VISOKA ŠKOLA POSLOVNOG MENADŽMENTA „PRIMUS“ GRADIŠKA
SEMINARSKI RAD
Tema : PRAVO NA ŠTRAJK
Student :
Mentor :
Gradiška, mart 2011
S a d r ž a j:
Uvod..........................................................................................................................................2
I Pojam štrajka...........................................................................................................................3
1.1. Vrste štrajka........................................................................................................................6
1.2 Štrajk kao pravo i metod......................................................................................................7
1.3 Elementi odluke o stupanju u štrajk.....................................................................................8
1.4. Štrajkački odbor i njegove dužnosti....................................................................................9
II Materijalne pretpostavke dopuštenosti štrajka......................................................................11
2.1. Pretpostavka titulara (nosioca) prava na štrajk.................................................................11
2.2. Pretpostavka obilježja spora ............................................................................................12
2.3. Pretpostavka slobodnog izbora ........................................................................................13
III Pravne pretpostavke dopuštenosti štrajka............................................................................14
3.1. Najava štrajka.....................................................................................................................14
3.2. Prethodno provođenje postupka mirenja............................................................................15
3.3. Objavljivanje pravila o poslovima koji se ne mogu prekidati za vrijeme štrajka..............16
3.4.
Objavljivanje poslova koji se ne mogu prekinuti za vrijeme štrajka.................................16
IV Zaključak.............................................................................................................................17
Literatura...................................................................................................................................18
1
I Pojam štrajka
Prema Zakonu o štrajku (Službeni glasnik Repulike Srpske broj 26/97) štrajkom se smatra
otganizovani prekid rada u preduzeću, ustanovi i kod drugog domaćeg i stranog pravnog i
fizičkog lica koje zapošljava radnike. Štrajk može biti: generalni (na teritoriji Republike) ili
štrajk organizovan u pojedinim djelatnostima.
Odluku o stupanju u štrajk donosi organ sindikata ili većina radnika zaposlenih kod
poslodavca. Štrajk se najavljuje dostavljanjem odluke o stupanju u štrajk poslodavcu
najkasnije na pet dana prije dana otpočinjanja štrajka, odnosno od 24 časa, ako se radi o
štrajku upozorenja.
Organ kome je štrajk najavljen dužan je da najkasnije u roku od 24 časa od dana prijema
odluke stupi u kontakt sa štrajkačkim odborom, u cilju sporauzmnog rješavanja spora.
Ako se u tom periodu ne riješi spor, sreane u sporu dužne su da i za vrijeme štrajka nastave
pregovore, sve do konačnog rješenja spornih pitanja.
Štrajkački odbor je dužan da štrajk organizuje i vodi tako da štrajkom ne ugrožava
bezbjednost ljudi i imovine.
Isto tako štrajkački odbor i radnici koji učestvuju u štrajku nemogu spriječavati radnike koji
ne učestvuju u štrajku da rade, niti mogu spriječiti poslodavca da raspolaže sredstvima kojima
obavlja djelatnost.
U djelatnostima od posebnog javnog interesa, za vrijeme štrajka mora se obezbjediti
minimum procesa rada kojim se obezbjeđuje sigurnost ljudi i imovine, ili koji je nezamjenljiv
uslov života i rada građana ili rada drugih pravnih i fizičkih lica koja obavljaju privrednu ili
drugu djelatnost.
1
1
Doc.dr Brana Komljenović,Ana Komljenović; Radno i socijalno pravo, V.Š.P.M „Primus“Gradiška 2011, str 29
3
Djelatnostima od posebnog javnog i društvenog interesa smatraju se:
vodoprivreda;
vodoprivreda i vodosnabdijevanje;
komunalne djelatnosti;
proizvodnja osnovnih prehrambenih proizvoda;
zdravsrvena zaštiata sranovništva;
socijalna uaštita i dječija zaštita;
zaštita od požara;
osnovno obrazovamnje;
djelatnost državnih organa;
zdravstvena zaštita životinja.
Od posebnog javno i društvenog interesa su i djelatnosti od značaja za odbranu i bezbjednost
Repubkike, kao i poslovi koji su neophodni za izvršavanje međunarodnih obaveza Republike.
Minimum procesa rada za vrijeme štrajka, mora se obezbjediti i u djelatnostima u kojima bi
prekid rada, zbog prirode posla, mogao prouzrokovati opasnost po život i zdravlje ljudi ili
nanijeti štetu velikih razmjera (hemijska idnustrija, industrija čelika, crna i obojena
metalurgija i poslovi koji se obavljaju sredstvima ili materijalima koji luče radiološko
odnosno jonizirajuće zračenje).
Štrajkači odbor dužan je da odluku o stupanju u štrajk u djelatnostima od posebnog javnog
interesa dostavi poslodavcu, osnivaču i nadležnom državnom organu, najkasnije na osam dana
prije dana određenog za početak štrajka, odnosno na tri dana prije početka štrajka upozorenja.
Minimum procesa rada u javnim službama i javnim preduzećima utvrđuje osnivač, a kod
osralih preduzeća-poslodavac, pri čemu su dužni da uzmu u obzir mišljenje, prijedloge I
preimjdbe sindikata.
Najkasnije na tri dana prije početka štrajka, poslodavac je dužan da izvrši raspoređivanje
radnika na odgovarajuća radna mjesta u cilju obezbjeđivanja minimuma procesa rada za
vrijeme štrajka, u slučaju da do početka štrajka ne dođe do rješenja spora.
4
