PODUZETNIŠTVO I INOVACIJSKI MENADŽMENT
1. Navedite karakteristike industrijskog i informacionog društva kroz opis sljedećih
svojstava: jezgro; ciljevi, vodeće industrije; obrade; proizvodi.
2. Poznata je klasifikacija modela inovacionih procesa koju je dao Rothwell, od
linearnih do integrativnih – simultanih. Koji su to modeli i u kojem periodu?
Period
Model
Karakteristike
1950/60-te Technology push
Jednostavan linearno-sekvencijalni proces,
potencira se R&D ; tržište je primalac rezultata
R&D
1970-te
Market pull
Jednostavan linearno-sekvencijalni proces, tržište
je izvor usmjeravanja R&D, R&D ima reaktivnu
ulogu
1980-te
Model povezivanja-
uparivanja
Potencira se integracija R&D i marketinga
1980/90-te Interaktivni model
Komobinacija push i pull modela
2000-te
Mrežni model
Potencira se akumuliranje znanje i eksterno
povezivanje
3. Identifikuju se tri ključna stadijuma razvoja proizvodnih preduzeća. Koja?
Mala preduzetenička firma
– sa visokom tehnologijom - firma sa jednim proizvodom
ili jendom proizvodnom linijom sa malim stepenom formalne strukture, kontrolisana
od strane vlasnika
Integirsana firma
– jedna proizvodna linija sa vertikalno integirsanom proizvodnjom i
specijalizovanim funkcionalnim organizacijama. Vlasnik zadržava kontrolu nad
strateškim odlukama, a većina operativnih odluka se delegira kroz politiku firme.
Diversifikovana firma
- multiproizvodna firma saformalizovanim sistemom
upravljanja koji se evaluira kroz objektivne kriterijume, kao što je stepen rasta i
povraćaj investicija.
4. Koje su osnovne karakteristike linearno-sekvencijalnog modela?
Većina konvecionalnih modela procesa inovacije bazira na tzv linearno sekvencijalnom
pristupu, čije su osnovne karakteristike:
Definišu se faze inovacionog procesa kao „serija stadijuma“ bez postojanja
odgovarajuće interakcije i povrtnih sprega između pojedinih faza
Uinovacione aktivnosti se identifikuju sa R&D, čime se zapostavljaju drugi ulazi u
proces inovacije
Inovacije su samo veliki prodori – ignorisanje značaja inkrementalnh inovacija
Inovacije su izolovane promjene – ne posmatraju se kao dio šireg sistema
Inovacije su samo inovacije proizvoda ili inovacije procesa –nema interakcije
5. Koja je ključna faza simultanih modela?
Ključna faza ovih modela jeste predrazvojno planiranje proizvoda, koje se smatra osnovnom
racionalizacije procesa, elimininacije kašnjenja i grešaka. Međutim, upravo takvo planiranje
može dovesti do pojave skrivenih troškova, niskog profita, nepredviđene neefikasnosti.
6. Koja su osnovna svojstva fleksibilnih modela?
Potreba za neprestanim, brzim promjenama dovela je do razvoja fleksibilnih modela koji
inovacije ne posmatraju kao remećenej postojeće organizacije, već kao pokretaćku snagu,
kojom se može ostvariti prednost na tržištu. Osnovna svojstva ovog modela:
Model
Fleksibilni
Okrssuženje
Turbulentno okruženje
Pretpostavke modela
Prihvatanje promjena i neizvjesnosti
Karakteristike procesa
Eksplicitnost, stvaranje različitosti kroz iteracije
Ciljevi procesa
Fleksibilnost responzivnost
Ključna funkcija
organizacije
Promjenljiva, prilagodljiva struktura
Osnovne pretpostavke
organizovanje
Neizvjesnost, iznenađenje, adaptacija
Nedostaci
Sklonost ka čekanju informacija koje može dovesti do kašnjenja
stavranja koncepta
7. Od čega polazi integrativni model inovacija?
Integrativni modeli se prvi put pojavljuju u teoriji organizacije 70-tih godina. Polaze od
osnovne relacije menadžment inovacije, po kojoj je preduzeće povezano sa okruženjem preko
strategije koja čini posrednu snagu, što su konceptualizovali Kline i Rosenberg, kroz poznati
model LV „lancane veze“. Inovacije se posmatra kroz interakciju između mogućnosti (šansi),
na strani tržišta, i znanja i sposobnosti na strani preduzeća.
14. U odnosu na koje oblasti OECD se bavi nacionalnim inovacionim sistemom?
-
interakcija između preduzeće
-
interakcija između preduzeća i istraživačkih institucija
-
difuzija znanja inovacija i tehnologija u preduzećima
-
ljudski resursi
15. Prikažite komponente opšte infrastrukture inovacionog sistema
Evidentno je da se ovaj oblik istraživanja prije svega odvija u naučno univerzitetskoj
sveri sto je dominantno čak i u razvijenijim zemljama. Rješenje ove vrste problema
može se tražiti kroz direktan transfer znanja u poslovni i industrijski sektor, kroz
formiranje naučnih
16. Gdje su i kada uspostavljeni prvi inkubatori u Europi?
Prvi inkubatori u Europi uspostavljeni su početkom 80-tih godina u Velikoj Britaniji i
Njemačkoj.
17. Neophodno je da organizacije bazirane na znanju upravljaju inovacionim procesima
u cilju povećanja produktivnosti znanja. Zbog toga inovaciona politika EU polazi od
nekoliko faktora koji povećavaju brzinu promjena. Koji su to faktori?
o
ICT
o
Naučno-tehnološki progres
o
Globalna kompetitivnost
o
Globalno tržište
18. Ukratko navedite inovacione performanse EU koje se odnose na investicije u R&D.
Inovaciona
infrastruktura
Obrazovanj
e
Istraživanje i
razvoj
Poslovanje
Novi naučni radnici
Novo znanje
Generisanje ideje
Transfer tehnol. I znanja
Analiza i sinteza
Prototipovi
Razvoj proizvoda
Proizvdnja
Marketnig i prodaja
Investicije u R&D u EU su na nižem nivou nego kog glavnih konkurenata SAD i Japana. EU
ukupno izdvaja manje od 2% GDP-a što je za trećinu manje od SAD (2.5%) i Japana (više od
3%). Europa do sada nije u dovoljnoj mjeri koristila svoja napredna naučna i tehnološka
znanja te se može zaključiti da su naučna istraživanja u Europi manje tržišno orjentisana nego
što je to slučaj s konkurencijom. Znatno manje ljudskih resursa u Europi je usmjereno ka
R&D i to 0.47% u odnosu na SAD (0.74%)i Japan (0.8%). Zbog toga potrebno je učiniti
značajne promjene kako bi Europa iskoristila i poboljšala svoje R&D aktivnosti i dostigla
postavljeni cilj od 3% izdvajanja za R&D.
19. EU u cjelini, Europska komisija i, specijalno, Generalni direktorat za preduzeća i
industriju(DG Enterprise and Industry) kontinuirano realizuju različite programe iz
oblasti inovacija. Nabrojte bar dva aktualna EU programa koja se odnose na
podršku inovacijama.
o
europska karta trenda inovacija
o
transnacionalna inovaciona kooperacija – PRO INNO i PAXIS
o
inovacije po sektorima i inovacioni klasteri – Europa INNOVA program
o
servisi podrške transfera tehnologije
20. U čemu se ogleda značaj intelektualnog kapitala za preduzeće?
-
intelektualni kapital u jedinstvenom posjedu preduzeća predstavlja bitnu osnovu za
formulisanje efikasne strategije, jer znčajno utiče na kompetentnost.
-
Intelektualni kapital takođe povremeno utiče na povećanje operativne efikasnosti
-
U mnogim industrijskim granama sa intenzivnim znanjem, tržišna vrijednost firme
često zavisi od intelektualog kapitala.
-
U konkretnim situacijama kao što su integracije (fuzije) i kupovine, vrijednovanje
intelektualnog vlasništva može biti značajan izazov kada firma koja kupuje koretno
određuje tržišnu vrijednost ciljane firme koju pokušava da kupi.
21. Na koja tri načina preduzeće može da izgubi svoju intelektualnu svojinu, odnosno
kako je mogu preuzeti konkurenti?
o
imitacija – ozbiljna prijetnja bilo kojoj konkurentnoj prednosti, bilo da je bazirana na
intelektualnom kapitalu ili nekoj drugoj vrijednosti. Ukoliko imitatori ostvare uspjeh, o
znači smanjenje aproppijabilnosti inovacie za inovatora.
o
Zastarjelost – konkurenti sami mogu da uđu u inovacioni proces i kreiraju superiorni
proizvod uslugu, koja se uspješno pozivionira u odnosu na postojeći proizvod/uslugu
datog preduzeća.
o
Prektšaj ili krađa – konkurenti mogu prekršajem ili krađm doći do znanja – intelektualnog
kapitala preduzeća.
22. Na koja četiri načina preduzeće može zaštititi gubitak intelektualnog kapitala kroz
konstantne inovacije kao sredstvo zaštite intelektualnog kapitala?
