UNIVERZITET ZA POSLOVNE STUDIJE
FAKULTET PRAVNIH NAUKA
KRIVIČNO PROCESNO PRAVO
Predmet
PRETRESANJE STANA
Seminarski rad
Student : Profesor :
Vladimir Pantić Prof.dr. Mile Matijević
VII-189/13
S A D R Ž A J :
1) Uvod
........................................................................................................2
2) Pretresanje stana i drugih prostorija
...........................................3
2.1) Pojam, cilj, i vrste..................................................................................3
2.2) Zakonska regulativa pretresanja........................................................3
2.3) Zapisnik o pretresanju.........................................................................6
2.4) Pretresanje bez naloga.........................................................................6
2.5) Privremeno oduzimanje predmeta i imovine ..................................7
3)
Dokazna vrijednost pretresanja
....................................................7
4)
Nepoštivanje zakonske regulative u praksi
...............................9
5)
Zaključak
.............................................................................................10
6) Literatura..............................................................................11
1
2) PRETRESANJE STANA I DRUGIH PROSTORIJA
2.1. Pojam, cilj i vrste
Pretresanje je radnja dokazivanja (istražna radnja) koja se preduzima prevenstveno u cilju
pronalaženja predmeta, tragova i lica, odnosno izvršilaca krivičnih djela. Pretresanjem se
mogu pronaći i druga lica (npr. žrtve krivičnog djela, nestala lica i dr.) i predmeti (predmeti
pogodni za napad, samopovrijeđivanje i tajno sporazumijevanje), ako i leševi, odnosno delovi
leševa. Kriminalistička praksa je pokazala da se pretresanjem najčešće traže predmeti:
-
pripremljeni za izvršenje ili korišćeni prilikom izvršenja krivičnog djela (to mogu biti
specijalno izrađeni alati, predmeti za svakodnevnu upotrebu, razna oruđa, materijali uzeti iz
prirode i sl.);
- pribavljeni krivičnim djelom (ukradene stvari, novac, zlatni nakit, vrijednosti koje je lice
pronevjerilo ili primilo na mito i sl.);
- nastali krivičnim djelom (razni oblici falsifikata, narkotici i sl.);
- na kojima se nalaze tragovi krivičnih djela (odeća, obuća učinioca i sl.);
- koji ukazuju na vezu lica sa učinjenim krivičnim djelom, odnosno na njegove navike,
sklonosti, aktivnosti i sl.
Razvrstavanje različitih oblika pretresanja je moguće obaviti na osnovu više kriterijuma.
Prema zakonskom osnovu razlikuju se pretresanja koja se vrše po naredbi i bez naredbe suda.
Pretresanje po naredbi sudije za prethodni postupak je redovna forma, dok je bez naredbe
sudije za prethodni postupak zakonom predviđeno samo izuzetno.
Međutim, praktične potrebe suzbijanja kriminaliteta zahtijevaju, veoma često, hitno i
blagovremeno preduzimanje ove radnje da bi se pronašli i obezbjedili materijalni dokazi
(traženi predmeti i tragovi krivičnog djela, leševi ili dijelovi leša i dr.), ili uhvatio učinilac
krivičnog djela koji se sklonio u stan ili drugu prostoriju. S obzirom na objekt pretresanja,
izdvajaju se pretresanje stana i drugih prostorija (pomoćne prostorije, vikendice, prateći
objekti, kancelarije, podrumi, restorani, hoteleske sobe i dr.), pretresanje lica, pretresanje
vozila i pretresanje otvorenog prostora.
2.2. Zakonska regulativa pretresanja
Pretresanje stana i ostalih prostorija osumnjičenog, odnosno optuženog i drugih lica, kao i
njihovih pokretnih stvari van stana može se preduzeti samo onda ako ima dovoljno osnova za
sumnju da se kod njih nalaze učinilac, saučesnik, tragovi krivičnog djela ili predmeti važni za
postupak. Pretresanje pokretnih stvari u navedenom smislu obuhvata i pretresanje
kompjuterskih sistema, uređaja za pohranjivanje kompjuterskih i elektronskih podataka, kao i
mobilnih telefonskih aparata. Lica koja se koriste ovim uređajima dužna su da omoguće
pristup, predaju medij na kome su pohranjeni podaci, te pruže potrebna obavještenja za
upotrebu tih uređaja. Sud može izdati naredbu za pretresanje pod uslovima propisanim ovim
3
