U N I V E R Z I T E T U S A R A J E V U
E L E K T R O T E H N I Č K I F A K U L T E T S A R A J E V O
PRIMJENA I IMPLEMENTACIJA ORACLE WEB SERVISA
I
SPATIAL TIP PODATAKA
-
DIPLOMSKI RAD -
Mentor:
Kandidat:
Doc.Dr. Dženana Đonko, dipl.el.ing
Mladen Antunović
|
1
Sažetak
Osnova komunikacije između distribuiranih sistema predstavlja razmjena podataka.
Podaci se smještaju u bazu podataka na različite načine i istim se može pristupati na unaprijed
određeni način. Oracle baza podataka predstavlja relacioni model baze podataka, gdje su
podaci čuvaju u tabelama koje se međusobno vezane po unaprijed definisanim standardima –
relacijama. Manipulacija podacima u Oracle bazi podataka se vrši pomoću SQL jezika. U Oracle
bazi podataka moguće je smještati podatke različitog tipa, jedan od tipova podataka predstavlja
prostorni tip podataka (SDO_GEOMETRY). Upravljanje prostornim tipom podataka se vrši
pomoću funkcija i operatora omogućavajući unos novih i modifikovanje postojećih podataka.
Osim smještanja podataka Oracle baza podataka nudi mehanizme za pristup i
manipulaciju podataka pomoću Oracle web servisa. Oracle web servisi koriste standardizovan
sistem razmjene XML poruka po principu zahtjev-odgovor. Pomoću Oracle web servisa
realizovanog kao PL/SQL procedura ili fukncija moguće je raditi nad svim tipovima podataka
koje podržava Oracle baza podataka.
Internet bazirane aplikacije se odlikuju kao distribuirani sistemi gdje korisnik pomoću
udaljene klijentske aplikacije pristupa internet stranici s ciljem dobivanja određenih informacija.
Pomoću Javascript programskog jezika moguće je o okviru HTML stranica implementirati
dinamičke sadržaje koji se mjenjaju zavisno od zahtjeva korisnika.
Abstract
Concept of comunnication between distributed systems consist of exchanging
information. Data is usually stored in database so it is possible to access data from database for
reading or changing in different ways, depend on database system used. Oracle database is
relational database model, data are stored in tables connected with specific rules called
relations. Structured Query Language is used for data manipulation in Oracle database system.
In Oracle database is possible to store different kind of data, among others and spatial data
type (SDO_GEOMETRY). Managing spatial data is performed using operators and functions
enabling changing existing and entering new data.
Except Oracle database system used for storing different kind of data, there are
mechanisms for accessing and manipulating stored data using Oracle web services. Oracle web
services use standardized way of exchanging XML messages using request-response
mechanism. Oracle web servis implemented as PL/SQL procedure or function can manipulate
with all datatypes defined in Oracle database.
Internet based applications are distributed over different physical locations where
application user access web pages for searching needed informations. Using Javascript program
language inside HTML web pages is possible to implement dynamic content that is going to be
changed depending on user request
|
3
3.2.2.
Tip, atributi i vrijednosti SDO_GEOMETRY tipa .................................................................................... 45
3.2.2.1.
SDO_GTYPE ............................................................................................................................................................... 45
3.2.2.2.
SDO_SRID .................................................................................................................................................................. 46
3.2.2.3.
SDO_POINT ............................................................................................................................................................... 48
3.2.2.4.
SDO_ELEM_INFO i SDO_ORDINATES atributi ........................................................................................................ 49
3.3.
G
EOKODIRANJE
................................................................................................................................................ 51
3.3.1.1.
Arhitektura Oracle Geokoder-a............................................................................................................................... 52
3.4.
P
RIMJENA
,
PREDNOSTI I NEDOSTACI
S
PATIAL PODATAKA
........................................................................................... 54
3.4.1.
Primjena Spatial podataka u praksi ..................................................................................................... 56
3.4.2.
Prednosti i nedostaci Oracle Spatial tipa podataka ............................................................................. 57
4.
WEB SERVIS ........................................................................................................................................... 59
4.1.
D
EFINICIJA WEB SERVISA
.................................................................................................................................... 59
4.2.
A
RHITEKTURA WEB SERVISA
................................................................................................................................ 60
4.2.1.
Web servis uloge .................................................................................................................................. 60
4.2.2.
Web servis skup protokola ................................................................................................................... 60
4.3.
O
SNOVNI PRINCIPI I TEHNOLOGIJE
W
EB SERVISA
..................................................................................................... 61
4.3.1.
XML i XML-RPC ..................................................................................................................................... 61
4.3.1.1.
XML-RPC data model ............................................................................................................................................... 62
4.3.1.2.
XML-RPC Request structure (struktura zahtjeva) .................................................................................................. 63
4.3.1.3.
XML-RPC Response structure (struktura odgovora) .............................................................................................. 63
4.3.2.
WSDL .................................................................................................................................................... 64
4.3.3.
SOAP (Simple Object Access Protocol) ................................................................................................. 69
4.3.3.1.
SOAP 101 .................................................................................................................................................................. 69
4.3.3.2.
SOAP Zahtjev ............................................................................................................................................................ 69
4.3.3.3.
SOAP Odgovor .......................................................................................................................................................... 70
4.3.3.4.
SOAP preko HTTP-a .................................................................................................................................................. 70
4.3.4.
UDDI (Universal Description Discovery and Integration) ..................................................................... 72
4.3.4.1.
UDDI tehničke specifikacije ..................................................................................................................................... 72
4.4.
W
EB SERVIS U POREĐENJU SA DRUGIM TEHNOLOGIJAMA
.......................................................................................... 73
4.5.
P
RIMJENA
,
UPOTREBA I PREDNOSTI
W
EB SERVISA
.................................................................................................... 73
5.
PRIMJENA ORACLE WEB SERVISA I SPATIAL TIP PODATAKA ..................................................................... 76
5.1.
P
OSTAVKE NA
O
RACLE BAZI PODATAKA
–
UPOTREBA
XML
WEB SERVISA
...................................................................... 76
5.2.
O
MOGUĆAVANJE UPOTREBE
O
RACLE WEB SERVISA KORISNICIMA
............................................................................... 77
5.3.
PL/SQL
P
ROCEDURA KAO WEB SERVIS
.................................................................................................................. 77
5.4.
IBM
F
RAMEWORK ZA PRISTUP
SOAP
WEB SERVISIMA
............................................................................................. 79
5.5.
R
EALIZACIJA
O
RACLE WEB SERVISA
,
PRISTUP BAZI PODATAKA POMOĆU
IBM
J
AVASCRIPT FRAMEWORK
-
A U PRAKSI
.............. 81
ZAKLJUČAK ................................................................................................................................................... 89
LITERATURA .................................................................................................................................................. 90
|
4
UVOD
U današnje vrijeme u svim društvenim krugovima se može čuti kako živimo u vremenu
globalizacije, eri Interneta i informatizacije. Počevši od traženja zakonskih dokumenata o
dokazu mjesta boravka, identiteta, posjedovnih listova i slično čujemo pojmove kao što su baze
podataka, internet stranice, internet bazirane aplikacije. Da li smo svi svjesni o čemu govorimo ?
Osnovna ideja ovog diplomskog rada je prikazati na jednostavan način, na najnižem nivou
apstrakcije, pojmove sa kojima se susrećemo u svakodnevnom životu, iz dana u dan primorani
koristit nove moderne tehnologije kao što su moderni mobilni uređaji, računari, navigacioni
sistemi.
Rad je organizovan u pet poglavlja gdje je kroz svako poglavlje opisana korištena tehnologija
počevši od jednostavnih informatičkih pojmova, njihovog definisanja, načina upotrebe do
složenih pojmova i integrisanja navedenih tehnologija u internet baziranu aplikaciju.
Uvod u baze podataka
– Opšti pojmovi vezani za sisteme za upravljanje bazama podataka,
pojam baze podataka, istorijat baza podataka od nastanka do danas, modeli baza podataka i
način pristupa bazama podataka s ciljem manipulacije podacima smještenim u bazu podataka.
Oracle baza podataka
– Sistem za upravljanje bazama podataka, fizička i logička
arhitektura Oracle baze podataka. Od čega se satoji baza podataka, objekti koji čine Oracle bazu
podataka, XML kao univerzalni način za smještanje i prenos podataka, podrška XML-u kroz
Oracle bazu podataka. Pristup podacima smještenim u Oracle bazu podataka, istorijat razvoja
Oracle sistema za upravljanje bazama podataka, prednosti korištenja Oracle baze podataka.
Oracle spatial
– Tip podataka vlasništvo Oracle baze podataka, podrška smještanju
prostornih informacija u Oracle bazu podataka. Arhitektura Oracle spatial-a, operacije nad
podacima i način predstavljanja lokacija objekata u Oracle bazi podataka, manipulacija
podacima, tipovi geometrijskih objekata podržani kroz Oracle spatial, Oracle geokoder,
upotreba prostornog tipa u praksi, prednosti i nedostaci.
Web servis
– Definicija i arhitektura web servisa, web servis skup protokola,
implementacija i način korištenja web servisa, univerzalnost i standardiziranost u sistemu
razmjene poruka klijent-server. Dokumenti koji opisuju web servis, poređenje sa drugim
tehnologijama, prednosti i upotreba web servisa.
Primjena Oracle web servisa i spatial tip podataka
– Način omogućavanja i upotrebe
Oracle XML web servis tehnologije. Integracija tehnologija Oracle baze podataka, XML sistema
razmjene poruka, web servisa i Google mape realizovan kroz praktični dio rada koristeći IBM-ov
AJAX framework za pristup prostornim podacima pomoću internet pretraživača uz prikaz
lokacija na Google mapi.
|
6
1.
Uvod u baze podataka
1.1.
Šta je baza podataka
Termin
“database”
se godinama koristi da se opiše skup (selekcija) proizvoda i/ili sistema
koji uključuju skup, počevši od kolekcije datoteka do kompleksne strukture koju čine korisnički
interfejsi, uređaji za smještanje podataka, sigurnosni mehanizami za pristup podacima, klijent-
server tehnologije itd. Na primjer, kompanija A čuva podatke o zaposlenima, kao što su lični
podaci, radno mjesto u kompaniji i visina mjesečne zarade u tekstualnim datotekama za svakog
radnika pojedinačno. S druge strane kompanija B koja prestavlja regionalnu kompaniju za
mjerenje i naplatu električne energije podatke o svojim korisnicima čuva u integrisanom
informacionom sistemu te na osnovu tih podataka generiše izvještaje o potrošnji električne
energije za određeni period, automatski kreira račune za potrošenu električnu energiju i slično.
U oba navedena slučaja, kompanije se ophode prema svojim sistemima kao prema bazama
podataka (“database”) bez obzira kolko je jedan sistem kompleksniji od drugog.
Zavisno kako se koristi baza podataka, koju količinu podataka čuva, kompleksnosti podatka koji
se nalaze u bazi podataka i brojni drugi parametri određuju šta je ustvari baza podataka.
Najjednostavnije rečeno baza podataka predstavlja kolekciju podataka koji su međusobno
povezani na specifičan način.
Na primjer
baza podataka jedne biblioteke sadrži informacije o
autorima knjiga, naslovima knjiga i izdavačima. Također baza podataka je kolekcija međusobno
povezanih podataka. Podaci moraju biti organizovani i klasificirani u struktuiranom formatu
kako je opisano u metapodacima (“metadata”), koji opisuju podatke koji se nalaze u bazi
podataka. Zajedno podaci i metapodaci čine jednu logičku cjelinu načina organizacije podataka
kako bi se istim moglo efikasno pristupat, te održavat bazu podataka. Najjednostavniji način da
se razumije pojam baze podataka je analogija sa telefonskim imenikom. Telefonski imenik
sadrži imena, adrese i brojeve telefona za određeni grad,državu ili region. Ako se telefonski
imenik posmatra kao baza podataka može se uočiti zavisnost među podacima(ime, adresa,
telefonski broj) i uvidjeti struktuiranost u organizaciji podataka (metapodaci) koji određuju kako
su stranice telefonskog imenika struktuirane kao i redoslijed telefonskih brojeva unesenih u
imenik.
Bez određene strukture podataka unutar telefonskog imenika bilo bi gotovo nemoguće
pronaći određenu osobu ili broj telefona. Na isti način kako struktura telefonskog imenika
određuje informacije potrebne korisniku, metapodaci u bazama podataka određuju strukturu
logičke organizacije podataka.
Kada govorimo o bazama podataka postoje četri osnovna modela baza podataka koje su
najčešće u upotrebi:
a)
Hijerarhijski model,
b)
Mrežni model,
c)
Relacioni model
d)
Objektno-relacioni model
