UNIVERZITET U ZENICI
PRAVNI FAKULTET
SOCIOLOGIJA SA SOCIOLOGIJOM PRAVA
PRAVO I MORAL
SEMINARSKI RAD
Mentor:
Zenica, NOVEMBAR 2013. godine
0
SADRŽAJ
Stranica
1. UVOD.....................................................................................................................1
1.1.
Predmet
i
cilj
rada.........................................................................................................1
1.2.
Metode
prikupljanja
podataka.......................................................................................1
1.3.
Struktura
rada................................................................................................................1
2. PORIJEKLO I POJAM PRAVA............................................................................................2
3. PORIJEKLO I POJAM MORALA........................................................................................3
4. RAZLIKA IZMEĐU PRAVA I MORALA...........................................................................5
4.1. Razlika između pisanog prava i morala..........................................................................7
4.2. Pravno i moralno prosuđivanje.......................................................................................7
5. ZAKLJUČAK
...................................................................................9
6. LITERATURA I IZVORI 10
2
Peto poglavlje, Zaključak, daje generalnu karakteristiku prava i morala kao
najznačajnijih društvenih normi koje u svojim osnovnim elementima pokazuju razlike ali i
izvjesne sličnosti.
2. PORIJEKLO I POJAM PRAVA
Društvo se klasno raslojavalo tako da moralne norme postaju nedovoljne za održavanje
društva koje je bilo opterećeno klasnim suprotnostima. Ove norme su bile nedovoljne i to ne
samo zbog toga što nisu imale efikasnu funkciju, nego i zato što se shvataju sa interesima
pojedinih klasa.
Ekonomski dominantnoj klasi je omogućeno da nameće društvu državnu organizaciju
koja svojim autoritetom i monopolom , a uz upotrebu fizičke prinude osigurava efikasnost
normi koje donosi u interesu vladajuće klase. Državnom sankcijom pravna norma motiviše
adresate na određeno ponašanje, ako ono nije rezultat vlastitog uvjerenja. Sankcija za cilj ima
efekt specijalne prevencije gdje se prekršitelj pravne norme kažnjava, izolira iz društva ili da mu
se na neki drugi način onemogući nepoželjno djelovanje i efekt generalne prevencije gdje se
samom prijetnjom kaznom, uz korištenje primjerima kažnjenih odvrati ostale od kršenja
pravnih normi.
Ostin je definisao pravo kao zapovijest politički nadmoćnijeg. On je, ipak, insistirao da su
„zakoni u pravom smislu" generalna pravila i da „povremene ili partikularne zapovijesti" ne
predstavljaju pravo.
1
Pravnu normu možemo definisati kao socijalnu normu koja je po svom postanku i
egzistenciji vezana uz poslove državnih organa. Kao bitna karakteristika prava nameće se i
efikasnost, sposobnost da formira društvene odnose u skladu sa svojim ingerencijama. Kada
efikasnosti ne bi bilo, norma bi postojala samo kao mrtvo slovo na papiru.
1
L. L. Fuler,
Moralnost prava
, preveo M. Ivović, CID, Podgorica 1999, 99.
