Rezdiba
Iz ženskih cvetova oraha posle oplodnje nastaju plodovi,razvijaju se samo iz vršnih
pupoljaka. Ranije su ljudi verovali da orah ne treba orezivati, no međutim došlo je do
saznanja da je rezidba veoma bitna, upraavo zbog toga se prvih godina orezivanja formira
kruna, sadnice se pokraćuju bez obzira dali su sađene u jesen ili u proljeće, uvek u proljeće
krajem marta i početkom aprila, visina pkraćivanja zavisi od visine debla koju želimo, ako je
veća visina debla smanjuje se uticaj mraza na samu biljku. Visinu je potrebno odrediti tako
da omoguči nesmetano prolaženje ispod nje, kako ljudi tako i mehanizacije pri obradi
zemljišta. Ako je deblo previsoko to kod voćke utiče na manje ubiranje plodova, kasnije
počinju sa oplodnjom, manji prinos. A visina debla od 150 cm smatra se optimalnom, zato
se sadnice prikraćuju na visinu 170-180 cm od zemlje.
Rezidba ima veliku važnost u uzgoju oraha, omogučava se razvoj krošnje s čvrstim
skeletnim granama i prilično rodnim grančicama koje će dati obilne količine plodova
najboljeg kvalitete. Rezidbom se osigurava uredna rodnost i znatno veći prinos, bitna je i za
bujnost stabla, treba izbegavati jaku i kratku rezidbu kada su stabla oraha bujna.
Muški cvatovi oraha su na prošlogodišnjim grančicama
, a
ženski na vrhu
ljetorasta iz tekuće vegetacije
(oni su se zbog pokraćivanja u prošloj godini razvili iz
pupa, inače da ih nismo pokratili ne bi se razvili), i zbog toga se plodovi oraha nalaze na
periferiji krošnje. Za pravilnu izvedbu rezdbe oraha potrebno je poznavati raspored
reproduktivnih organa.
Rezidbom tanjih i debljih grana sprječava se ogoljivanje debljih grana, potrebno je
spriječitit izduživanje grana. Nije potrbno izvođenje rezidbe svake godine, upravo zbog toga
što je krošnja oraha retka - jednogodišnje grančice koje su na periferiji krošnje kod starijih
stabala se ne orezuju jer su nosici roda.
Prilikom rezidbe treba voditi računa o presecima grana, a grane treba prethodno skratitit
iznad mesta gde će biti pravi presjek, na oko
40-50
cm, granu treba prvo zaseći s donje
strane, a zatim s gornjem. Ugao kod skraćivanja donjih grana je najmanji, a vršnih najveći.
Saveti:
Ženski cvetovi oraha se formiraju samo na vrhovima letorasta, čiji broj može znatno da se
poveća pravilnim orezivanjem, a na taj način se povećava i urod plodova.
Prvih godina se orezivanjem formira krošnja. Sve sadnice se prekraćuju u proleće (mart),
bez obzira da li su posađene u jesen ili proleće. Prvim orezivanjem se određuje visina
debla, a što ima značaja u njegovom korišćenju za proizvodnju furnira ‡ višlje deblo ima
znatno veću vrednost. Pored toga, višlje deblo je poželjno i zbog upotrebe mehanizacije u
obradi zemljišta i mašinskom branju plodova.
Previsoko deblo, pak, nepovoljno utiče na početak i obilnost plodonošenja.
Formiranje
Za ovaj uzgojni oblik treba sadnicu u proljeće prikratiti na buduću visinu debla 1,5-2,0 m.
posađena sadnica sadnica prikraćena na željenu visinu debla
U prvoj godini nakon skraćivanja sadnice poterat će vršni pupovi iz kojih će se razviti
produžnica i izdanci sa listovima što će postati primarne grane u budućoj krošnji. Kod nižih
sadnica, u prvim godinama uzgoja treba formirati deblo tako da se postiče razvoj vršnog
pupoljka. Ako na korenovom vratu ili na deblu poteraju „nepoželjni“ pupovi, takvi se listovi
moraju ostaviti zbog skupljanja hrane, ili se poviju kontra prema zemlji da se smanji
bujnost a hranjivi sokovi usmere u vršne pupove ili se pinsiraju na 2-3 lista. Oni će se
odstraniti u jesen iste ili proljeće sledeće godine.
konkurentni izboj povijeni izboj
U drugoj i trećoj godini rezidba će biti usmerena na formiranje debla i krošnje pri čemu
valja znati da će u prvoj i drugoj godini uzgoja biti po pravilu mali porast nadzemnog dela
voćke zbog prilagodjavanja i početnog rasta korenovog sistema. Tek kad se voćka dobro
ukoreni, počet će intenzivniji rast nadzemnog dela voćke. Stoga je vrlo važno u tom
vremenu voćnjak držati čist od korova, štititi ga od napada divljači, bolesti i štetočina.
