Platni promet
Mentor:
Student:
Dobrica Radovanović
Anđela Manasijević 01/18f
Nenad Vukić 14/18f
Pojam platnog prometa
Platni promet podrazumeva plaćanja na svim relacijama između fizičkih i
pravnih lica.
Sa aspekta pozicije u kojoj se nalaze fizička ili pravna lica koja uspostavljaju
platni promet, isti može biti unutrašnji i međunarodni.
Unutrašnjim platnim prometom smatraju se sva gotovinska i bezgotovinska
plaćanja na pomenutim relacijama izvršena domaćom valutom.
Suština platnog prometa je efikasno funkcionisanje privrede. Njegovom
dobrom organizacijom postiže se nesmetan protok transakcija koje, takoreći,
čine puls privrednog organizma. Dobro organizovan platni promet
omogućuje nesmetane tokove platnih sredstava, povećava privrednu
aktivnost i likvidnost.
Platni promet se organizuje i razvija u skladu sa interesima i društvenoekonomskim
potrebama svake zemlje. Svakako, njegovom razvoju se ne pridodaje svugde ista
važnost. U njegovim najsavršenijim oblicima svaka pojedinačna transakcija se
realizuje momentalno, dok se najlošijim slabo ko hvali pa su uglavnom nepoznati.
U slučaju današnje organizacije platnog prometa kod nas interne transakcije (u
okviru iste banke), obavljaju se u minutu i nema racionalnog razloga da banke
zadržavaju novac ukoliko dužnik istog ima dovoljno na svom računu. Ako sistem nije
centralizovan, u najgoroj varijanti to plaćanje će biti gotovo za jedan sat. Ukoliko su
pak, u pitanju eksterne transakcije (transakcije između računa otvorenih kod
različitih banaka) vrši se međubankarski obračun koji obavlja NBS preko sistema
RTGS ili KLIRING.
Unutrašnji platni promet u širem slmislu
Unutrašnjim platnim prometom u širem smislu smatraju se sve
transakcije – odnosno, sva plaćanja na svim relacijama. To su interna
plaćanja između fizičkih lica, plaćanja fizičkih pravnim licima, plaćanja
pravnih lica fizičkim i uzajamna plaćanja pravnih lica. Sva ova plaćanja
odlikuju se neposrednošću u načinu plaćanja dospelih obaveza,
odnosno naplate potraživanja i zato se učesnici koriste svim
savremenim vrstama novca: gotovinom, depozitnim novcem i
prenosivim hartijama od vrednosti...
Računi
Pravna lica i fizička lica koja obavljaju delatnost dužni su da za plaćanje u dinarima otvore
tekući račun u banci, da vode sredstva na tom računu i vrše plaćanja preko tog računa, u
skladu sa Zakonom o platnom prometu, i ugovorom o otvaranju i vođenju tog računa
zaključenim s bankom. Fizička lica koja ne obavljaju delatnost mogu imati kod banke
račune za plaćanje u dinarima. Pravna i fizička lica mogu imati više od jednog računa u
jednoj banci i račune u više banaka.
