MAŠINSKI FAKULTET
UNIVERZITET U BANJA LUCI
PLC
- P r o g r a m a b i l n i L o g i č k i K o n t r o l e r -
S e m i n a r s k i r a d
Predmet: Osnove Mehatronike
Student:
Broj indeksa:
Profesor: Dr Mihajlo Stojčić
Banja Luka, 19.07.2012.
Osnove Mehatronike
Strana 3
3. ISTORIJA I NASTANAK PLC-a
Prvi programabilni logički kontroler razvijali su inženjeri General Motors-a. Prije
pojave PLC-a, kontrola, paljenje i ostali elektronički procesi na automobilu bili su
upravljani ogromnim brojem releja. Proces nadogradnje takvog sistema kao i njegovo
održavanje bilo je jako skupo i oduzimalo je mnogo vremena. Upravo zbog tog
problema, GM Hydramatic, odjel General Motors-a za automatske prenose i upravljanja,
je 1968. zatražio zahtjev za adekvatnu elektroničku zamjenu složenih relejnih
kontrolnih sistema i kola. Novi kontrolni sistem morao je obezbjediti sledeće zahtjeve:
-Jednostavno programiranje,
-Programske izmjene bez sistemskih intervencija (bez izmjene žica i vodova),
-Manje, jeftinije i pouzdanije komponente od relejnih sistema,
-Jednostavno i jeftino održavanje.
Najbolja ponuda došla je iz Bedford Associates, iz Bedford-a, Massachusetts. To je bio
prvi PLC ikad napravljen, imao je oznaku 084 i zvao se Modicon (Modular Digital
Controller) i na tržištu je bio skoro 20 godina. Ovaj sistem je omogućio jednostavnije
povezivanje binarnih signala, a uslovi pod kojim su ovi signali trebali biti povezani bili
su određeni u kontrolnom programu. S novim sistemima bilo je po prvi put moguće
iscrtati signale na ekranu, te ih pohraniti u vidu datoteke u elektronsku memoriju.
Dakle, svrha prvih PLC-ova, među kojima bio i Modicon, bila je da zamijene relejne
logičke sisteme. Oni su bili programirani u „stepeničnoj logici“, koja je bila najsličnija
šematskim dijagramima kod relejnih logičkih kola. Ovaj vid programa je izabran jer tako
nije bilo potrebe za većom obukom stručnog osoblja koje je do tada radilo sa relejnim
kolima. Takođe, mnogi rani PLC-ovi nisu imali odgovarajuće programske terminale koji
bi im omogućili grafički prikaz logičkog kola na ekranu, pa je umjesto toga logika bila
ispisivana kao serija logičkih izraza Boolean algebrom. Razvojem programskih
terminala data je mogućnost upotrebe ladder dijagrama, oni su najčešće upotrebljavani
upravo zbog sličnosti i analogije sa elektromehaničkim kolima kakva su rađena prije
pojave PLC-a. S vremenom su razvijeni i napredni programski jezici upravo za
programiranje PLC softvera, ali još uvijek nisu toliko popularni kao ladder dijagrami. S
obzirom da PLC riješava logičke probleme predvidivom, unapred određenom i
ponovljivom petljom, ladder dijagrami omogućuju korisniku da tačno vidi i unapred
predvidi u kom dijelu kola će doći do greške.
Osnove Mehatronike
Strana 4
4. STRUKTURA PLC-a
Prema DIN EN61131-1 (1994.) programabilni logički upravljač (kontroler) je
digitalni elektronički sistem za upotrebu u industrijskom okruženju s programabilnom
memorijom za internu pohranu primjeni orijentisanih upravljačkih naredbi kod
implementiranja specifičnih funkcija kao što su npr. logičko upravljanje, slijedno
upravljanje, funkcije odbrojavanja, funkcije brojanja i aritmetičke funkcije. Osnovna
namjena PLC-a je upravljanje putem digitalnih ili analognih ulaznih i izlaznih signala,
različitim vrstama mašina ili procesa.
Sistem upravljan PLC kontrolerom sastoji se od (Slika 2):
− Ulaznih uređaja, kao što su prekidači, tasteri, senzori itd.
− Ulaznog modula, koji je dio PLC kontrolera. Preko ovog modula se primaju
signali sa ulaznih uređaja.
− Logičke jedinice (ili procesora), koja predstavlja „mozak“ PLC kontrolera, a
sastoji se od centralne procesorske jedinice i memorije. U okviru ovog modula
smještaju se i program i podaci i odatle se upravlja radom cijelog sistema.
− Izlaznog modula, koji je takođe dio PLC kontrolera. Preko ovog modula se
zadaju binarni signali pojedinim izlaznim uređajima.
− Izlaznih uređaja, kao što su releji, lampice, starteri motora, ventili itd.
Slika 2
