INTERNACIONALNI UNIVERZITET U TRAVNIKU
SAOBRAĆAJNI FAKULTET
TRAVNIK
Seminarski rad
Tema: Otpor uspona
Predmet: Dinamika vozila
Profesor: Doc. dr. Sarvan Muhamed Student:
Asistent: Br. indexa
Travnik, April 2016.
4
1. PODJELA DINAMIKE VOZILA I OBLASTI
PROUČAVANJA
Vozilo predstavlja kompleksan dinamički sistem sa velikim brojem stepeni slobode.
Posmatrajući samo tijelo vozila (karoserija sa pripadajućim elementima), ono u opštem
slučaju predstavlja tijelo sa svih 6 stepeni slobode u prostoru. Pored toga, svaki od točkova
takođe ima po 6 stepeni slobode, čime ukupan broj stepeni slobode dostiže 30, bez uzimanja u
obzir bilo kakvih unutrašnjih pomeranja tj. deformacija (koje se u stvarnosti javljaju u
određenoj mjeri).
Za potrebe proučavanja kretanja vozila i razumevanje osnovnih zakonitosti, međutim,
svrsishodna je analiza specijalnih, pojednostavljenih slučajeva kretanja, koji smanjuju broj
stepeni slobode i uticajnih faktora, omogućavajući na taj način bolju preglednost i
razumevanje sistema. U praksi se ovi specijalni slučajevi klasifikuju prema osama duž kojih
djeluju sile koje su od interesa pa se tako dinamika vozila klasifikuje na sledeće cjeline:
uzdužna dinamika
– sile djeluju u pravcu kretanja; glavni aspekti izučavanja su
otpori kretanja i mogućnost njihovog savladavanja, kočenje itd. kretanje vozila je
translatorno, parametri kretanja se obično tretiraju kao unapred zadati; matematički
pristup je ovde najjednostavnji i bazira se uglavnom na algebarskim relacijama;
poprečna dinamika
– sile djeluju u pravcu poprečne ose, od interesa je prije svega
kretanje vozila u krivini; matematički modeli su po pravilu znatno složeniji nego kod
uzdužne dinamike, prije svega zbog kompleksnog ponašanja pneumatika, ali i zbog
prisustva većeg broja uticajnih faktora
vertikalna dinamika
– sile djeluju u pravcu vertikalne ose, područje od interesa su
oscilacije vozila i njihov uticaj na komfor putnika kao i na kontakt točka sa podlogom,
uglavnom se zasniva na primeni teorije oscilacija.
