SAOBRAĆAJNI FAKULTET
TRAVNIK
DRUMSKI I GRADSKI SAOBRAĆAJ
POJAM I ZNAČAJ MULTIMODALNOG
TRANSPORTA
SEMINARSKI RAD
Predmet:
Multimodalni transport
Mentor: Student:
Doc. dr. Momčilo Sladoje Meldin Hadzic
Viši asistent: Abid Drobo Br. Indeksa: S-56/12
Travnik, 2014.
Seminarski rad
POJAM I ZNAČAJ MULTIMODALNOG TRANSPORTA
2
SADRŽAJ
Strana br.:
1.UVOD................................................................................................................................... 3.
2.MULTIMODALNI TRANSPORT................................................................................... 4.
2.1.Međuodnos kombiniranoga i multimodalnoga transporta................... 6.
2.2.Značaj multimodalnog transporta.......................................................... 7.
3.MEĐUNARODNI MULTIMODALI TRANSPORT..................................................... 8.
3.1.Međunarodni špediter u multimodalnom transportu........................... 8.
4.MULTIMODALNE TRANSPORTNE TEHNOLOGIJE............................................. 14.
5.ZAKLJUČAK.................................................................................................................... 15.
6.POPIS LITERATURE...................................................................................................... 16.
POPIS SLIKA........................................................................................................................ 17.
Seminarski rad
POJAM I ZNAČAJ MULTIMODALNOG TRANSPORTA
4
2. MULTIMODALNI TRANSPORT
Ukoliko se transport “od vrata do vrata” obavlja samo jednim oblikom transporta (drumom,
željeznicom, plovnim putem, morem, zrakom), takav transport se definiše kao monomodalni.
S druge strane ako se koristi više vidova transporta jedan za drugim, takav transport se naziva
plurimodalni ili multimodalni. Kod multimodalnog transporta roba se pretovara s jednog vida
transporta na drugi, pri čemo prvo transportno sredstvo zajedno sa svojim teretom postaje
teret drugom transportnom sredstvu.
Značajne karakteristike za MMT su:
a) da su u MMT operatori multimodalnog transporta i primatelji robe u dvije različite
zemlje;
b) da se prijevoz robe u MMT obavlja s najmanje dva različita prijevozna sredstva,
odnosno da u takvome transportnom procesu sudjeluje najmanje dvije različite
transportne grane;
c) da se cjelokupni pothvat MMT temelji samo na jednom sklopljenom ugovoru o
prijevozu;
d) da se cjelokupni pothvat MMT ispostavlja ili pribavlja samo jedan dokument o
prijevozu robe;
e) da cjelokupni proces MMT organizira samo jedan transportni operator, odnosno
operator muultimodalnog transporta (MTO) .
Ispostavlja se samo jedan dokument o prijevozu stvari, odnosno najviše dva dokumenta i to:
FIATA (FBL) B/L – FIATA – FIATA je međunarodni savez špediterskog udruženja,
izdao je 1992. godine FIATA teretnicu za MMT, koristi se 65% u svijetu.
BIMCO – Teretnica za multimodalni transport, koriste je brodari i pomorski agenti (a
ne špediteri), koristi se u 35% slučajeva.
1
Intermodalni transport predstavlja multimodalni transport koji se obavlja bez manipulisanja
teretom i koristeći najmanje dva vida transporta jedan iza drugog. Izraz bez manipulisanja
teretom, podrazumijeva da se količina robe utovarene u transportnu jedinicu ne mijenja kada
se obavlja intermodalni transport.
Ako se koriste dvije vrste transporta: drumom i željeznicom, odnosno drumom i morem,
razmatra se kombinovani transport definisan kao drumsko-željeznički odnosno drumsko-
pomorski.
Razlikuju se sljedeće vrste kombinovanog drumsko-željezničkog transporta:
1. transport tovarnih jedinica drumskog saobraćaja “bez pratnje” (poznat kao transport
drum-željeznica, ili “ferroutage”);
2. transport pomorskih kontejnera “bez pratnje”;
3. transport sa pratnjom, ili putujuća autostrada (rolling road), gdje se cijelo transportno
sredstvo, uključujući i vozača, utovara na voz na dionici koju pokriva željeznica.
1
www.scribd.com/doc/. ../Integralni-i-
multimodalni
-
transport
-1-kolok
Seminarski rad
POJAM I ZNAČAJ MULTIMODALNOG TRANSPORTA
5
Generalno, kombinovani transport s pratnjom nije ekonomski opravdan i koristi se na
dionicama na kojim postoji ograničenje ili zabrana za saobraćaj teškim vozilima, kakav je
slučaj prilikom prolaska kroz tunele ili preko država u kojim su utvrđene visoke tarifne kote
za prijevoz takve robe drumskim tansportom.
Jedinice intermodalnog transpota (ITU) mogu biti kontejneri, izmjenjljivi tovarni sudovi ili
poluprikolice pogodne za intermodalni transport.
Intermodalni terminali predstavljaju infrastukturu u kojoj se mogu mijenjati vidovi transporta.
Predviđeni su isključivo za manipulaciju kontejnera i obično locirani u blizini luka pa su
definirani kao kontejnerski terminali.
2
Posebnu pažnju treba posvetiti pojmu “tovarna jedinica”. Prema definicijama Evropske unije,
tovarna jedinica je paleta, ili jedinica mjere tereta, koja omogućava manipulaciju robe i koja
je sastavni dio izmjenjljivog transportnog suda.
3
Slika 1.
Odnos multimodalnog, integralnog i kombinovanog transporta
2
B.Dalla Chiara, F.Ercolani, E.Gačanin, F.Kiso: INTERMODALNI TRANSPORT, Sarajevo, 2004, str. 9
3
B.Dalla Chiara, F.Ercolani, E.Gačanin, F.Kiso: INTERMODALNI TRANSPORT, Sarajevo, 2004, str. 10
