Upravljanje prirodnim resursima
Seminarski rad
POJAM PRIRODNIH RESURSA
Profesor:
Student:
Dragan Mihajlović
Nikola Manojlović
2
Sadržaj:
1. Uvod
2. Prirodni resursi –pojam,
definicije i podela
3. Mineralni resursi
3.1.Metalične sirovine
3.2. Nemetalične sirovine
4. Energetske sirovine
5. Zemljište kao resurs
6. Vodni resursi
7. Šumski resursi
Zaključak
Literatura
3
4
5
8
10
11
13
13
14
15
15
4
2. PRIRODNI RESURSI - POJMOVI I DEFINICIJE, PODELA
Elementi prirode
se dele na:
Prirodne resurse
(izvore) - odnose se na prirodna dobra koja su u funkciji tj.
privedena korišćenju.
Prirodni uslovi
- prirodni faktori su elementi geografske sredine (klima, reljef,
zemljište, sunčeva toplota, atmosferske padavine, blizina vode za navodnjavanje)
koji se ne mogu neposredno koristiti, ali bez njihovog učešća neke proizvodnje
nisu moguće. Oni ispoljavaju svoj uticaj nezavisno od volje čoveka, a samo je
pitanje u kojoj meri će to on iskoristiti u stvaranju novih vrednosti.
Prirodna dobra koja se još ne koriste predstavljaju
rezerve.
Prirodni potencijal
predstavljaju prirodni resursi sa rezervama prirodnih dobara i
prirodnih uslova koja čoveku mogu biti od koristi ili to već jesu, tj. mineralne sirovine, vode,
zemljište sa vegetacijom i prirodni uslovi.
Prirodno bogatstvo
je opisna vrednosna odrednica za prirodni potencijal.
Prirodni resursi se mogu podeliti prema pripadnosti na prirodne resurse:
atmosfere (vetar, kiša, sunčanost,...)
litosfere-zemljine kore (mineralne sirovine i zemljište)
hidrosfere (kopnene vode i okeani)
biosfere (flora i fauna)
Prema trajanju, prirodni resursi mogu biti:
neobnovljivi resursi (mineralne sirovine)
obnovljivi resursi (zemljište, vode, flora i fauna na kopnu i moru, kao i neki
nemetali npr. šljunak i pesak, kao i morske soli)
5
3. MINERALNI RESURSI
Mineralni resursi
spadaju u grupu neobnovljivih resursa, to su iscrpljivi resursi i zbog
toga je potrebno njihovo racionalno korišćenje tj. štednja, koje se u savremeno vreme ostvaruje:
reciklažom, supstitucijom i uvozom.
Korišćenje mineralnih resursa izaziva veliko zagađenje životne sredine i praćeno je
sledećim pojavama:
velika degradacija zemljišne površine
velika količina otpada
velika količina otpadnih voda
naftne mrlje.
Mineralne sirovine
su mineralne materije neorganskog ili organskog porekla koje, pri
određenom stupnju razvoja tehnike i tehnologije, mogu ekonomično da se koriste u prirodnom
stanju ili nakon prerade. Minerali predstavljaju različita postojana hemijska jedinjenja.
Postoje ograničeni
delovi zemljine kore u kojima je sadržaj nekog elementa znatno veći
od njegovog prosečnog sadržaja u zemljinoj kori i njih nazivamo
ležišta mineralnih sirovina
.
Sirovine koje sadrže minerale metala nazivaju se rude. Rude mogu biti:
Monometalične – one koje sadrže samo jedan metal;
Polimetalične ili kompleksne – one koje sadrže više metala.
Mineralne komponente u jednoj sirovini mogu se svrstati u pet grupa ito:
1.
Osnovne korisne komponente
- mineralni nosioci elemenata zbog kojih se
mineralna sirovina eksploatiše.
2.
Korisne komponente
- korisni mineralni pratioci osnovnih korisnih minerala,
njima se povećava ekonomska vrednost sirovina.
3.
Korisne primese
- korisni elementi koji se javljaju u malim količinama, npr.
plemeniti metali u rudama obojenih metala, gde se najčešće izdvajaju u
koncentrate osnovnih korisnih metala i povećavaju ekonomsku vrednost.
