FAKULTET ZA TRGOVINU I BANKARSTVO
“ALFA UNIVERZITET”
SEMINARSKI RAD
TEMA : PORESKI BILANS
SADRŽAJ
1. Uvod ........................................................................................
3
2. Porez na dobit ................................................................ .........
4
3. Poreski bilans ...........................................................................
5
4. Utrđivanje poreske osnovice i sastavljanje poreskog bilansa ..
6
5. Zaključak .................................................................................... 16
Literatura ........................................................................................
17
1. UVOD
2
Porez na dobit
preduzeća spada u najznačajnije oblike javnih prihoda koji ima izraženu
razvojnu i stabilizacionu funkciju. To je složen poreski oblik, pogodan i rado korišćen za
ostvarivanje brojnih ekstra fiskalnih ciljeva oporezivanja, kroz razne poreske olakšice u vidu
podsticanja privrednog rasta, smanjivanja regionalnih razlika i sektorskih dispariteta, kao i
povećanja zaposlenosti. Ovaj poreski oblik se u nekim svojih prethodnim pojavnim oblicima
sreće još krajem 19-og veka, a u većem broju država u toku i posle prvog svetskog rata.
U poreski sistem Republike Srbije, uveden je 01.01.1992.godine pod nazivom
porez na dobit
korporacija.
1. Poreski obveznik
Poreski obveznik poreza na dobit pravnih lica je:
1.1.
Privredno društvo, odnosno preduzeće, odnosno drugo pravno lice osnovano radi
obavljanja delatnosti u cilju sticanja dobiti, koja mogu biti organizovana u nekim od
sledećih oblika:
a) Akcionarsko društvo;
b) Društvo sa ograničenom odgovornošću;
c) Ortačko društvo;
d) Komanditno društvo;
e) Društveno preduzeće;
f) Javno preduzeće
1.2.
Zadruga koja ostvaruje prihode prodajom proizvoda na tržištu ili vršenjem usluga uz
naknadu;
1.3.
Drugo pravno lice osnovano radi obavljanja delatnosti u cilju sticanja dobiti, kao i
druga pravna lica koje nije osnovano u cilju sticanja dobiti, ukoliko ostvaruje prihode
prodajom proizvoda na tržištu ili vršenjem usluga uz naknadu.
Obveznik poreza na dobit je i nerezident Republike, za dobit koju ostvari poslovanjem preko stalne
poslovne jedinice koja se nalazi na teritoriji Republike
2. Poreski period
Poreski period za koji se obračunava porez na dobit je poslovna godina, koja može da bude:
2.1.
Kalendarska godina,
2.2.
Deo kalendarske godine u slučaju otpočinjanja ili prestanka obavljanja delatnosti u
toku godine, uključujući i statusne promene
2.3.
Period trajanja likvidacije i stečaja.
4
3. PORESKI BILANS
Poreski bilans , kao produkt poresko bilansnog prava, imaju zadatak obezbedjenja sigurne i
pouzdane osnove oporezivanja uz respektovanja načela ravnomernosti. To je glavni zadatak
poreskog bilansa i proizilazi iz finasijsko- političkih zahteva obezbedjenja, prihoda za pokriće državnih
i društvenih potreba.
Za modernu državnu vlast, je karakteristično da se porezi nalaze u službi nacionalne ekonomske
politike. Pomoću njih se usmeravaju privredna kretanja i oblikuje struktura privrede u celini. Otuda
poreski bilansi imaju pored fiskalnog i nefiskalni zadatak obezbedjenja ciljeve ekonomske politike.
Bilansi prema poreskom pravu međusobno se razlikuju, kao i bilansi u trgovačkom pravu prema
kriterijumu redovnosti sastavljanja. Saglasno njemu, oni mogu biti redovni (tekući) i povremeni
(specijalni).
U okviru redovnih poreskih bilansa, razlikuju se poreski bilansi dobitka i poreski bilansi imovine. Prvi
služe za utvrđivanje osnove oporezivanja dohotka poreske imovine, kao osnove za oporezivanje
obrtničke imovine ili kapitala.
U grupu povremenih bilansa spadaju, bilans osnivanja, promene pravne forme, fuzije i likvidacije.
Poreski bilans se ne sastavlja posebno, nego se izvlači iz trgovačkog bilansa. On predstavlja
korigovani trgovački bilans sa ciljem da se utvrdi osnovica za oporezivanje i da se realizuju ciljevi
nacionalne ekonomske politike . Težište prema tome leži na godišnjem rezultatu, koji treba da
odgovara poreskim propisima. Visina periodičnog rezultata, utvrđuje se na više načina, ali najčešće
korišćeni postupci su
1. upoređivanje imovine preduzeća, u smislu sopstvenog kapitala i
2. računa viška primanja
I. Prema postupku upoređivanja neto imovine
, dobitak za oporezivanje predstavja razliku između
neto imovine preduzeća na kraju tekuće poslovne godine i neto imovine na kraju prethodne godine,
uvećane za sve isplate na teret sopstvenog kapitala i umanjene za sva dopunska ulaganja
(povećanja) sopstvenog kapitala. Upoređivanje neto imovine preduzeća pretpostavlja obavezu
utvrđivanja poreskog bilansa. Ovaj bilans se izvlači iz trgovačkog korekturom pojedinih bilansnih
pozicija u skladu sa poreskim propisima o bilansiranju. Korektura bilansa uspeha iz redovnog
godišnjeg zaključka , ne može se izvršiti bez korekture pozicija aktive i pasive trgovačkog bilansa, jer
razlog odstupanja oporezivog od rezultata poslovanja, isključivo je posledica nepridržavanja
poreskih pravila za procenjivanje pozicije imovine i obaveza, usled čega je rezultat kao prirast ili
smanjenje neto imovine manji ili veći u odnosu na poreske propise.
Prema tome sastavljanje poreskog bilansa, sračunato na utrđivanje oporezivog dobitka predstavlja
korekciju pozicija imovine i obaveza i iz njih prateću promenu neto imovine. Odstupanja između
pozicija u trgovačkom i poreskom bilasnu nazivaju se pozicije poreskog poravmanja. Njihov ukupan
iznos jednak je razlici procenjivanja između trgovačkog i poreskog bilansa
5
