Politika investiranja
Cilj svakog preduzeća je da održi likvidnost i da napreduje, tj. da se razvija. To razvijanje je
moguće putem investiranja. Investranje može biti u proizvodnji, u vidu nove tehnologije, novog
proizvoda itd. A pored takvog vida investiranja postoji i investiranje preduzeća u vrijednosne
papire finansijskog tržišta čime ostvaruje zaradu. Investicije imaju svoj mikro i makro aspekt.
Za potrebe investicione analize i investicionog menadžmenta, odnosno ocjene i
rangiranja projekta od posebne je važnosti klasifikacija na nezavisne i međusobno isključive
investicione projekte.
U teoriji i praksi su prisutna dva osnovna pristupa procjenjivanju i mjerenju
finansijskih koristi ili efekta investicionih projekata :
tradicionalni ili računovodstveni pristup i savremeni ili finansijski pristup.
Investiciona odluka će biti ili prihvatanje ili odbacivanje prijedloga na osnovu 4.
metode određivanja potrebnog kapitala:
1. metode procjene stope povraćaja ;
2. metode perioda povraćaja ;
3. metoda interne stope povraćaja
4. metoda neto sadašnje vrijednosti.
Metoda procjene stope povraćaja predstavlja odnos prosječnog godišnjeg
profita poslije oporezivanja i investicije u projekat.
Metode perioda povraćaja uzimaju u obzir veličinu i razgraničenja
vremenskih tokova novca u svakom periodu projekta.
Metoda diskontovanih tokova su interna stopa povraćaja i metoda sadašnje
vrednosti.
Metodom sadašnje vrednosti svi povraćaji novca se diskontuju na sadašnju
vrijednost, koristeći traženu stopu povraćaja.
Indeks profitabilnosti projekta ili odnos korisnosti i troškovi, odnos je sadašnje
vrijednosti i budućih priliva novca i početnih troškova.
U periodima inflacije preduzeća manje investiraju jer je smanjena stopa povraćaja a
samim tim i smanjena motivisanost preduzeća.
Pri donošenju investicionih odluka svakako je prisutan rizik jer se može reći da je
skoro nemoguće postojanje jedne precizne tabele, kalkulacija koja bi okupila i obuhvatila
sve nepreračunljive i nedokučive uticaje i veličine koje mogu da utiču na ishod nekog
projekta.
Zbog toga razrada unapređivanja i predviđanja treba da budu prevashodan prioritet u
procesu dolaženja do optimalne odluke.
1
1. Investiranje i investicija
Osnovni cilj svakog preduzeća sastoji se u očuvanju egzistencije i obezbeđenju
permanentnog željenog razvoja.
Preduzeće nastoji da obezbjedi sebi sadašnji i budući opstanak, da obezbjedi
kontinuitet sadašnjeg i budućeg efikasnog funkcionisanja. Obično se ovaj sintetizovan
osnovni cilj preduzeća dalje precizira kroz dva dopunska cilja:
obezbjeđenje kontinuiteta funkcionisanja, tj. obezbjeđenje egzistencije poslovnog
sistema;
obezbjeđenje kontinuelnog nastavka efikasnog funkcionisanja, tj. obezbjeđenje
kontinuelnog željenog razvoja poslovnog sistema.
Svoj cilj preduzeće pokušava da realizuje u sadašnjim uslovima i sadašnjem
vremenu, a imajući u vidu bližu i dalju budućnost. Pored obezbeđenja uslova za svoj
trenutni opstanak , preduzeće se nalazi u situaciji da se razvija i taj razvoj je orijentisan
dugoročno, definisan kvalitativno. Preduzeće definiše svoju dugoročnu razvojnu politiku
koja sadrži njegove osnovne ciljeve i načine realizacije istih. Ciljevi investiranja i
investiciona politika, kao direktna posljedica ciljeva preduzeća, zadržani su u dugoročnoj
razvojnoj politici preduzeća. Sa druge strane, samo konkretnim investicionim akcijama u
okviru definisane investicione politike, može se zasnivati ostvarenje i razvoj politike
preduzeća.Kriterijum izbora investicija predstavlja mjeru valjanosti pojedinih investicionih
akcija, mejru dostizanja postavljenih ciljeva investiranja i na osnovu njega se određuje koju
od raspoloživih investicionih akcija treba realizovati.
Poput drugih ekonomskih fenomena investicije imaju svoj mikro i makro aspekt. Na
makro nivou to su različite varijante kapitalnog koeficijenta kao odnosa između investicija i
proizvodnje, u finansijskoj literaturi i praksi to su najčešće prosečni i marginalni kapitalni
koeficijent. Prosječni kapitalni koeficijent pokazuje koliko jedinica kapitala ( osnovnih i
obrtnih sredstava ), odnosno ukupnih investicija je angažovano u stvaranju jedinica
proizvodnje, dok marginalni kapitalni koeficijent predstavlja odnos izmedju prirasta
investicija i prirasta proizvodnje.
Investicioni menadžment na mikro nivou, odnosno na nivou preduzeća ima za cilj da
ograničeni kapital za investiranje alocira na optimalne svrhe, programe kako bi se
maksimiziralo ostvarenje njegovih ekonomskih ciljeva.U uslovima razvijenog finansijskog
tržišta i pristupa preduzeća tom tržištu investiranje se mora shvatiti u širem smislu. Pored
investiranja u projekte, poslovne poduhvate u preduzeću, bilo u modernizaciji postojeće,
bilo u novu proizvodnju, pogone, fabrike ili djelatnosti, i preduzeće može neangažovani
slobodni kapital plasirati i u vrijednosne papire finansijskog tržišta i tako ostvariti zaradu.
Investicije, kao sastavni dio ukupnosti procesa alokacije ekonomskih resursa u
vremenu, jedno su od najznačajnijih područja ekonomske teorije uopšte, iz dvije osnovne
ekonomske karakteristike:
•
ograničenost i mogućnost alternativne upotrebe ekonomskih resursa;
•
budući razvoj, kao pretpostavka poptunijeg zadovoljenja potreba u budućnosti.
2
