Ulog je određena vrijednost, neko dobro koje se od strane osnivača unosi u
društvo kako bi se na taj način formirao osnovni kapital društva. S obzirom da
sva privredna društva imaju svojstvo pravnog lica koji stiču momentom upisa u
sudski registrar, svako društvo mora da ima i svoju imovinu. Ona se formira u
početku ulozima osnivača tako da je osnovni kapital jednak imovini društva u
momentu njegove registracije. Ulozi mogu biti novčani i nenovčani.
Nenovčanim ulozima u smislu ovog Zakona o privrednim društima smatraju se
ulozi u stvarima i pravima, udjelima i akcijama u drugim društvima, kao i u radu
i uslugama.
Vrijednost nenovčanih uloga ortačkog društva i komanditnog društva, kao i
društva sa ograničenom odgovornošću i zatvorenog akcionarskog društva,
utvrđuju sporazumno ortaci, članovi ili akcionari u skladu sa osnivačkim aktom.
Ako se vrijednost nenovčanog uloga ne utvrdi sporazumno, ortaci, članovi ili
akcionari mogu procjenu vrijednosti tog uloga povjeriti ovlašćenom
procjenjivaču ili podnijeti zahtjev da ga u vanparničnom postupku odredi sud.
Procjenu vrijednosti nenovčanih uloga otvorenog akcionarskog društva vrši
ovlašćeni procjenjivač koga biraju osnivači, odnosno upravni odbor sa liste
ovlašćenih procjenjivača ili nadležni sud u vanparničnom postupku na zahtjev
osnivača ili upravnog odbora društva.
Probijanje pravne ličnosti
Po pravilu članovi društva sa ograničenom odgovornošću ili akcionari
akcionarskog društva odgaraju za obaveze društva do visine uloga u društvo.
Međutim, ukoliko članovi ili akcionari iskoriste društvo s ciljem da izigraju
povjerioce, primjenjuje se institut „dizanja vela pravne ličnosti“ uslijed čega oni
za obaveze društva odgovaraju cjelokupnom svojom imovinom.
Taj slučaj predviđa i Zakon o privrednim društvima: Komanditori
komanditnog društva, kao i članovi društva sa ograničenom odgovornošću i
akcionari akcionarskog društva mogu prema trećim licima lično odgovarati za
obaveze društva ako zloupotrijebe privredno društvo za nezakonite ili prevarne
ciljeve ili ako sa imovinom privrednog društva raspolažu kao sa sopstvenom
imovinom na način kao da privredno društvo kao pravno lice ne postoji.
POSLOVNO IME (Firma)
Poslovno ime je naziv pod kojim privredno društvo posluje. Zakon o
privrednim društvima RS, umjesto ranijeg termina „firma“ koristi termin
„poslovno ime“.
Poslovno ime ortačkog i komanditnog društava najčešće sadrži
personalna imena jednog, nekolicine ili svih ortaka, što opet po pravilu nije
slučaj sa poslovnim imenom društva sa ograničenom odgovornošću i
akcionarskog društva.
Obavezni elementi – poslovno ime privrednog društva mora da sadrži
određene obavezne elemente:
Ime, pretežna djelatnost, organizacioni oblik, poseban status (u
stečaju ili likvidaciji) i oznaka kontrolnog društva.
-
pokazati primjer poslovnog imena
- Skraćeno poslovno ime - Privredno društvo u pravnom prometu može
koristiti i skraćeno poslovno ime, koje se takođe navodi u osnivačkom aktu i
registruje (ukoliko nije registrovano skraćeno poslovno ime, privredno društvo
bi moglo da koristi samo registrovano odnosno puno poslovno ime).
- Izbor poslovnog imena – načelno slobodan, a izuzetno i uslovljen. Naziv
države domaće ili strane, kao i državnih grbova, zastave, amblema, naziv
međunoradne organizacije, može se unijeti u poslovno ime samo po odobrenju
nadležnog organa. Odobrenje će se uskratiti ako je karakter djelatnosti takav da
bi mogao narušiti ugled, a izdato odobrenje može biti i poništeno. Unošenje u
poslovno ime imena istorijske ili druge ličnosti, takođe zahtijeva odobrenje te
ličnosti, odnosno odobrenje nasljednika prvog nasljednog reda ili dozvolu
nadležnog državnog organa kada nema tih srodnika.
4.1.1. Zatvoreno akcionarsko društvo
Zatvoreno akcionarsko društvo ima sljedeće karakteristike:
- ne može javnom ponudom ili na bilo koji drugi javni način izdavati akcije
na tržištu hartija od vrijednosti;
- nije pod nadzorom Komisije za hartije od vrijednosti;
- nije u obavezi da izvještava javnost i Komisiju za hartije od vrijednosti o
važnijim poslovnim događajima, finansijskim izvještajima, izvještajima o
poslovanju i izvještajima revizora;
