O pojmu države
• o rijetko kojem je pojmu na području
društvenih nauka uopšte toliko
često
i toliko
različito pisano i raspravljano
kao
o pojmu
države
.
• država se, već vijekovima, proučava kao jedan
veoma kompleksan društveni fenomen
, i to sa
različitih aspekata
: filozofskih, pravnih,
političkih, socioloških, ekonomskih...
Pojam države - raznolikost
proučavanja
• porijeklo, suština, funkcija, uloga i
opravdanje države, proučavani su od strane
većine
filozofa, pravnika, politikologa,
sociologa
, počev od antičkog doba do
danas, bilo kao posebno pitanje, bilo u
kontekstu nekog drugog sadržaja.
Teorije o državi
•
patrijarhalne -
država - kvantitativna
organizovana cjelina koja je oblikovana na
principima prvobitne
plemenske
organizacije.
•
teorije o božanskom porijeklu državne
vlasti
– u srednjem vijeku društveno-
politička misao je bila podređena teološkoj.
• predstavnici srednjovjekovne misli o državi
- jedinstvo prirode i društva.
• teokratske t., su polazile od pretpostavke
da je svaka vlast božanskog porijekla.
Teorije o državi
• blažu varijantu teokratske koncepcije razvio
je
Toma Akvinski
(1224–1275) tzv.
teoriju
posrednog božanskog prava
, - sva vlast
posredstvom božanske volje naroda, povjerava
se pojedincu ili grupi ljudi.
•
idealističko-objektivne t.
koje u državi vide
ostvarenje ili otjelotvorenje apsolutne ideje,
svjetskog ili narodnog duha, najviših moralnih
vrijednosti i sl.
Teorije o državi
•
apsolutističke t.
polaze od osnovnih
gledišta
stvaranja države na osnovu
društvenog ugovora
, tj. prenošenju nekih
prirodnih prava pojedinaca u korist nosilaca
vlasti; ta je
vlast trebala biti apsolutna,
neograničena i neotuđiva
.
• vrhovna vlast je u liku države sa svojim
organima.
•
t. normativizma
- država je pravna
organizacija sa uspostavljenom
hijerarhijom pravnih nadležnosti i normi.
