JU UNIVERZITET U TUZLI
RGGF Tuzla
GRAĐEVINSKI ODSJEK
PREDMET: GRAĐEVINSKI MATERIJALI I
TEMA:
CEMENT, PC, TEHNOLOGIJA PROIZVODNJE
Mentor: Student:
Dr.sc.Nedžad Alić.Vanredni Profesor
Edin Muratović
Ipak, on je samo meĎufazni proizvod, a ne finalni proizvod za specifičnu primjenu. Većina
cementa ipak se koristi kao sastojak smjese betona, a kvalitet cementa uveliko utiče na
kvalitet betona i njegovo ponašanje, kako u smislu trajnosti, tako i u ekološkom smislu.
Cement je danas jedan od najprodavanijih materijala na svetu. Proizvodnja cementa tjesno
povezana sa aktivnostima graĎevinske industrije, u direktnoj je vezi sa svjetskim
ekonomskim aktivnostima. Značaj cementa kao graĎevinskog materijala, kao i činjenice da
je krečnjak – osnovna sirovina za proizvodnju cementa geografski vrlo rasprostranjen,
objašnjava podatak da se ovaj materijal danas proizvodi praktično u svim zemljama svijeta.
Cement se koristi za proizvodnju transportnih, pumpanih betona, za radove u
cestogradnji i izradu cestovnih objekata, tunela, mostova i vijadukata, pri podzemnim
radovima kod temeljenja, za izradu betonskih konstrukcija velikog presjeka i zapremnine,
izradu raznih industrijskih podloga i glazura, izradu gotovih betonskih proizvoda i
armiranog betona, izgradnju nosivih betonskih konstrukcija, stambenih, poslovnih i
industrijskih objekata, izradu betonskih konstrukcija u morskom okruženju, sastav morta
za zidanje i žbukanje (malterisanje).
2.
CEMENT
2.1.
Šta je cement?
Cement je graĎevinski vezivni materijal dobiven usitnjavanjem i pečenjem
vapnenca i lapora u fini prah. Vapnenac je sedimentna stijena sastavljena od minerala
kalcita; osim toga može sadržavati i male količine drugih minerala: gline, sporogelita,
dijaspora, hidrargilita, limonita, hematita, kremena, cirkona, turmanlina i granita.
Nastao je taloženjem. Lapor je mehanička sedimentna stijena, siva do žućkasta smjesa
nastala čvrstim povezivanjem glina pomoću vapnene otopine. Lapor je mješavina
gline i vapnenca. Cement se koristi za dobivanje mortova, žbuka (maltera) i betona
kada se miješa u odreĎenim omjerima sa pijeskom, tucanikom i vodom. Cement je
zajednički naziv za sva veziva s izrazito hidrauličkim svojstvima, što znaci da vežu i
stvrdnjavaju u dodiru s vodom, svejedno da li se nalaze na zraku ili pod vodom, jer
reakcijom s vodom daju stabilne ili netopljive produkte. CEMENT je praškasti
materijal, koji pomiješan s vodom, kemijskim reakcijama i pratećim fizikalnim
procesima prelazi u očvrsnulu cementnu pastu ili cementni kamen. Riječ cement dolazi
od latinskih rijeci caedare = lomiti i lapidem = kamen.
2.2.
Podjela cemenata
Cementi se prema svojem mineralnom sastavu dijele u dvije skupine:
silikatni cementi (cementi na bazi portland cementnog klinkera-PC),
aluminatni cementi.
2.2.1.
Silikatni cementi
Silikatni su oni cementi kod kojih su glavni minerali klinkera silikati, a prema
sastavu se mogu podijeliti u slijedeće podgrupe:
čisti portland cement,
portland cement s dodacima,
pucolanski cement,
je najmanje 3000 kg/m3. Portland cement se obilježava oznakom PC k, gdje k predstavlja
klasu cementa.
Portland cement s dodacima
proizvodi se mljevenjem običnog portland klinkera
uz dodatak gipsa i dodatak do 35% troske, pucolana (leteći pepeo, silicijska prašina, pečeni
škriljac) ili vapnenca. Ovaj cement je svojstvima sličan portland cementu ali dodatak troske
ili pucolana snižava toplinu hidratacije pri vezanju betona i povećava otpornost na sulfate,
dok dodatak vapnenca smanjuje propusnost betona. Ovakvi cementi se proizvode uz
dodatak jedne komponente ili njihove mješavine.
Portland cement sa dodatkom pucolana
pored samljevenog portland cementnog
klinkera i sadre pristutan je i izvjestan dodatak pucolana koji po našim standardima ne
prelazi granicu od 30%. Ovaj cement karakteriše sporije očvršćavanje, što je uslovljeno
sporijim procesom hidratacije. MeĎutim, čvrstoća ovog cementa nakon dovoljno dugog
vremenskog preioda je veća od čvrstoće čistog PC. Jedna od karakteristika jeste i
srazmjerno mala toplinksa hidratacija. TakoĎe ga odlikuje mala specifična masa u odnosu
na PC, dok je u pogledu secifične površine iznad PC. Portland cement sa dodatkom
pucolana označava se sa oznakom PC 15p k I PC 30p . u prvom slučaju radi se o cement sa
najviše 15% prirodnog ili vještačkog pucolana, dok je u drugom slučaju sadržaj ovog
dodatka izmeĎu 15% i 30 %. Klase kvaliteta ovog cementa su iste kao klase kvaliteta PC.
Zatim pod ovu grupu potpada i
Portland cement sa dodatkom zgure.
Ovaj
cement se dobija mljevenjem portland cementnog klinkera, sadre i najviše 30% granulisane
zgure visokih peći. Karakteriše se nešto smanjenim čvrstoćama, ali porastom kasnijih
čvrstoća. To znači da ovaj cement ima nešto sporiju hirataciju u odnsotu na PC. Specifična
masa mu je manja od 3000 kg/m3. Označava se oznakama PC 15z k i PC 30z k. U prvom
slučaju radi se o cemnetu sa najviše 15% zgure, dok je u drugom slučaju prisustvo zgure
izmeĎu 15% I 30 %. I u ovom slučaju k predstavlja oznaku klase cementa.
Metalurški cement
je u suštini protland cement sa dodatkom zgure kod koga je
sadržaj zgure iznosi preko 30%. Ovaj sadržaj obično ne prelazi granicu od 85%. Kod ovog
cementa su još jače izražene osibine koje su istaknute u odnosu na cement sa dodatkom
zgure (sporija hidratacija, manja specifična masa, velika specifična površina). Ovaj cement
