1
S A D R Ž A J
1. UVOD.....................................................................................................................................2
2. PROBLEM, PREDMET I OBJEKTI ISTRAŽIVANJA.................................................3
2.1 RADNA HIPOTEZA I POMOĆNE HIPOTEZE............................................................3
2.2 SVRHA I CILJEVI ISTRAŽIVANJA.............................................................................3
3. PRESTANAK BRAKA........................................................................................................4
3.1 PRESTANAK BRAKA SMRĆU.......................................................................................5
3.2 PRESTANAK BRAKA PROGLAŠENJEM NESTALOG BRAČNOG PARTNERA
UMRLIM...................................................................................................................................5
3.3 PONIŠTENJE BRAKA.....................................................................................................6
4. RAZVOD BRAKA...............................................................................................................7
4.1 OSNOVNI SISTEMI RAZVODA BRAKA U SAVREMENOM
ZAKONODAVSTVU..............................................................................................................8
4.1.1 Sistem zabrane razvoda braka......................................................................................9
4.1.2 Sistem potpune slobode razvoda braka.........................................................................9
4.1.3 Sistem sankcije.................................................................................................................9
4.1.4 Mješoviti sistem razvoda braka...................................................................................10
4.1.5 Sistem poremećenosti bračnih odnosa.........................................................................10
5. ZAKLJUČAK.....................................................................................................................11
6. LITERATURA..................................................................................................................12
2
1. UVOD
Brak je zakonski i društveno uređena zajednica, obično između jednog muškarca i jedne žene,
koja je regulirana zakonima, pravilima, običajima, vjerovanjima i stavovima koji propisuju
prava i obaveze partnera i njihov zajednički status prema djeci (ako ih bračni partneri imaju).
Univerzalnost braka unutar različitih društava i kultura je pripisana brojnim osnovnim
društvenim i osobnim potrebama kojima daje društveno prihvaćeni okvir kao što su regulacija
i zadovoljavanje seksualnih nagona, podjela rada između spolova, ekonomska proizvodnja i
potrošnja te zadovoljenje osobnih potreba pojedinca za privrženošću, položajem u zajednici i
ljudskim društvom. Najvažnija funkcija braka gotovo sigurno proizlazi iz osnovne ljudske
potrebe za stvaranjem potomstva tj. prirodnog nagona za biološkim razmnožavanjem, skrbi o
potomstvu te njihovom obrazovanju i socijalizaciji kao i uređivanjem problema nasljeđivanja
i osobnog porijekla svakog pojedinca.
Ljudskim bićima, među svim sisavcima, za razvoj do zrelosti treba najviše vremena, a samim
time je i razdoblje ovisnosti potomaka o majci najdulje. Ta činjenica nameće povećane
obaveze roditeljima oko skrbi o potomstvu i u tom smislu brak predstavlja društveni
mehanizam koji tradicionalno institucionalizira vršenje roditeljskih dužnosti i obaveza.
Brak se u različitim oblicima može naći u gotovo svakoj društvenoj zajednici. Najstariji
povijesni zapisi sugeriraju da se brak smatrao dijelom običaja, te se kasnije razvio u
suvremene oblike regulirane pravom.
Muškarac i žena iz čijeg braka je proizašlo jedno ili više djece predstavljaju tzv. nuklearnu
obitelj, koja se često ugrađuje u veće "molekule", tzv. proširene obitelji.
4
3. PRESTANAK BRAKA
Zakonodavac je odredbama imperativne prirode normirao ne samo sklapanje braka već i
večinu dejstava braka, već i njegov prestanak. Porodični zakon uređuje načine prestanka
braka, postupak prestanka i neka dejstva prestanka, dok su određena dejstva normiranja
propisima sadržanim u drugim oblastima prava.
U smislu člana 32. PZ BiH, brak može prestati:
1. smrću bračnog partnera,
2. proglašenjem nestalog bračnog partnera umrlim,
3. poništenjem i
4. razvodom braka
3.1 PRESTANAK BRAKA SMRĆU
Brak je životna zajednica žene i muškara. Momentom smrti jednog ili oba bračna partnera
prestaje brak. Prestanak braka smrću uvodi se u matičnu knjigu umrlih i dokazuje izvodom iz
ove matične knjige. Žena može odmah nakon smrti braćnog partnera sklopiti novi brak,
odnosno ne mora čekati protek određenog vremenskog perioda. U starijim pravima novi brak
se mogao sklopiti tek nakon što bi pronašao određeni rok od smrti muža. Ovakvo rješenje
postoji još uvijek npr.
U francuskom pravu, gdje se predviđa da žena može sklopiti novi brak tek nakon 300 dana
od prestanka predhodnog braka, s tim što ovaj rok prestaje teći u slučaju poroda žene nakon
smrti muža i onda kada žena dobije ljekarsko uvjerenje ovog roka očito je unošenje
izvjesnosti oko očinstva djeteta rođenog nakon prestanka ranijeg braka.
1
1
Nerimana T., Suzana B., „Bračno pravo“ , Pravni fakultet univerziteta u Sarajevu, Sarajevo, 2007. Str. 95
