POMORSKA ŠKOLA
KOTOR
POMORSKO – NAUTIČKI TEHNIČAR
SIGURNOST NA MORU
STRUČNI RAD
POSTUPCI NEPOSREDNO PRIJE I ZA VRIJEME
NAPUŠTANJA BRODA (ABANDON SHIP)
Mentor, Kandidat,
prof. Miodrag Jelisavac Stefan Orbović
Kapetan fregate
Kotor, maj 2014.godine
S A D R Ž A J :
1. UVOD ............................................................................................................................ str. 3
2. UZROCI NAPUŠTANJA BRODA ............................................................................... str. 4
2.1. Potonuće broda ................................................................................................ str. 5
2.2. Požar i eksplozije ............................................................................................. str.
6
2.3. Nasukanje broda .............................................................................................. str. 7
2.4. Sudari i udari broda ......................................................................................... str. 7
2.5. Oštećenje trupa, opreme i strojeva .................................................................. str. 8
2.6. Ostale opasnosti koje dovode do napuštanja broda ........................................ str. 8
3. POSTUPCI NEPOSREDNO PRIJE I ZA VRIJEME NAPUŠTANJA BRODA
(ABANDON SHIP) ........................................................................................................ str. 9
3.1. Čin napuštanja broda ....................................................................................... str. 9
3.1.1. Lična pripravnost prilikom napuštanja broda ................................. str. 10
3.1.2. Važnost spriječavanja panike i poštovanje odredbi prema rasporedu za
uzbunu .......................................................................................... str. 11
3.2. Vježbe napuštanja broda ............................................................................... str. 13
3.3. Priručnik za vježbe ........................................................................................ str. 14
3.4. Brodski alarmni sistem .................................................................................. str. 15
4. ZAKLJUČAK ........................................................................................................... str.16
5. LITERATURA .......................................................................................................... str.17
2
2. UZROCI NAPUŠTANJA BRODA
Do napuštanja broda dolazi uslijed okolnosti koje su izazvane nekim vanrednim
događajem, koji osoba na brodu ili obali nije mogla predvidjeti. Možemo ih podijeliti na:
Događaje koji ne izazivaju štetne posljedice,
Događaje koji nisu izazvali štetne posljedice ali su ih mogli izazvati i
Događaje koji izazivaju štetne posljedice.
Pomorskim nezgodama se nazivaju vanredni događaji čijim su štetnim posljedicama
ugroženi ljudski životi i imovina.
Pomorske nezgode djelimo na:
1. Potonuća
2. Požare ili eksplozije
3. Nasukanje broda
4. Sudare i udare broda
5. Oštećenje trupa i strojeva
6. Posebne grupe – piratstvo, ratna djelovanja, prevare, namjerne nezgode.
Pomorske nezgode koje dovode do napuštanja broda dijelimo u dvije grupe:
Nezgode brodova koji plove u međunarodnoj plovidbi
Nezgode brodova koji plove u nacionalnoj plovidbi.
Novim odredbama konvencije SOLAS i MARPOL proteklih godina uočava se pad
broja potpunog gubitka brodova kao i smanjenje broja izgubljenih ljudskih života.
4
2.1. Potonuća broda
Do potonuća broda dolazi uslijed:
1. Gubitka uzgona - do naplavljivanja broda kroz otvore na trupu, dolazi najčešće zbog
njihovog nepravilnog zatvaranja ili kvara, neispravnog mehanizma za zatvaranje. Najvažnija
mjera predostrožnosti je pravilno osigurati otvore. Ukoliko to nije moguće potrebno je
započeti pripreme za napuštanje broda.
2. Gubitka stabilnosti - dolazi uslijed prevelikog nagibnog momenta koji je uzrokovan
vanjskim činiocima (valovi i vjetar) ili promjenom rasporeda težine tereta, odnosno njegovog
urušavanja. Prevrtanje broda može izazvati i prodor vode u trup broda (njima su posebno
izloženi roro brodovi koji nemaju uzdužnih pregrada).
3. Gubitka čvrstoće trupa - Tokom iskorišćavanja broda dugim nizom godina i
izlaganjem brojnim statičkim i dinamičkim naprezanjima može doći do gubitka čvrstoće
trupa - njegovog pucanja ili loma konstrukcije. Osnovni uzrok je dakle razlika između sile
težine i sile uzgona (više tokom ukrcaja i iskrcaja tereta nego plovidbe).
Slika br.:1.
Potonuće
„Titanika“
(ilustracija)
Izvor: www.google.com (preuzeto dana 13.04.2014.godine u 16:43 h)
5
