Aziji posledica vanjskih uticaja. I evropske kolonijalne sile i njihovi ekonomski interesi ostavili
duboke tragove ne samo u urbanim sistemima već i u društveno-ekonomskim prilikama.

2.0 Karakteristične etape razvoja urbanih sistema

Prvi gradovi u delu Azije o kojem govorimo u ovom radu nastali su pre više od 4000

godina. U tom period mogu se izdvojiti karakteristične etape razvoja gradova sa specifičnim
oblicima urbanih sistema.



Predmerkantilističko ( predevropsko )



Merkantilističko



Kolonijalno



Postkolonijalno

2.1 Predevropsko razdoblje

Predevropsko razdoblje je trajalo najduže, pa se može podeliti na npr. predistoriju, zatim

srednji vek te razdoblje od 15. Do 19. veka kada počinju da se osećaju zapadni uticaji koji će u
19. Veku imati odlučujuću ulogu.

2.1.1 Predistorijsko razdoblje

Prve civilizacije, urbani sistemi, i prvi gradovi razvijaju se u ovom prostoru mnogo pre

naše ere. U Indiji se prvi gradovi razvijaju u sklopu civilizacija u dolini reke Inda i okolnih
krajeva. Među njima su se isticali Kot Diji i centri Mohenjo Daro i Harappa ( Taddei, 1973 ).

Slika 1. – Mohenjo Daro ( izvor: britanicca )

U Kini prvi gradovi nastaju oko dve najveće reke od 16. do 11. Veka pre Hrista pod

vlašću dinastije Shang. U srednjoj Aziji gradovi se razvijaju nešto kasnije, u sklopu
Ahmenedskih satrapija

, oko 600. god. pre Hrista. U jugoistočnoj Aziji prvi gradovi i prvi urbani

sistemi se razvijaju već pre naše ere, u sklopu tada razvijenih kultura i državnih organizacija
( Groslier, 1973 ).

2.1.2 Period srednjeg veka

U srednjem veku se mreža gradova u Aziji proširuje novim gradovima u sklopu novih

kraljevstva i kultura. Neka kraljevstva su jačala a samim tim su uništavale kulture   i uspon
drugih. Na razvoj gradova su u velikoj meri
uticale   i   vladajuće   dinastije,   sa   menjanjem
dinastija su se menjale i predstonice, mnoge
raskošne   predstonice   su   propale   i   nastajale
druge. U drugom razdoblju od prvih kultura
pa sve do 19. veka najgušća je mreža gradova
bila u onim krajevima koji su bili najgušće i u
društveno-političkom

smislu

najorganizovaniji. To se pre svega odnosi na
Indiju   (   Dekan   ).   Veličinom   gradova   i
gustinom urbane mreže isticali su se i Kina i
Japan.   Zapaženiji   gradovi   postojali   su   u
dolinama   velikih   reka   Iravadi,   Menam   i

Oblasti na koje je Persijsko carstvo bilo podeljeno.

Slika 2.- Elora ( izvor:

www.totalbhakti.com

)