UNIVERZITET U SARAJEVU
FILOZOFSKI FAKULTET
ODSJEK ZA SOCIOLOGIJU
SEMINARSKI RAD
HISTORIJA SOCIJALNIH I POLITIČKIH DOKTRINA II
POIMANJE DRŽAVE U FILOZOFIJI JOHNA LOCKEA
Doc. dr. Vedad Muharemović
Sarajevo, maj 2018.
2
SADRŽAJ
1. Apstrakt ................................................................................................................... 3
2. Uvod ........................................................................................................................ 4
3. John Locke .............................................................................................................. 5
3.1.
Biograski
podaci ............................................................................................... 5
3.2.
Prirodno
stanje .................................................................................................. 6
3.3.
Država ......................................................................................................
...... 10
3.4.
Raspad
države ................................................................................................ 16
3.5.
Pravo
na
pobunu ............................................................................................. 18
4. Zaključak ............................................................................................................... 19
5. Literatura ............................................................................................................... 20
4
2. UVOD
John Locke je filozof kojeg mnogi smatraju jednim od najpoznatijih i najutjecajnijih
engleskih filozofa. Iako se bavio i drugim pravcima, nedvojbeno spadaja među najvažnije
engleske filozofe politike, a njegovi stavovi označili su političku misao Engleske u 17.
stoljeću. Nezanemariva je činjenica i da je misao Johna Lockea u knjizi ,,Dvije rasprave o
vladi“ uveliko uticala na stvaranje Ustava Sjedinjenih Američkih Država. Ovaj seminarski
rad bit će posvećen Johnu Lockeu iznijeti ću njegove stavove o prirodnom stanju, procesu
nastanka države, podjeli vlasti te pravima naroda. Uz to ću ukazati i na najbitnije djelove
njegove filozofije politike, poput prava na privatno vlasništvo i samog procesa sticanja
privatnog vlasništva te prava naroda na pobunu, što je u Engleskoj u to vrijeme (17. stoljeće)
bio vrlo kontroverzan stav.
5
3. JOHN LOCKE
3.1. BIOGRAFSKI PODACI
John Locke rođen je 1632. godine u selu Wrington u Engleskoj, što znači da je
revolucionarne događaje u Engleskoj proživljavao kao mladić. Locke nakon svog studija u
Oxfordu ostaje tamo raditi kao asistent, a za vrijeme njegovog rada dolazi do restauracije
Stuarta, naime, na vlast dolazi Karlo II. Stuart. Tim potezom došlo je do podjele Engleske na
dvije stranke, a to su bili torijevci, koje je činilo svećenstvo, dvorska aristokracija i ostale
kraljeve pristalice, te whigovci, koji su bili predstavnici buržoazije i novog plemstva.
Whigovci su se zalagali za ograničenje kraljevske vlasti i vladavinu parlamenta, a u
Lockeovoj filozofiji jasno se može vidjeti da se vrlo brzo priključio toj struji mišljenja, na što
je uvelike, kaže Petrović, uticalo njegovo prijateljstvo s baronom Ashleyem, koji je bio jedan
od vođa whigovaca.
1
Locke je umro 1704. godine u pokrajini Essex u Engleskoj. Kao što se
može vidjeti, i Lockeovo mišljenje uveliko je oblikovano važnim političkim događajima u
Engleskoj sredinom 17. stoljeća.
1
Gajo Petrović, »Engleska empiristička filozofija 17. i 18. stoljeća: John Locke«, str. 54.
