UNIVERZITET U SARAJEVU
FILOZOFSKI FAKULTET
ODSJEK ZA SOCIOLOGIJU
SEMINARSKI RAD
HISTORIJA SOCIJALNIH I POLITIČKIH DOKTRINA 1
ANTIKA: POLITIČKA MISAO HELENSKOG SVIJETA
Docc. Dr. Vedad Muharemović
Sarajevo,decembar 2016.
2
Sadržaj:
1. Apstrakt 3
2. Uvod
4
2.1. Antička politička misao
5
2.2. Opće linije kulturno-historijskog toka 6
2.3. Političa misao polisa
8
2.4. Politička misao kozmopolisa ....10
2.5. Pojam pravičnosti i ideja države kod Platona...........................................................................12
2.6. Priroda države kod Aristotela ..................................................................................................13
3. Zaključak .............................................................................................................................14
4. Literatura..........................................................................................................................
...
15
4
2. Uvod
Snažan uticaj Antike ostavio je veliki trag na civilizaciju modernog društva. Današnje
nauke imaju korijenje iz tog perioda, to jeste kada su filozofi raspravljali o pitanjima vezanim
za čovjeka i društvo. Društveno-ekonomski odnosi omogućili su formiranje slobodnih
pogleda na svijet. Društvo je bilo decentralizovano robovlasničko društvo sa večinom polisa.
Polisi se razlikuju po državnom uređenju:
Sparta – aristokratija
Atina – demokratija
Pravo na učestvovanje u društveno-političkom životu imali su samo slobodni građani
( oko 20%), dok robovi, stranci, žene i djeca nisu imali pravo na to. Najpoznatiji sofisti su:
Likofran, Antifont, Hipije i Protagora. Oni su pokrenuli rasprave o društvu i društvenim
institucijama. U njima se susreću elementi: ekonomije, etike, političke nauke, filozofije,
logike i matematike. Ukazali su na potrebu sagledavanja uloge čovjeka u društvu. Njihova
teorija o nastanku države jeste da su građani stvorili državu da bi obezbjedili svoj opstanak i
uslove za normalan život. Ljudi su imali pravo na punu slobodu. Zbog neograničene slobode
dolazi do sukoba.
1
1
Preuzeto iz:
https://www.scribd.com/doc/134225158/11-Anticka-Misao-o-Drustvu
5
2.1. Antička politička misao
Antička Grčka nije rodno mjesto prvih političkih ideja, ali je domovina prvih
razvijenih političkih teorija. Teorijska misao politike nastala je na antičkom grčkom prostoru i
filozofski je utemeljena. Njena teorija označava pomno posmatranje predmeta raspravljanja.
Antička Grčka bila je ekonomski razvijenija od ostalih država. Aristotel smatra da slobodnom
građaninu dolikuje jedino da se bavi ratom, politikom i filozofijom. Sve druge djelatnosi koje
uključuju i sviranje na muzičkim instrumentima smatralo se poslom robova. Klasna struktura
grčkog društva je složenija i pokretljivija nego u istočnim despotijama. Razlikuje se od
države do države, napr. (drugačija je u trgovačkoj Atini nego u zemljoradničkoj Sparti). Imaju
podjelu na slobodne građane i robove.
Podjela na:
Građane države i strance (stranci obično nemaju nikakva politička prava),
Stanovnike grada i sela (politička prava imaju samo stanovnici grada) i
Bogate i siromašne (najoštrija i ima najteže posljedice).
Perikle je ushićen principima atinske demokratije:
Da jedni te isti ljudi mogu da vrše domaće i javne poslove, da se staraju o životu
države kao i o svom vlastitom,
Da onog koji se ne bavi državnim poslovima ne treba smatrati prijateljem mira več
čovjekom od kojeg nema koristi,
Da riječi ne štete djelovanju, to jeste da problemi mogu nastati kada se nekom poslu
pristupi prije nego se o tome raspravi i
Da se nikome ne uskraćuje pravo i mogućnost da ostvari uvid u njenu organizaciju.
2
2.2. Opće linije kulturno-historijskog toka
2
Preuzeto iz:
http://media.cgo-cce.org/2013/09/cgo-izdavastvo-politicke-doktrine.pdf
