FAKULTET ZA BEZBJEDNOST I ZAŠTITU
BANJA LUKA
SЕMINАRSKI RАD
PRЕDMЕT: ORGANIZACIJA I NADLEZNOST POLICIJE
TEMA: POSLOVI POLICIJE PO ZAKONU O UNUTRASNJIM POSLOVIMA
Uvod
U ovom seminarskom radu iz predmeta Organizacija i nadležnost policije, obrađena je
tema Poslovi policije po Zakonu o unutrašnjim poslovima. U ostvarivanju funkcije
bezbjednosti kao vitalnog interesa svake države, policija kao njen profesionalni subjekat
ima veoma značajnu ulogu. Njen osnovni zadatak je da, zajedno sa ostalim subjektima
sistema bezbjednosti, sačuva osnovne vrijednosti države koje su proklamovane ustavom i
održi što povoljnije stanje bezbjednosti. Policija kao takva predstavlja specifičan ogran
državne uprave koji vodi borbu protiv kriminaliteta i drugih oblika nezakonitog i
asocijalnog ponašanja. Jedino je policiji od svih organa državne uprave da uslovima
predviđenim zakonom dozvoljeno da može upotrijebiti adekvatna sredstva prinude kako
bih privoljela na poslušnost one koje krše utvrđene propise. Sama činjenica da upotrebom
sredstava prinude i drugih mjera i radnji, koje policija provodi u okviru svoje nadležnosti,
obavezuje policiju da u provođenju utvrđenih ovlaštenja moraju se strogo ponašati u
skladu sa zakonom i drugim propisima koji regulišu način njenog postupanja. Poslove
koje policija obavlja na planu zaštite osnovnih vrijednosti države, te u obavljanju svoje
djelatnosti primjenjuje na osnovu zakonskih i podzakonskih propisa, a svakako jedan od
temeljnih zakona po kojima policija ispunjava svoju funkciju je Zakon o unutrašnjim
poslovima Republike Srpske. Ovim zakonom utvrđuje se nadležnost, djelokrug i osnovi
organizacije i rukovođenja u Ministarstvu unutrašnjih poslova, policijskih i drugi
unutrašnji poslovi, dužnosti i prava ovlaštenih službenih lica, državnih službenika i
ostalih zaposlenih u Ministarstvu. Poslove iz Zakona o unutrašnjim poslovima vrši
Ministarstvo unutrašnjih poslova neposredno kao jedinstveni republički organ, kao i
osnovne i unutrašnje organizacione jedinice koje se nalaze u sastavu Ministarstva
unutrašnjih poslova.
kao viši nivo organizacije bio zadužen i da djeluje instruktivno prema nižim
organizacionim jedinicama, i to kako u smislu nadzora i upućivanja, tako i neposredno se
uključujuci u složenije slučajeve. Kad je u pitanju sektor državne bezbjednosti, centar je
pratio stanje državne bezbjednosti na svom području i neposredno preduzimao mjere i
radnje, uz koordinaciju neposredno više instance.
Na republičkom nivou
kao što smo već rekli, postojalo je i funkcionalno Ministarstvo
unutrašnjih poslova Bosne i Hercegovine. Organizacija i nadležnost Ministarstva bili su
regulisani Zakonom o unutrašnjim poslovima BiH, prema kojem je Ministarstvo bio
centralni organ koji je bio nadležan da preko svojih organizacionih jedinica prati ukupno
stanje javne i državne bezbjednosti.
Prelazak na politički pluralizam, nakon raspada Saveza komunista Jugoslavije, koji se
desio u junu 1990.godine, doveo je nacionalne stranke na vlast u BiH, sto je faktički
predstavljalo početak razgradnje bivše države.
,,Mogućnost secesije stavila je BiH pred teške dileme: ili se priključiti ”ostatku
Jugoslavije”, ili se transformisati u složenu državu, što je bilo normalno, ili se proglasiti
unitarnom i nezavisnom, protiv volje jednog naroda, što je bilo najgore rješenje”.
Ove složene političke prilike uslovile su da tadašnji politički lideri i nosioci političkih
funkcija iz reda srpskog naroda pokrenu inicijativu za formiranje skupštine srpskog
naroda u BiH, koja je i realizovana 09.01.1992.godine.
Kako je vrijeme odmicalo, situacija je postojala sve složenija, tako da poslednjih dana
marta i početkom aprila BiH zahvataju međunacionalni sukobi, a odluka Evropske
zajednice o priznavanju samostalnosti te jugoslovenske republike samo pospješuje
dramu
.
2
Početak aprila 1992.godine donio je prvi ratni požar, što je ubrzalo podjelu BiH po
nacionalnim šavovima. Ova početna događanja bila su propraćena izdvajanjem
pripadnika MUP-a, u velikom broju, prema nacionalnoj pripadnosti, o čemu u svojoj
knjizi govori Miroslav Lazanski:”Komplikacije u Sarajevu započele su podjelom sastava
u MUP-u” . Dakle, početak sukoba u BiH, podjela između pripadnika MUP-a na
nacionalnoj osnovi neminovno dovodi do toga da se organizuju dvije policije unutar BiH.
Jedna od njih nastaje prvim postrojavanjem policije na Sokocu 04.04.1992.godine, što se
2
Lazanski, M., Istina o Srpskoj, Beograd, 2001.god. str. 32.
danas obilježava kao dan policije Republike Srpske. Aprilski događaji iz 1992.godine
dovode do potrebe da se na Palama formira Vlada Srpske Republike BiH. Formiranje
Vlade podrazumjevalo je i formiranje Ministarstva unutrašnjih poslova.
Poslovi policije po Zakonu o unutrašnjim poslovima
Policija Republike Srpske u obavljanju svoje djelatnosti primjenjuje preko stotinu
zakonskih i podzakonskih propisa, a svakako je nesporno da su temeljni zakoni po kojim
policija ispunjava svoju funkciju Zakon o unutrašnjim poslovima, Zakon o policijskim
službenicima i Zakon o krivičnom postupku. I pored toga što je donesen Zakon o
policijskim službenicima u Republici Srpskoj koji je preuzeo značajan dio materije koja
reguliše način postupanja policije, i dalje je važan Zakon o unutrašnjim poslovima
Republike Srpske u onom djelu koji je ostao na snazi. A on u tom djelu propisuje
nadležnost kroz član 5, koji propisuje koje poslove obavlja policija i ostale organizacione
jedinice Ministarstva unutrašnjih poslova, zatim propisuje djelokrug i osnovne
organizacije i rukovođenja u Ministarstvu unutrašnjih poslova.
Kroz pojašnjenje pojedinih policijskih ovlaštenja govorićemo o najvažnijim poslovima
policije, koje sada tretira Zakon o policijskim službenicima, ali cijenimo potrebnim na
jednom mjestu predočiti poslove i zadatke koje obavljaju pripadnici Ministarstva u
cjelini, koji su definisani Zakonom o unutrašnjim poslovima.
Radi se o sledećim poslovima:
Operativno-stručni poslovi kojima se obezbjeđuje zaštita života, lična
bezbjednost, ljudska prava i slobode. Obavljanje ovih poslova predstavlja
najvažniji segment rada policije. Policija je, dakle, dužna da štiti ličnu i
imovinsku bezbjednost svakog pojedinca, uključujuci njihova prava i slobode, bez
obzira na sve različitosti među građanima (nacionalne, rasne, polne i sl.). Od
nivoa ostvarivanja zaštite navedenih vrijednosti zavisi i ukupna bezbjednost u
društvu;
zaštita ustavnog poretka od nasilnog ugrožavanja i promjena i bezbjednost
Republike u skladu sa zakonom;
zaštita svih oblika svojine;
