FAKULTET ZA GRADITELJSKI MENADŽMENT
UNIVERZITET UNION NIKOLA TESLA
BEOGRAD
POSTROJENJE ZA PREČISTAČ OTPADNIH VODA
U NASALJU KOVAČICA
Seminarski rad
iz predmeta
OSNOVI HIDROTEHNIKE
MENTOR:
STUDENT:
Prof. dr. Svetlana Stevanović Martin Širka 43/13
Beograd, Jul, 2014.
UVOD:
Razvoj naselja i povećanje standarda stanovništva prouzrokuje zagađenje čovekove
sredine, a među najteže oblike zagađenja svakako ubrajamo i zagađenja voda.
Potrošnja vode za razne potrebe postaje sve veća što prouzrokuje i porast količina
otpadnih voda.Ovakvim trendom porasta zagađenja voda značajno se ugrožava
čovekova životna sredina. Ako u obzir činjenicu da određeno naselje danas ne
raspolaže sa ispravnim sanitarno-tehničkim rešenjem odvodnjavanja otpadnih voda,
neophodno je pristupiti izgradnji jedinstvenog sistema odvodnjavanja i pročišćavanja
otpadnih i zagađenih voda što je nužan korak prema očuvanju zdrave čovekove
okoline i jedan od osnovnih preduslova daljeg razvoja čitavog razmatranog
područja.
Danas u nekim delovima razvijenih i nerazvijenih delova naselja/gradova ne postoji
izgrađena kanalizacija već se odvodnjavanje rešava individualno ispustima u
septičke jame ili ulične jarke, a deo izvedenih kanalizacijskih sistema se uliva
direktno u vodotoke. Takvo rešenje ne zadovoljava današnje potrebe i standarde
kako na području stanovanja, tako i na području zaštite voda.
Odvodnjavanje fekalnih voda takođe je delom rešeno septičkim jamama ili direktnim
ispuštanjem u otvorene oborinske kanale.Oborinsko odvodnjavanje rešeno je
pomoću otvorenih oborinskih i uličnih kanala. Većina ovih kanala je zamuljena tako
da je smanjen proticajni profil, pa nakon kišnih razdoblja dolazi do zadržavanja vode
i taloženja čestica što uzrokuje širenje smrada u neposrednoj okolini. Odvodnjavanje
oborinskih i otpadnih voda smatra se jednom od najbitnijih komunalnih funkcija
gradova. Mnogi gradovi i naselja danas imaju sustav odvodnje koji nije cjelovit (u
smislu pokrivenosti čitavog područja grada kanalizacijskim sistemom kojim bi se
otpadne vode transportovale na lokaciju uređaja za pročišćavanje), a nije izgrađen
ni uređaj za pročišćavanje otpadnih voda u kojem bi se nakon odogovarajućeg
tretmana postigli parametri koji bi dopustili ispuštanje obrađenih otpadnih voda u
recipijent (vodotok).
Iz gore navedenih razloga jasno je da je za kvalitetno obavljanje komunalne
delatnosti odvodnjavanje i pročišćavanja otpadnih voda gradova i naselja, kao i
postizanje višeg standarda u pogledu zaštite voda, neophodno pristupiti izgradnji
celovitog sistema za odvodnjavanje kao i osobitnog uređaja za pročišćavanje
otpadnih voda. Kao prvi korak u realizaciji ovog skupnog projekta potrebno je izraditi
Koncepcisko rešenje za pojedine delove gradova i/ili naselja zajedno sa
odgovarajućim pročišćivaćem otpadnih voda, na koji se referira ova studija o
postrojenju za prečišćavanje otpadnih voda.
Pročišćavanje otpadnih voda možemo podeliti na 4 (četiri) glavne grupe, i to:
- Mehaničko pročišćavanje,
- Biološko pročišćavanje,
- Prerada i korišćenje mulja,
- Mali uređaji za pročišćavanje.
Prostorni plan Republike Srbije svojim konceptom železničkog saobraćaja u okviru
urbanog prostora kovačice predviđa samo rekonstrukciju i modernizaciju pruge i
poboljšanje sigurnosno bezbednosnih uređaja, kao i iznalaženje optimalnog broja
prelaza preko pruge na ataru.
Što se tiče drumskog saobraćaja, regionalni put R-110 prolazi ulicom Mihajla Pupina
od ulaza u naselje iz pravca Idvora pa do raskrsnice sa ulicom Ive Lole Ribara,
zatim ul. Ive Lole Ribara do raskrsnice sa ul. Bratstva i jedinstva i tom ulicom do
izlaza iz naselja prema Padini.
Magistralni put M-24 prolazi ulicom JNA od ulaza iz pravca Zrenjanina pa do izlaza
iz naselja ka Pančevu.
Oba ova puta su od izuzetne važnosti za samo naselje i za razvoj infrastrukturnih
koridora.
Vodovodna infrastruktura
Naselje Kovačica se snabdeva vodom iz mesnog vodovoda, koji se sastoji od
centralnog izvorišta i distributivne mreže. Organizovano snabdevanje stanovništva
vodom počelo je još 1968 godine. Na lokaciji izvorišta imamo šest bunara koji nisu
svi u funkciji i prateće objekte (hidroforska stanica, prostorija za dezinfekciju vode,
priručni magacin i ostale prateće prostorije).
Postignuta potrošnja vode bila je u 1997. godini oko 165.000 m3 od strane 7.345
stanovnika, što iznosi oko 62 l/st./dan. Sa tada tri aktivna bunara na izvorištu. Prošle
2002. godine sa 5 bunara postignuta je prosečna dnevna potrošnja vode oko 80
l/st./dan, što je i dalje ispod realnog proseka od 150 l/st./dan.
Odvođenje atmosferskih voda nije rešeno tehničkim sistemom, već se sprovodi
manje, više oticanjem po površini terena i upijanje u podzemlje. Postojeći otvoreni
ulični kanali nisu deo sistema i u njima se suvišna voda zadržava dok se ne upije i
ispari. Krajnji recipijent suvišnih voda je kanal „Nadel“, koji se pruža paralelno sa
železničkom prugom, na koji su priključeni otvoreni kanali „kovačički“ 1-3. kanal
„Nadel“ ima dvojnu funkciju, odvodnjavanja sa kotom 78,40 mnm i navodnjavanja sa
kotom 79,20 mnm, koja traje 8 meseci, od 1.04.-20.12., što znači da funkcija
odvodnjavanja traje 4 meseca u godini. Naselje se prostire na terenu sa kotama:
80,50 do 81,50 mnm na oko dve trećine površine i kotama 82,00 do 89,00 mnm na
oko jednoj trećini površine. Prema tome očigledno je da dve trećine naselja nema
uslova za gravitaciono odvođenje atmosferskih voda u kanal „Nadel“, od perioda
kada je kanalu data funkcija navodnjavanja. Kao posledica takvog tehničkog rešenja
kanala „Nadela“ došlo je do trajnog povišenja vode do same površine terena na dve
trećine površine naselja.
Otpadne vode pretežno su fekalnog porekla i evakuišu se iz naselja autocisternama,
na nelegalizovanu deponiju. Pošto su septičke jame vodopropusne, to i one utiču na
povišenje nivoa podzemnih voda. Trajno rešenje je u izgradnji posebnog sistema
kanalisanja naselja, sa predhodnim prečišćavanjem do stepena koji uslovljava
recipijent, kanal „Nadel“.
Potrbno je preispitati kote radnog nivoa vode u kanalu „Nadel“ 78,40 mnm i 79,20
mnm, u pravcu mogućeg najnižeg sniženja, kako bi se omogulo maksimalno
moguće gravitaciono upuštanje atmosferskih voda sa površine naselja.
Energetska infrastruktura
Obezbeđenje toplotne energije u narednom planskom periodu, izvešće se
izgradnjom gasne mreže radi snabdevanja gasom svih potrošača toplotne energije,
kao i potrošača koji će gas koristiti u tehnološkom procesu proizvodnje.
Zbog male gustine naseljenosti, velikih investicionih ulaganja i neekonomičnosti
zbog velikih toplotnih gubitaka, ne planira se izgradnja toplane i toplovodne
infrastrukture.
Elektroenergetska i telekomunikaciona infrastruktura
Snabdevanje električnom energijom biće iz TS 110/20 kV „Debeljačka“ izgradnjom
20 kV mreže i distributivnih trafostanica 20/0,4 kV, koliko to potrebe nalažu.
Sigurnost i kvalitet u napajanju električnom energijom obezbediće se potpunim
prelaskom na 20 kV nivo napajanja i izgradnjom kvalitetne niskonaponske
elektroenergetske mreže.
Kvalitetno odvijanje telekomunikacionog saobraćaja obezbeđeno je ugradnjom
digitalne automatske centrale, koja je povezana optičkim kablom sa nadređenom
centralom.
Preko automatskih digitalnih centrala obezbediti dovoljan broj telefonskih priključaka
za sve korisnike.
Izgradnjom baznih radio-stanica i radio-relejnih sistema mobilne telefonije omogućiti
rad ovog sistema na planiranom području.
Izgradnjom KDS kablovskog distributivnog sistema omogućiti kvalitetan prijem i
distribuciju zemaljskih i satelitskih radio i TV signala.
2. POSTOJEĆE STANJE ODVOĐENJA UPOTREBLJENIH VODA
Sadašnje stanje prikupljanja upotrebljenih voda iz domaćinstava i javnih
ustaniva je putem septičkih jama i upojnih bunara.
Analizirajući sadašnji način prikupljanja upotrebljenih voda dolazimo
do zaključka da u jednom delu naselja, visok nivo podzemnih voda dovodi do
neefikasnosti septičkih jama, dok kod većine septičkih jama i upojnih bunara
dolazi do kolmiranja oko njih zbog čega se javljaju sledeće pojave u naselju:
za vreme intenzivnijih padavina niži delovi naselja bivaju delimično plavljeni
atmosferskim vodama,
septičke jame i upojni bunari, usled viskog nivoa podzemne vode i kolmacije
su postali nefunkcionalni,
kod kolektivnog stanovanja imamo slučaj da se septičke jame prelivaju a
fekalne vode se razlivaju po dvorištu i odlaze na ulicu u atmosferske otvorene
kanale,
Svi objekti sistema nalaze se delimično ispod nivoa terena, a delom u nasipu ili u
građevinskom objektu. Zidovi iznad nivoa terena i krovni elementi su dovoljno
termoizolovani.
Komunalne i primarno tretirane industrijske otpadne vode stižu do lokacije
prečistača potisnim vodom iz CS1, koja se nalazi na početku puta za Debeljaču, do
šahta sa grubom rešetkom, a od njega gravitacijom, za njihov prihvat služi retenzioni
bazen (pufer) sa crpnom stanicom.
Pre pufera sa crpnom stanicom vrši se mehanički tretman otpadnih voda: gruba
rešetka i peskolov sa mastolovom.
Pre mehaničkog tretmana vode predviđen je šaht za pražnjenje fekalnih cisterni od
prikupljanja upotrebljenih voda iz dela naselja gde nije izgrađena kanalizacija.
Nakon mehaničkog tretmana otpadnih voda oceđeno smeće skladišti se u
kontejnere, koji se povremeno transportuju na deponiju smeća.
Otpadne vode iz crpnog bazena-pufera oslobođene mehaničkih nečistoća i nakon
ujednačavanja kvaliteta naizmeničnim radom pumpi prebacuju se u biološke
reaktore.
Kompletan sistem za prečišćavćavanje otpadnih voda, nakon primarnog tretmana,
tehnologije SBR sastoji se od retenzionog bazena-pufera sa crpnom stanicom
površine P=50 m
2
i zapremine V=150 m
3
, šest (6) SBR reaktora čija površina
svakog po na osob je P=108 m
2
a zapremina V=453,60 m
3
, objekta za skladištenje i
dezinfikovanje prečišćene vode površine P=32 m
2
, korisne zapremine V=80 m
3
i
