ovih saznanja, odnosno razumevanja prethodno
navedenog moguće je samo uz razumevanje atomske građe supstance kao i kvante mehanike
koja je definisala atomsku građu supstance i čvrstih tela još tridesetih godina 20. veka.. Ta
saznanja omogućila su odgovore na razna pitanja u ovoj oblasti pa I kako možemo promeniti
određene osobine materijala te ih korisnije upotrebiti odnosno pronaći im novo područje
primene.
Klasifikacija
Postoji veliki broj različitih osobina materijala, ali ih sve možemo svrstati u tri glavne grupe. To
su:
fizičko-mehaničke,
hemijske i
tehnološke.
Neke od ovih osobina su opšteg karaktera, zajedničke kod većine materijala kao što su gustina,
tvrdoća, čvrstoća itd, a neke su specifičnog karaktera i one su svojstvene nekom materijalu ili
čitavoj grupi materijala kao što su plastičnost,livkost, kovnost, magnetne osobine itd. U ovom
radu ću se baviti važnijim fizičko-mehaničkim, hemijskim i tehnološkim osobinama materijala.
Fizičko mehaničke osobine
Struktura
Struktura ili unutrašnja građa materijala podrazumeva oblik, veličinu i raspored pojedinih delića
od kojih je neki materijal sagrađen. Ispitivanjem unutrašnje strukture materijala se bavi naučna
oblast pod nazivom metalografija. Unutar nje postoje dve metode ispitivanja materijala, to su
makrografska i mikrografska metoda. Prva podrazumeva vizuelni pregled, odnosno posmatranje
golim okom, ili pomoću lupe sa manjim povećanjem. Mikrografska metoda daje potpuniju sliku
o unutrašnjoj gradji materijala. Kod ove metode se koristi metalografski mikroskop. Ova metoda
uglavnom sledi nakon makrografske radi detaljnijeg i potpunijeg posmatranja materijala.
Gustina
Gustina materijala je definisana odnosom jedinice mase prema jedinici zapremine materijala.
Gustina zavisi od vrste materijala kao i stanja u kome se nalazi materijal. Razlikujemo dve
fizičke veličine koje vezujemo za gustinu materijala a to su :
gustina (apsolutna) ρ i
zapreminska (volumenska) gustina d.
