1
Visoka zdravstveno-
sanitarna škola strukovnih studija VISAN
SEMINARSKI RAD IZ SOCIJALNE MEDICINE SA ETIKOM
Tema:
Porodica I zdravlje
Profesor: Student:
Beograd,2016.godine
2
UVOD .................................................................................................................... ... 3
1. Pojam porodice .............................................................................................. 4
2. Porodica – ključne karakteristike ................................................................. . 7
3. Klasifikacija porodice .................................................................................... 8
4. Glavni problemi savremene porodice ............................................................ 10
4.1.
Siromaštvo i alkoholizam ...................................................................... 10
4.2.
Nasilje u porodici i narkomanija ........................................................... . 12
4.3.
Maloletnička delikvencija, samohrani roditelj....................................... . 15
5. Uloga porodice u vaspitanju deteta i formiranju njegove ličnosti.................. 17
6. Zaključak ...................................................................................................... . 20
7. Literatura ...................................................................................................... ..21
4
1.Pojam porodice
Sam termin
porodica
je
relativno novijeg porekla a pre toga su
korišćeni različiti srodnički termini.
Reč porodica ne postoji u Vukovom
rečniku. Umesto nje Vuk upotrebljava
druga dva izraza. Jedan je latinskog
porekla - familia i usvojen je i u svim
glavnim evropskim jezicima u
različitim varijantama: kod nas je
familija, na nemačkom die familie, na
engleskom the familiy, na španskom
famiglie, na francuskom la famille, na italijanskom famiglia (Milić, 1981). Reč
famulus
Rimljani upotrebljavali da označe lični odnos između robova i gospodara kao i funkciju
služenja koja se tiče ličnih potreba gospodara. A kako se porodica uvek ticala ličnih odnosa i
služenju ličnosti ne čudi povezanost modernog izraza i arhaičnog korena. Drugi izraz je reč
obitelj. Poreklo ove reči dolazi od glagola obitavati, stanovati i označava pripadnost jednom
domu. Termin porodica jasno implicira grupu koja nastaje rađanjem (po-rod) i koja na
temelju takve veze predstavlja srodničku grupu. Postoji čitavo bogatstvo tumačenja i
objašnjenja porodice, od filozofskih, socioloških, psiholoških, socijalnih, ekonomskih itd.,
koja nam pomažu da sagledamo i razumemo porodicu izdvajajući i konkretizujući neke njene
osnovne karateristike i osobenosti.
Sa ekonomskog stanovišta
, savremena porodica predstavlja, po pravilu, porodičnu
grupu koja nema svoja sredstva za proizvodnju, već radi tuđim sredstvima i za drugog. U
kapitalizmu to je rad za kapitalistu, u socijalizmu u društvenom sektoru privrede (radničko-
službenička porodica).
Sa istorijsko-sociološkog stanovišta
, ona predstavlja jednu etapu u razvitku
porodice uopšte za koju su karakteristične sledeće odlike:
a) porodicu sačinjavaju bračni par i maloletna odnosno za rad nesposobna deca
(dvogeneracijska porodica)
5
b) brak (ili vanbračna zajednica) je osnov za zasnivanje porodice (otuda neziv:
supružanska porodica)
c) broj njenih članova sveden ja na najmanju meru, tj.na biološku grupu (biološka,
prosta, mala, inokosna, nuklearna porodica)
d) ona izrasta u uslovima velike urbanizacije i industrijalizacije (industrijska
porodica)
e) ona počiva na osećajnim vezama i faktičkoj ravnopravnosti supruga (egalitarna
porodica).
Sa pravnog stanovišta, ona počiva na:
a) pravnoj jednakosti supruga (mada to nije u svim zemljama slučaj, jer u nekim
kapitalističkim zemljama pravo zaostaje za faktičim stanjem),
b) na pravnoj zaštiti porodice kao celine i posebnoj zaštiti nekih njenih članova:
žene i dece.
Sa socijalno-političkog stanovišta
, savremena porodica predstavlja tip društveno
(odnosno državno) visoko zaštićene porodice: socijalno, zdravstveno osiguranje, socijalna
zaštita u raznim vidovima i dr.
Među mogućim promenama savremene porodice je i tendencija da se ima malo dece,
jedinče, ne shvatajući da se dete lišava najdragocenijeg doživljaja bratske ili sestrinske
ljubavi, opravdavajući se željom za obezbeđenjem njegove bolje budućnosti. Zbog smanjenja
broja članova porodice dolazi i do slabljenja porodične tradicije kao snažnog faktora u
vaspitanju. Porodica postaje labilna društvena zajednica, bez jasno utvrđenih uloga, sklona
dezorganizaciji, neprilagođena novim uslovima i nedovoljno sposobna da u mnogim
uslovima pravilno organizuje vaspitni proces. Promene u gradskom tipu odvijaju se u
nekoliko pravaca:
u organizaciji porodičnog života;
porodičnih odnosa;
vaspitanju.
Osnovnu vrednost savremene porodice čini težnja za socijalno – emocionalnom i
ekonomskom sigurnošću, sa tendencijom razvijanja i jačanja emocionalne sigurnosti i
