34. Otonove privilegije
Njihova suština sastojala se u proširenju crkvenog imuniteta u dva pravca. Prvo imunitet
je proširen teritorijalno; on se počeo prostirati ne samo na neposrednu površinu datog
kompleksa mahom razbacanih zemljišnih posjeda crkve, nego i na čitavu okolinu u kojoj
ti zemljišni posjedi leže. Tako su obrazovani izolovani crkveni imunitetni okruzi, sa
svojom posebnom jurisdikcijom. Drugo, imunitet je proširen i po samoj svojoj suštini, tj.
po karakteru privilegija vezanih za taj pojam: imunist je dobijao ne samo pravo vršenja
nižeg nego i pravo vršenja višeg pravosuđa u granicama svoga okruga. Imunitet je
doveden u direktnu vezu sa kraljevskom vlašću i od nje dobijao svoju moć. To se
postizalo prenošenjem sudskih funkcija u okrugu koji stoji pod imunitetom – specijalnom
kraljevskom činovniku, crkvenom sudiji, koji je bio odgovoran direktno centralnoj vlasti.
Tako su u granicama kneževskih teritorija izdvojeni samostalni crkveni okruzi, koji su
sad stajali naporedo sa grofovijama i koji su bili neposredno povezani sa centralnom
vlašću.
35. Oton I obnovitelj Rimskog carstva
Osvajanje Lombardije bilo je samo početak ostvarivanja zamašnih planova njemačkog
kralja u Italiji. On je težio da prodre u Rim, da bi uzeo u svoje ruke kontrolu nad
papskom stolicom. Pritekli su mu u pomoć feudalni razdori u samom Rimu. 961 godine
papa je potpuno nemoćan da izađe na kraj s buntovničkim feudalnim baronima, počeo
da zove Otona u pomoć. Oton se odmah odazvao, došao u Rim i tu ga je papa krunisao
za cara. Tako je na zapadu obnovljeno Rimsko Carstvo (962) koje je međutim
teritorijalno bilo manje od ranijeg carstva Karla Velikog: ono je ustvari obuhvatalo samo
Njemačku i jedan dio Italije. Od vremena krunisanja Otona I za cara počinju čuveni
“italijanski pohodi”, u kojima njemački carevi, oslanjajući se uglavnom na sitne njemačke
ritere, sistematski pljačkaju bogatu Italiju i drže u potčinjenosti poglavara katoličkog
sveštenstva – papu. Istina, u teoriji car i papa bili su ravnopravni: obojica su stajali na
čelu Svetog Rimskog Carstva. Ali pošto je papska vlast bila vanredno oslabljena
procesom feudalizacije, to je faktički vladao njemački car. Papska je oblast bila ustvari
sasvim opljačkana od feudalaca, i kao svetovni gospodar papa nad njima nije imao
nikakve vlasti. U isto vrijeme papa je i kao poglavar crkve izgubio svoj nekadašnji
značaj, jer je svaki episkop i svaki opat težio da postane nezavistan od njega. Car je
neograničeno vladao kako u carstvu tako i u crkvu, tim prije što su pape toga vremena
bili ništavni ljudi puni poroka. Dovoljno je istaći da je papa Jovan XII koji je Otona I
proglasio za cara, bio osuđen od crkvenog sabora iz 963 za ubistvo,skrnavljenje
svetinje i nemoralan život i odmah zatim svrgnut s papskog prestola. Na jugu Italije
vladali su u to vrijeme Vizantinci,čiji su se posjedi prostirali sjeverno od Napulja. Oton je
naumio da osvoji i vizantijske posjede, ali su ga vizantijske trupe odbile, tako da je
počeo da dejstvuje pomoću oprezne diplomatije. On je uspio da svoga sina – budućeg
cara Otona II – oženi vizantijskom princezom Teofanom, i taj je brak imao da u
budućnosti posluži kao osnovica za nova osvajanja Saksonske dinastije u Italiji.
36. Oton II i Oton III
Stupivši na presto 973 Oton II je kao svoju prvu dužnost smatrao da izvrši ono što nije
uspjeo njegov otac tj. da osvoji južni dio poluostrva. Ali je tu pretrpio žestok poraz od
Arabljana, koji su stajali u službi Vizantije, i umro je usred energičnih pripema za novu
borbu na jugu Italije 983. Carem je postao njegov trogodišnji sin Oton III. Postavši
punoljetan, on je kovao planove o velikoj državi koja bi obuhvatila čitav hrišćanski
zapad, i sve je vrijeme živjeo u budućoj prestonici te države – Rimu, malo se
interesujući za stvari u Njemačkoj. On je postavio za papu (pod imenom Silvestra II)
svoga učitelja – Francuza Gerberta, najobrazovanijeg čovjeka toga vremena. Međutim
na istočnoj periferiji carstva, kojoj su carevi posle početka italijanskih pohoda
posvećivali manje pažnje, desile su se pod Otonom III veoma važni događaji. 983
odmah posle smrti Otona II, Danci su zbacili njemačku vlast i odrekli se hrišćanstva.
