Potreba za kretanjem je sastavni dio svakog živog bića, jer predstavlja izuzetno važnu ulogu
u njihovom razvoju. U fizičkom vaspitanju svako kretanje predstavlja aktivnost učesnika
koji su svjesni svog cilja. Radi se o aktivnom odnosu čovjeka prema sredini u kojoj se kreće.
Iz tog razloga kretanje se ne može shvatati samo kao biološko - mehanički proces, već kao i
društveno značajna aktivnost. Sa društvenog aspekta, istraživanje kretne aktivnosti čovjeka
je vrlo kompleksno i široko, a u današnjim uslovima ono se sve više proširuje. 3 Ta
kompleksnost istraživanja strukture i toka kretanja u fizičkom vaspitanju može se vršiti samo
objedinjavanjem   rezultata   istraživanja   anatomije,   fiziologije,   psihologije,   fizike,
psihomotorike, biomehanike. U tom pogledu značaj biomehanike je posebno važan. Budući
da u biomehaničkim istraživanjima pokreta i kretanja učestvuju egzaktne nauke, a rezultati
se eksperimentalno potvrđuju dajući konačne zaključke koji postaju opšte vrijednosti. Na taj
način   nauka   o   kretanju   sa   biomehanikom   dobija   konkretnu   naučnu   podlogu   čime   se
učvršćuje i egzaktnost teorije fizičkog vaspitanja. Sva kretanja koja izvodi čovjek kako na
poslu tako i u sportu, podvrgnuta su zakonitostima biomehanike. U kretanju koje se vrši u
procesu fizičkog vaspitanja može se pratiti: razlog kretanja, kvalitet kretanja i tok kretanja. U
procesu formiranja motoričkih navika za neko složeno kretanje kod početnika, nastavnik
fizičkog   vaspitanja   može   to   kretanje   razložiti   na   dijelove,   samo   na   bazi   poznavanja
biomehanike. Poznavajući osnove biomehaničkih zakonitosti on može da utiče na pravilan
razvoj aparata za kretanje kod učenika u smislu njegovog poboljšanja. U suprotnom može se
desiti   da   nepoznavanjem   biomehanike   i   svojim   nesavjesnim   radom   podstiče   stvaranje
tjelesnih deformiteta na koštano - zglobnom sistemu i tamo gdje se oni nebi pojavili.
Poznavanje biomehaničkih zakonitosti i njihovo permanentno izučavanje treba da omogući
bolja i kvalitetnija saznanja i shvatanja sportskih pokreta (tehnika ) u njihovoj suštini, kao
njihovo objektivno procjenjivanje i usavršavanje u cilju poboljšanja sportskih dostignuća.
Biomehaničke analize treba da omoguće lakše i objektivnije otkrivanje i odstranjivanje
grešaka, te uspješnije traženje i primjena odgovarajućih korekcija u dotadašnjem načinu
izvođenja tehnike (traženje racionalnije tehnike). Na primjer, skakač u vis je preskočio
visinu od 200 cm. Da bi pomenuti skakač preskočio visinu od 210 cm, neophodno je da u
svojoj tehnici koju je ranije koristio unese odgovarajuće korekcije. Samo na taj način može
se spriječiti pojava pogrešnog kopiranja tehnike koja je često uzrok nastajanja tzv. „plafona“.

3. RAZVOJ BIOMEHANIKE KAO NAUKE

Biomehanika je prešla izuzetno dug vlastiti razvojni put dok konačno nije postala samostalna
naučna disciplina. Teškoće koje su u najvećoj mjeri otežavale razvoj biomehanike kao
samostalne nauke imale su objektivne uzroke u velikoj složenosti problema kojim se ona
bavila, a to je kretanje čovječijeg tijela. Kako je taj problem postajao sve aktuelniji za
izučavanje, u smislu pravilnog razvoja organizma i sticanje određenih navika kretanja i
poboljšanje   psihomotoričkih   sposobnosti,   biomehanika   se   izdvaja   kao   posebna   naučna
disciplina i nalazi svoje mjesto u okviru fizičke kulture. 4 Prvi podaci počinju od Galena (131
- 201), poznatog gladijatorskog ljekara, koji je utvrdio da se impulsi, koji potiču iz mozga,
živcima prenose na mišiće, koji se zbog toga skraćuju (grče), što prouzrokuje kretanje. U
srednjem vijeku dolazi do zastoja u razvoju anatomije i drugih nauka, zbog poznatog odnosa
crkve   prema   prirodnim   naukama.   Leonardo   da   Vinči   (1452   -   1519),   veliki   naučnik   i
umjetnik, potajno se interesovao za čovječiji aparat za kretanje i mogućnosti da i čovjek
može da poleti.Njegovu studiju o anatomiji čovjeka ovjekovječili su brojni crtži ostali do
danas a posebno onaj na kojem je prikazan veliki grudni mišić koji bi trebao da pokreće
vještački konstruisana krila. 5 Boreli (1679), italijanski ljekar i matematičar objavio je prvo
pisano djelo sa biomehaničkim sadržajem pod nazivom „De Motu Animalum“ (o kretanju
životinja). On po prvi put teži da odredi težište čovječijeg tijela primjenom zakona o
ravnoteži na poluzi. U drugoj polovini 19.vijeka francuski ljekari Marey i Demeni, uvode
nove   metode   u   istraživanju   kretanja   istražujući   tehniku   brzog   marša   na   kolonijalnim
trupama. Pronalazak fotografije, pravi prekretnicu u biomehaničkom istraživanju kretanja.
Marey (1882), konstruisao je kinokameru koja je bila preteča modernoj kinokameri sa ciljem
da otkrije tajnu letenja. Demeni, Mareyev učenik je pronašao novu metodu istraživanja,
hronofotografski metod, koja je imala mnogostruku primjenu. Dvadesetih godina 19.vijeka
njemački naučnici W. Braune i O. Fischer, usavršili su metod hronofotografije. Uspjeli su da
odrede težište tijela i težinu pojedinih dijelova tijela. Objavili su rad pod nazivom: “Der
Gang Des Menschen.“ (čovječiji hod). U periodu prije 1.sv.rata više anatoma je objavilo
radove, koji su doprinijeli razvoju funkcionalne anatomije, (H.Straser,1908, udžbenik o
mehanici   mišića   i   zglobova;   R.Fick,1910,   udžbenik   o   anatomiji   i   mehanici   mišića   i
zglobova; H.Braus, djelo anatomija čovjeka). 6 U periodu između dva svjetska rata u bivšem
SSSR, biomehanika doživljava snažan zamah u svom razvoju. Objavljeni su značajni radovi
u tom periodu, kao što su: M. F. Ivanjicki, (1938) „ Kretanje čovječijeg tijela.“ A. Kokotov,
(1939), „Biomehanika tjelesnih vježbi.“ N. A. Bernštajn, (1940) „Ispitivanje biomehanike
hodanja, trčanja i skoka.“ U bivšoj Jugoslaviji na inicijativu B. Poliča direktor Instituta za
fizičku kulturu u Beogradu, 1950. godine, osnovan je kabinet za biomehanička istraživanja,
prvi takve vrste na našim prostorima. 1960. godine u Lajpcigu je održano prvo međunarodno
zasjedanje   o   biomehanici   na   kome   je   biomehanika   promovisana   kao   posebna   naučna
disciplina.   Za   Winter-a   (1979),   biomehanika   je   interdisciplinirana   nauka   jer   opisuje,
analizira i procjenjuje ljudsko kretanje. Miller i Nelson, (1973), smatraju da je biomehanika
nauka koja istražuje efekte unutrašnjih i vanjskih sila koje djeluju na živi organizam. U