Visoka medicinska i poslovno-tehnološka škola strukovnih studija
SEMINARSKI RAD
Predmet: Strategijski menadžment
Tema: Analiza vremena po Pert metodi
Profesor: Nikola Jančev
Student: Valentina Rašević 8-4/2015
Šabac 2018.
4
1.Tehnike mrežnog planiranja
Tehnike mrežnog planiranja su nastale sredinom pedesetih godina u SAD, prilikom
istraživanja za potrebe planiranja i kontrole dugoročnih i složenih, pre svega, vojnih
projekata. Najpre je razvijena primena u oblasti planiranja i kontrole rokova, a nešto kasnije i
na području planiranja i kontrole troškova i resursa. Usled uočenih enormnih prekoračenja
rokova i troškova krupnih vojnih projekata, kao i slabosti dotadašnjih metoda za planiranje i
kontrolu realizacije projekta,prišlo se razvijanju novih metoda, sposobnih da obuhvate
ogromnu složenost projekata I takođe ogroman broj učesnika u realizaciji projekata. Tako su
nastale prvobitne metode projekata. CPM i PERT, koje su, vremenom, ušle u široku upotrebu
i danas predstavljaju nezamenljivo sredstvo za planiranje, praćenje i kontrolu, odnosno za
efikasno upravljanje složenim, dugotrajnim i skupim projektima.
Metode mrežnog planiranja ne predstavljaju tipične metode odlučivanja, ali su to poznate
metode koje služe i za pripremu procesa odlučivanja i za kasnije odvijanje upravljačkih
procesa.
Najpre je razvijena metoda CPM- metoda kritičnog puta, i to 1957 godine. Ovu metodu
razvili su stručnjaci iz firme du Point De Nemours and Co, zajedno sa stručnjacima iz firme
Remington Rand, za potrebe planiranja, održavanja i izgradnje fabrika hemijske industrije.
Nezavisno od razvoja metode, u okviru realizacije projekta razvojka raketnog sistema Polaris,
za potrebe američke mornarice razvijena je 1958 godine PERT metoda (Program Evaluation
and Review Technique). Metodu je razvila grupa Biroa za specijalne projekte američke
mornarice, pod vođstvom W-Fazara, zajedno sa stručnjacima firme Locheed i konsultantima
iz firme Booz, Allen and Hamilton. Najpre, razvijena je metoda Pert-Time za planiranje i
kontrolu vremena odvijanja radova na projektima, a zatim je 1962 godine, razvijena metoda
Pert-Cost (Pert-Troškovi), koja služi za planiranje, praćenje i kontrolu troškova projekta.
U teoriji se često pominje, a u poslednje vreme sve više koristi metoda PD (Precedence
Diagramming), koja kao i MPM metoda, za grafički prikaz projekta koristi blok mrežni
dijagram. PD metoda razcvijena je na teorijskim osnovama MPM metode.
5
2. Karakteristike metoda mrežnog planiranja
Metode mrežnog planiranja baziraju se na grafičkom prikazu redosleda aktivnosti u okviru
jednog projekta (posla) i njihovih međusobnih zavisnosti preko mrežnog dijagrama. Ove
metode donele su novi kvalitet u odnosu na prethodne metode planiranja izvođenja aktivnosti
i realizacije određenog projekta.
Metode mrežnog planiranja omogućavaju grafički prikaz odvijanja pojedinih aktivnosti, kao i
njihovih međuzavisnosti, preko mrežnog dijagrama, čime se dobija logička struktura
realizacije određenog projekta i omogućava detaljna analiza vremena realizacije pojedinih
aktivnosti, odnosno strukture projekata, i posebno analizu vremena.
Osnovne metode mrežnog planiranja, koje su bile prve razvijene su PERT metoda i CPM
metoda, one se i danas veoma široko koriste. Obe metode za grafičko prikazivanje strukture
projekta koriste mrežne dijagrame orijentisane aktivnostima. Formiranje mrežnog dijagrama
se vrši uz pomoć strelica kojima se označavaju aktivnosti i kružića kojima se označavaju
događaj, pa se taj mrežni dijagram naziva “i-j” mrežni dijagram. Ove dve metode, se u osnovi,
razlikuju po načinu određivanja vremena trajanja pojedinih aktivnosti i po vremenskoj analizi,
dok sui m pravila za formiranje mrežnog dijagrama ista.
CPM metoda se upotrebljava u slučajevima kada je vreme pojedinih aktivnosti u projektu
poznato i može se jednoznačno odrediti. Nakon određivanja vremena pojedinih aktivnosti u
projektu, vrši se izračunavanje ukupnog vremena potrebnog za realizaciju projekta. Najduži
put u mrežnom dijagramu, vremenski izražen, predstavlja kritičan put. Kritičan put označava
najduže vreme ralizacije celokupnog projekta, i to je vreme realizacije projekta.
PERT metoda upotrebljava se u slučajevima kada vreme trajanja pojedinih aktivnosti u
projektu nije poznato, te nije moguće jednoznačno ga odrediti. Zato se kod ove metode vrši
procena tri vrednosti vremena pojedinih aktivnosti – optimističko, normalno i pesimističko, na
osnovu koje se vrši proračun vremena realizacije celokupnog projekta.
Za razliku od CPM I PERT metode, metoda MPM i metoda PD, koriste blok mrežni dijagram
za grafički prikaz strukture projekta.
Metode mrežnog planiranja koriste se u mnoggim područjima čovekovog života, i rada, ali
najviše, za upravljanje realizacijom kompleksnih, dugotrajnih i skupih razvojnih i
investicionih programa i projekata koji imaju veliki broj učesnika.
Pojedinačno posmatrano, metode mrežnog planiranja najviše se koriste pri:
1) Uvođenju novog tehnološkog procesa,
2) Uvođenju novih proizvoda,
3) Planiranju istraživačih projekata
4) Realizaciji složenih remonta,
5) Planiranju i terminiranju proizvodnih zadataka,
7
Pod projektom se podrazumeva zadatak, posao, problem, process, odnosno uopšte rečeno,
poduhvat koji nameravamo realizovati i uz pomoć tehnike mrežnog planiranja planirati i
pratiti.
Projekat se sastoji iz većeg ili manjeg proja delova koji se u tehnici mrežnog planiranja
nazivaju aktivnostima. Aktivnosti su pojedinačni, tehnološki zaokruženi zadaci ili poslovi,
čija logička povezanost čini celinu posmatranog projekta i čije izvršenje zahteva određena
sredstva i određeno vreme.
Događaj u tehnici mrežnog planiranja predstavlja određeno stanje, koje označava početak ili
završetak aktivnosti, i nema vremensku dimenziju. Početni događaj označava početak
aktivnosti, a završni događaj-završetak aktivnosti, odnosno početak naredne aktivnosti.
Mrežni dijagram se konstruiše uz pomoć aktivnosti – strelca i događaja – kružića, i
predstavlja grafički prikaz realizacije posmatranog projekta.
