Univerzitet za poslovne studije
Istočno Sarajevo
SEMINARSKI RAD
PRESUDA U PARNIČNOM POSTUPKU
SADRZAJ
UVOD.............................................................................................................................
11. SUDSKE ODLUKE ..............................................................................................................
..Pojam presude .......................................................................................................................
2.DONOŠENJE I SADRŢAJ PRESUDE
....................................................................................... 3
2.1.Sadrţaj presude
..................................................................................................................... 42.1.1.Uvod
presude .....................................................................................................................
42.1.2.Izreka
presude .................................................................................................................... 72.1.3.Ob
razloţenje presude
......................................................................................................... 83.VRSTE
PRESUDA .................................................................................................................... 10
ZAKLJUČAK
...............................................................................................................................
13LITERATURA .........................................................................................................................
.... 14
SUDSKE ODLUKE
Sud kao subjekat parnice preduzima procesne radnje u ostvarivanju sudske funkcije,
zajedno sa ostalim učesnicima u postupku. Neke procesne radnje sud preduzima na
prijedlog učesnika u postupku, dok druge (kada je to zakonom predvidjeno)
preduzima u vlastitoj inicijativi.
Sve odluke suda (obzirom na procesnu formu u kojoj su uobličene) dijele se na
presude i rješenja. Odluke u obliku presude donosi sud kada odlučuje o predmetu
spora, tj. Tuzbenom zahtjevu. Presudu donosi uvijek sud u pismenom obliku
i uvijek je izradjuje u obliku posebnogdokumenta. Odluku u obliku rješenja sud
donosi kada zauzima stav o nekom pitanju koje se netiče neposredno predmeta
spora, ali se pojavljuje u vezi sa raspravljavljanjem i odlučivanjem o
predmetu spora
1
. Zakon o parničnom postupku FbiH
2
je utvrdio način donošenja sudskih odluka,koje
se mogu donijeti na ročištu ili van ročišta.
1.1.Pojam presude
U parničnom postupku sud uvijek donosi presudu kada odlučuje o tuţbenom zahtjevu
kao predmetu spora.
Presudom se okončava parnični postupak u prvom stepenu. Preciznije rečeno,
presuda je završni akt kojim se okončava raspravljanje i odlučivanje u prvostepenom
postupku o predmetu spora. Sve radnje koje subjekti parnice i ostali učesnici u
parnici preduzimaju odmomenta podnošenja tuzbe do zaključenja glavne rasprave, u
sluzbi su donošenja presude kao završnog akta. Presudom se ostvaruje sadrzaj
sudske funkcije, koja se sastoji u konkretizaciji općih pravnih normi na pojedinačne
zivotne situacije
3
.
Ukoliko se ima u vidu presuda sa aspekta sudskog silogizma, onda ona predstavlja
sudsku odluku o osnovanosti tuzbenog zahtjeva po principu „ili – ili“, t. ili usvaja
tuzbeni zahtjev ili ga odbija, kako u glavnoj stvari, tako i u sporednim trazenjima.
Takodjer u teoriji se razmatraju i pojmovna (logička) doktrina,teleološka (ciljna)
doktrina, gnoseološka doktrina i peritatetička doktrina, ali će se ovaj rad zadrţati na
praktičnim izlaganjima o presudi.
1
Branko Čalija, Sanjim Omanović, GraĎansko procesno pravo, Univerzitet u Sarajevu, Pravni fakultet, 2000., str251
2
Zakon o parničnom potupku,Sluzbene novine FBIH str53/03,73/05 I 19/06
3
op cit Čalija, Omanović, str 252
DONOŠENJE I SADRZAJ
PRESUDE
Presudom sud odlučuje o zahtjevu koji se tiče glavne stvari i sporednih potrazivanja.
Ako postoji više zahtjeva, sud će o svim tim zahtjevima, u pravilu, odlučiti jednom
presudom.
4
Donošenje presude pretrpjelo je odredjene izmjene novim zakonodavstvom u
parničnom postupku. Većina izmjena odnosi se na izmjene rokova i način donošenja
presude nakon završteka glavne rasprave. Tako u parničnom postupku ne postoji
obaveza objavljivanja presudena ročištu, nego sud u roku od 30 dana od dana
zaključenja glavne rasprave donosi presudu izvan ročišta i njen prepis stavlja na
raspolaganje u zgradi suda.
U slučaju da sudija ne izradi presudu u roku od 30 dana, duzan je o razlozima
pismeno obavijestiti predsjednika suda.
Rok za izvršenje činidbe naredjene presudom je 30 dana, a ako se ne radi o
novčanom davanju,taj rok moze biti i duzi
5
Da bi se ublazile negativne posljedice neuredne dostave presude i njihov utjecaj na
dugo trajanje postupka, utvrdjeno je da će sud, nakon zaključenja glavne rasprave,
nazočne stranske obavijestitio donošenja presude, odustnu stranku o tome pismeno
obavijestiti te presudu staviti strankama na raspolaganje u zgradi suda. Rok za
izjavljivanje zalbe teče od prvog narednog dana donošenja presude odnosno
stavljanja presude na raspolaganje strankama u zgradi suda neovisno
o tome da li je stranka primila presudu. Samo u izuzetnim okolnostima sud moze, na
zahtjev stranke, odlučiti da se dostava presude izvrši na način predvidjen odredbama
o dostavljanju.
Sud moze donijeti presudu donijeti i objaviti i na ročištu. Ovakva presuda
imala bi pravni učinak vezanosti suda za presudu. U odnosu na stranke,
pravni učinak i dalje, nastao bi tek stavljanjem presude na raspolaganje strankama u
zgradi suda odnosno nakon prijema presude kada sedostavlja prema pravilima
o dostavi.
4
op cit Čalija, Omanović, str 252
5
Zlatko Kulenović, Stjepan Mikulić, Svjetlana Milišić – Veličkovski, Jadranka Stanišić, Danka Vučina, Komentari
Zakona o
parničnom postupku u federaciji Bosne i Hercegovine i Republici Srpskoj, Vijeće Evrope i Evropska
komisija, Sarajevo, 2005., str 309
