FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE I PRAVO
Predmet: Međunarodno javno pravo
POJAM I OSNOVNE KARAKTERISTIKE MEĐUNARODNIH
ORGANIZACIJA
Seminarski rad
Profesor:
Student:
Doc. dr Milijana Danevska
Bajram Morina
Br. Indeksa I0513-18
Požarevac
Jun 2020. godine
Sadržaj:
1. Uvod.....................................................................................................................3
2. Pojam međunarodnih organizacija..…………………………………………..4
2.1 Kategorizacija međunarodnih organizacija………………………………… 5
3. Međunarodne organizacije kao subjekti međunarodnog prava……………….7
4. Republika Srbija u međunarodnim organizacijama…………………………..8
4.1. Međunarodne organizacije od posebnog značaja za Srbiju…………………..9
5. Zaključak…………………………………………………………………….12
Literatura…………………………………………………………………….13
2. POJAM MEĐUNARODNIH ORGANIZACIJA
Pod međunarodnom organizacijom obično se podrazumeva tzv. međudržavna, međuvladina ili
javna međunarodna organizacija. Pravna pretpostavka za postojanje međunarodne organizacije
jeste njen statut, koji stupa na snagu ratifikacijom potrebnog broja država, a faktična je da su
obrazovani njeni glavni organi i da su počeli da rade.
1
Međunarodna organizacija je vrlo složen pojam pa to objašnjava situaciju brojnosti definicija,
kao i činjenicu da sve do danas pozitivno međunarodno pravo ne poznaje nijednu opšteprihvaćenu
definiciju međunarodnih organizacija. Kao razlog tome, navodi se da su međunarodne organizacije
društvene
tvorevine koje ovise o volji osnivača i drugih međunarodnopravnih subjekata. Stoga, osnivači su
slobodni da stvore međunarodnu organizaciju radi postizanja određenih ciljeva, tj. ostvarenja svojih
interesa. Takođe, sloboda osnivača, različiti ciljevi i funkcije međunarodne organizacije dovodi do
stvaranja niza različitih oblika međunarodnih organizacija, što je ujedno i još jedan razlog težine
definisanja pojma same međunarodne organizacije.
Prvu definiciju međunarodne organizacije donosi italijanski pravnik Anzilloti koji
međunarodnu organizaciju tumači kao kolektivne organe koji su osnovani od strane više država te
je zajedničkom izjavom volje preneta nadležnost koja između članova proizvodi određene pravne
posledice. Schwarzenberger za međunarodne organizacije koristi izraz „međunarodne institucije“ i
definiše ih kao organizacije za postizanje zajedničkih ciljeva. Brierly međunarodne organizacije
određuje kao udruženje država osnovano na temelju međunarodnog ugovora, koje ima svoje
zajedničke organe, pa tako i Kelsen, slično njemu, definiše međunarodnu organizaciju kao
međunarodnu zajednicu osnovanu međunarodnim ugovorom sa posebnim organima i radi
postizanja svrhe za koju je osnovana.
Međunarodna saradnja i sistem međunarodnog prava počivaju na suverenim državama, ali se
više ne mogu zamisliti bez međunarodnih organizacija. Uz sve veću globalnu i regionalnu
povezanost, međunarodne organizacije predstavljaju bolji forum za stalnu saradnju između država
i efikasnije sredstvo za rešavanje mnogih pitanja nego što su bilateralni odnosi. Države stvaraju
međunarodne organizacije da bi ostvarile određene ciljeve. Na primer, to mogu biti očuvanje
međunarodnog mira i bezbednosti (UN), unapređenje saradnje u oblasti zdravstva (Svetska
zdravstvena organizacija), ili obrazovanja, nauke i kulture (Unesko), unapređenje i očuvanje
demokratije i ljudskih prava (Savet Evrope) i dr. Zbog toga što međunarodne organizacije imaju
funkcionalni karakter, tj. osnivaju se radi ostvarenja određenih ciljeva, njihova struktura i
ovlašćenja u presudnoj meri zavise od tih ciljeva i od toga kako države žele da ih ostvare. To
dovodi do velike raznorodnosti međunarodnih organizacija. Takođe, pri pravnom tumačenju
ovlašćenja međunarodnih organizacija, njihov cilj (funkcija) ima poseban značaj.
2
Međunarodna praksa je sve bogatija, pa su akteri međunarodnih odnosa, osim država i
međunarodnih vladinih organizacija, sve češće i entiteti u okviru država (pokrajine, federalne
1
Dimitrijević Vojin, Stojanović Radoslav (1996): “ Međunarodni odnosi “, Beograd, 117, fn 28
2
Dimitrijević Vojin, Račić Obrad, Đerić Vladimir et. al. (2012): „ Osnovi međunarodnog javnog prava „, Beogradski
centar za ljudska prava, Beograd, 95.
