UNIVERZITET U TRAVNIKU
EDUKACIJSKI FAKULTET
PEDAGOGIJA I PSIHOLOGIJA
PEDAGOŠKE IDEJE DŽONA LOKA
SEMINARSKI RAD IZ HISTORIJE PEDAGOGIJE
Kandidatkinja: Mentor:
4
1. DŽON LOK
Džon Lok rođen je 29. Avgusta 1632. Godine u Rejtonu, Somerset. Bio je engleski
filozof i ljekar. Smatra se osnivačem britanskog empirizma. Džon Lok se obrazovao na
Oksfordu, uglavnom iz medicine i prirodnih nauka, kasnije je postao ljekar i savjetnik. Prvo
se iselio u Francusku, ali poslije pada Šaftsberija (1667-1672) pobjegao je 1683. U Holandiju,
gdje je proveo pet godina. Tu su za njega bile plodne godine, u kojima je pored ostalog
dovršio i svoje glavno filozofsko djelo „Ogled o ljudskom razumu“ (objavljeno 1689-e). U
tom djelu on je zastupao gledište da znanje počinje čulnim osjetom ili introspekcijom, a ne
unutrašnjopm idejom, što je bio stav filozofa racionalizma. Smatrao je da od čulnih osjeta i
refleksije um dobija ideje, koje su materijal znanja. Neke ideje predstavljaju stvarne osobine
predmeta, a druge prepoznate kvalitete koji ne postoje u predmetima, već samo ukoliko utiču
na posmatrača. Džon Lok je ove prve kvalitete nazivao primarnim, a druge sekundarnim.
Ideje koje su date direktno čulima ili refleksiji jednostavne su, a jednostavne ideje mogu da se
kombinuju i formiraju složene ideje. Lok nije uspio da predstavi tačno porijeklo ideje o
materiji ili ideja o sopstvu, iako je njegovo stanovništve o ličnom identitetu u smislu
memorije bilo utiacjno. U filozofiji jezika identifikovao je značenje riječi sa idejama, a ne sa
stvarima. Njegova politička filozofija, zasnovana je na prirodnopravnoj doktrini, sadrži
klasične formulacije temeljnih načela liberalizma. U „Dve rasprave o vladi“ (1690) zastupao
je doktrinu prirodnih prava i koncepciju političke vlasti kao ograničene i uslovljene
ispunjavanjem obaveza vladara da služi javnom dobru. Klasična formulacija principa
političkog liberalizma u tom dijelu uticala je na američku i francusku revoluciju, kao i na
Ustav SAD. Lok se vratio u Englesku poslije „Slavne revolucije“ i radio u apelacionom sudu,
te je na tom mjesto ostao do smrti. Umro je 28. Oktobra 1704. U Outsu, Eseks. Djela Džon
Loka:
„Ogled o ljudskom razumu“;
„Dvije rasprave o vladi“;
„Pismo o toleranciji“;
„Neke
misli o obrazovanju“
i
„Razumnosti kršćanstva“
.
(Preuzeto
sa
interneta,
09.11.2018.
,
URL:
https://www.opsteobrazovanje.in.rs/biografije/dzon-lok/
. )
